1 Ti-mô-thê — Thư 1 gửi ông Ti-mô-thê

1 Ti-mô-thê

DẪN NHẬP THƯ 1 TI-MÔ-THÊ

Dẫn nhập các thư Mục Vụ

Hai thư gửi môn đệ Ti-mô-thê và một thư gửi môn đệ Ti-tô được gọi là thư mục vụ, vì có những chỉ dẫn về việc tổ chức, quản trị các giáo đoàn mới thành lập hồi bấy giờ và được thánh Phao-lô giao cho hai môn đệ coi sóc. Danh xưng “thư mục vụ” xuất hiện từ thế kỷ XVIII và còn được lưu dụng mãi tới ngày nay.

Mục đích của các thư này nhằm vấn đề mục vụ, nghĩa là đề cập đến những đức tính và bổn phận của những người đứng đầu coi sóc cộng đoàn.

Nội dung

Thư I gửi môn đệ Ti-mô-thê bàn về ba điểm chính :

1. Phải coi chừng những thuyết sai lạc chủ trương rằng thế giới vật chất này là xấu xa, và người ta chỉ có thể được cứu độ, nhờ tiếp thu một nền kiến thức bí nhiệm dành riêng cho những người được hướng dẫn. Ngoài ra, những thuyết này lại còn khuyên người ta kiêng cữ một số thực phẩm và tẩy chay hôn phối.

2. Tiếp đến, lá thư đưa ra những chỉ dẫn liên quan đến việc thờ phượng, tổ chức Hội Thánh và đến tác phong của những vị có trách nhiệm chính điều khiển Hội Thánh này.

3. Cuối cùng là những lời khuyên môn đệ Ti-mô-thê về cách thế thi hành chức vụ và săn sóc các nhóm tín hữu khác nhau, hầu trở nên một người phục vụ đắc lực cho Đức Ki-tô.

Như vậy, có thể chia thư này ra làm hai phần chính : Phần thứ nhất từ chương 1 đến chương 3, dạy bảo toàn thể Hội Thánh và những vị có trách nhiệm cai quản Hội Thánh ; phần thứ hai từ chương 4 đến chương 6, nhắn nhủ môn đệ Ti-mô-thê phải hoạt động thế nào cho đúng cách và hữu hiệu.

Tuy thế, đây không phải là một thứ kỷ luật cứng nhắc và lạnh lùng thánh Phao-lô đặt ra để bắt Hội Thánh phải tuân theo một cách mù quáng, nhưng là một sự thúc đẩy dấn thân, căn cứ vào lời ca tụng và thái độ tôn thờ Đức Giê-su Ki-tô, Đấng cứu độ và giải thoát chúng ta.

Tác giả

Tác giả thư này là thánh Phao-lô, tuy cũng có ý kiến cho rằng đó là của một môn đệ nào khác chứ không phải của thánh nhân, vì giọng thư và lời văn trong thư có vẻ xa lạ sánh với các thư khác. Ý kiến này tạo ra một giả thuyết, nhưng giả thuyết đó không lấy gì làm chắc chắn và cuối cùng không được hoàn toàn chấp nhận, tuy một vài điểm đưa ra cũng có phần hợp lý và xác đáng, như bảo rằng ngoài giọng thư và lời văn ra, lại còn vấn đề tư tưởng và thái độ hăng say đầy nhiệt tình cố hữu của thánh Phao-lô cũng thấy khác lạ và xa vắng nữa.

Vậy theo truyền thống, ta hãy cứ coi thánh Phao-lô là tác giả của thư này. Có thể khi soạn thảo thư này, các thư ký của ngài đã được dành cho một phần sáng kiến khá rộng. Hơn nữa cũng có thể chấp nhận rằng, đã có một vài điều thêm bớt và sửa đổi chút ít. Còn nếu giọng văn không thấy sôi nổi và lôi cuốn mãnh liệt như trước, thì cũng không có gì đáng ngạc nhiên, vì thánh Phao-lô viết thư này khi đã lớn tuổi và sau thời kỳ bị giam giữ. Tuổi già thì tự nhiên phải trầm tĩnh và chín chắn hơn, làm sao vẫn tỏ ra hăng say và đầy nhiệt tình như tuổi trẻ được ?

Độc giả

Độc giả của thư này thật rõ rệt. Đó là môn đệ Ti-mô-thê, người rất thân yêu gần gũi với thánh Phao-lô. Ti-mô-thê có cha là người Hy-lạp và mẹ là người Do-thái theo Ki-tô giáo. Thánh Phao-lô gặp ông lần đầu tiên ở Lýt-ra bên Tiểu Á (ngày nay là Thổ Nhĩ Kỳ), trong cuộc hành trình truyền giáo lần thứ hai (Cv 16,1-3). Từ đó trở đi, Ti-mô-thê thành người đồng hành thân cận nhất của thánh nhân. Ông theo thánh tông đồ trong hầu hết các chuyến đi truyền giáo và nhiều lần được ngài sai đi dàn xếp những vấn đề tế nhị tại những cộng đoàn lâm vào tình trạng rắc rối. Vì vậy, ông hay được nêu tên trong sách Công vụ Tông Đồ (thí dụ 17,14-15 ; 18,5 ; 19,22) hay trong các thư của thánh Phao-lô (thí dụ 1 Cr 4,17 ; 16,10-11 ; Pl 2,19-24 ; 1 Tx 3,2-6 v.v...).

Thời gian và nơi biên soạn

Thánh Phao-lô viết thư này vào khoảng thời gian từ sau khi ra khỏi tù ở Rô-ma lần thứ nhất năm 63 cho tới lúc qua đời năm 67. Hình như thư được viết ở Ma-kê-đô-ni-a, và gửi cho Ti-mô-thê bấy giờ đang ở Ê-phê-xô, nơi thánh nhân dự định sẽ tới trong những ngày gần đấy. Thư I gửi cho Ti-mô-thê cũng như thư gửi cho Phi-lê-môn và Ti-tô rất có thể được viết vào năm 65 trong cuộc hành trình của ngài qua Cơ-rê-ta, Tiểu Á, Ma-kê-đô-ni-a và Hy-lạp.

Mục đích

Mục đích của thư này là đưa ra những chỉ dẫn giúp Ti-mô-thê tổ chức và điều khiển các cộng đoàn thánh Phao-lô đã thành lập và giao cho ông coi sóc. Ngoài ra là những lời khuyên nhủ phải trung thành với giáo lý lành mạnh (1 Tm 1,10) và bảo toàn giáo lý đã được giao phó. Sở dĩ như vậy vì trong cộng đoàn có những người thích những điều mới mẻ một cách quá đáng khiến cho đức tin phải chết chìm (1 Tm 1,19).

Đạo lý

Đạo lý của thư này là xưng tụng lòng từ bi của Thiên Chúa biểu lộ nơi Đức Giê-su Ki-tô, Đấng đến trần gian để cứu vớt những người tội lỗi (1 Tm 1,12-17) và dạy rằng con người được cứu độ là nhờ đức tin. Ơn cứu độ đó diễn ra phù hợp với chương trình có tự đời đời của Thiên Chúa và theo mầu nhiệm đã được mặc khải. Ngoài ra là những lời khuyên nhủ những người nô lệ, khuyên nhủ cầu nguyện cho các nhà cầm quyền, khuyên nhủ làm các việc phước thiện, sống cuộc đời gương mẫu.