CÂU 3. Có nên hát tiếng Việt và tiếng Latinh trong cùng một Thánh lễ không? TRẢ LỜI: Có.
TRẢ LỜI:
Có. Hội Thánh khuyến khích sử dụng tiếng bản quốc để giáo dân dễ tham dự phụng vụ, đồng thời gìn giữ và sử dụng tiếng Latinh cách thích hợp như ngôn ngữ truyền thống của Nghi lễ Rôma. Vì thế, trong cùng một Thánh lễ có thể sử dụng cả tiếng Việt và tiếng Latinh khi phù hợp.
A. Giáo huấn của Giáo Hội
- Hiến chế Sacrosanctum Concilium của Công đồng Vaticanô II dạy:
"Việc sử dụng tiếng Latinh phải được duy trì trong các nghi lễ Latinh, trừ khi luật riêng quy định khác." (SC, số 36)
Đồng thời Công đồng cũng cho phép sử dụng tiếng bản quốc trong những phần thích hợp để giúp tín hữu tham dự tích cực hơn.
- Huấn thị Musicam Sacram (1967), số 47, còn dạy:
"Các vị chủ chăn phải liệu sao cho bên cạnh tiếng bản quốc, tín hữu biết hát hoặc đọc chung với nhau bằng tiếng Latinh những phần Thường lễ dành riêng cho họ."
Như vậy, Hội Thánh không đặt tiếng Việt và tiếng Latinh đối nghịch nhau, nhưng mời gọi sử dụng hài hòa cả hai.
B. Giải thích
Tiếng Việt giúp cộng đoàn dễ hiểu Lời Chúa, các lời nguyện và các bài hát, nhờ đó tham dự phụng vụ cách ý thức và sốt sắng.
Tiếng Latinh là ngôn ngữ truyền thống của Nghi lễ Rôma. Việc hát một số phần bằng tiếng Latinh, như Kyrie, Gloria, Sanctus, Agnus Dei hoặc Alleluia, giúp gìn giữ kho tàng phụng vụ, nối kết với truyền thống hơn hai ngàn năm của Hội Thánh và diễn tả sự hiệp nhất giữa các dân tộc.
Trong các Thánh lễ quốc tế, hành hương hoặc có nhiều sắc tộc cùng tham dự, tiếng Latinh còn là ngôn ngữ chung giúp mọi người dễ dàng hòa chung lời cầu nguyện.
C. Nền tảng Kinh thánh
- Chúa Giêsu sai các môn đệ đi rao giảng cho muôn dân:
"Anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ." (Mt 28,19)
- Thánh Phaolô dạy:
"Chỉ có một thân thể, một Thần Khí... một Chúa, một đức tin, một phép rửa." (Ep 4,4-5)
- Sách Khải Huyền cũng mô tả đoàn người đông đảo:
"Thuộc mọi dân, mọi chi tộc, mọi nước và mọi ngôn ngữ đứng trước ngai Thiên Chúa." (Kh 7,9)
Những đoạn Kinh Thánh này cho thấy Hội Thánh vừa tôn trọng sự đa dạng ngôn ngữ, vừa luôn sống trong sự hiệp nhất. Việc sử dụng tiếng Việt và tiếng Latinh trong phụng vụ là một cách diễn tả tinh thần ấy.
D. Lời dạy của Đức Giáo Hoàng và các thánh
- Thánh Giáo hoàng Phaolô VI tha thiết mong các tín hữu vẫn biết đọc và hát một số kinh thông dụng bằng tiếng Latinh, để biểu lộ sự hiệp nhất của Hội Thánh hoàn vũ.
- Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI cũng nhấn mạnh rằng việc bảo tồn tiếng Latinh và thánh nhạc truyền thống giúp các tín hữu cảm nhận tính liên tục của truyền thống phụng vụ và vẻ đẹp của việc thờ phượng Thiên Chúa.
- Thánh Augustinô nói:
"Ai hát hay là cầu nguyện hai lần."
Khi hát những bản thánh ca Latinh của Hội Thánh với lòng tin và lòng yêu mến, người tín hữu cũng tham dự vào truyền thống cầu nguyện phong phú của bao thế hệ Kitô hữu.
E. Áp dụng thực hành
• Ưu tiên sử dụng tiếng Việt để cộng đoàn dễ tham dự phụng vụ.
• Có thể hát xen kẽ một số phần bằng tiếng Latinh, nhất là các phần Thường lễ như Kyrie, Sanctus, Agnus Dei, Alleluia hoặc những bài thánh ca Latinh quen thuộc.
• Ca đoàn nên hướng dẫn cộng đoàn tập hát những câu Latinh đơn giản để mọi người có thể tham gia.
• Không nên lạm dụng tiếng Latinh đến mức cộng đoàn không hiểu hoặc không thể cùng hát.
• Việc sử dụng tiếng Latinh phải luôn phục vụ việc cầu nguyện và xây dựng sự hiệp nhất của cộng đoàn.
F. Ghi nhớ
Tiếng Việt giúp cộng đoàn hiểu và tham dự phụng vụ cách tích cực; tiếng Latinh giúp gìn giữ truyền thống và diễn tả sự hiệp nhất của Hội Thánh hoàn vũ. Hội Thánh khuyến khích sử dụng hài hòa cả hai ngôn ngữ trong những hoàn cảnh thích hợp, để phụng vụ vừa gần gũi với dân Chúa vừa trung thành với gia sản thiêng liêng của Hội Thánh.
Lm. Mi Trầm và AI