BIÊN NIÊN KÝ CHIM VẶN DÂY CÓT Tác giả: Haruki Murakami Tác giả: Haruki Murakami Đơn vị phát hành: Nhã Nam Năm…
Tác giả: Haruki Murakami
Tác giả: Haruki Murakami
Đơn vị phát hành: Nhã Nam
Năm xuất bản: 2017
Đầu tiên, phải nói trước mình đã từng rất đả kích Haruki Murakami. Rất nhiều lần, với bạn bè, mình lên án về thứ văn chương lòe loẹt và rối rắm. "Vô nghĩa!", "phô trương", "tự mãn một cách ích kỷ", đó là những từ mình thường dùng. "Những người khen Haruki Murakami, một là bọn chẳng biết gì và hai là bọn điên!" - trích nguyên văn phát biểu của mình cách đây hơn 1 năm. Và cũng để có thể xây dựng hệ thống dẫn chứng đủ mạnh và chắc chắn, mình tìm đọc một trong những tác phẩm lớn nhất của HM: Biên niên ký chim văn dây cót.
Lần 1, mình đọc được một nửa, hoàn toàn vô nghĩa và phi lý, đủ để chứng minh những gì mình nghĩ trước giờ là đúng. Đây chính là nguồn gốc của phát biểu bên trên.
Lần 2, cách đây khoảng nửa năm, một hôm mất ngủ, mình lại kéo ra đọc tiếp. Nghĩ bụng chỉ tầm 10 trang là mình sẽ thấy chán và buồn ngủ trở lại. Hôm đó, mình thức đến 6 giờ sáng, đã đọc xong cuốn sách và trong trạng thái hoảng loạn cực độ. Việc tiếp tục cuốn sách từ nửa chừng, để lại một lỗ hổng lớn trong việc đọc hiểu của mình. Phải hơn 30 câu hỏi dày vò mình hết ngày hôm sau. Và đến tận bây giờ, khi đã quen hơn một chút với chủ nghĩa hậu hiện đại và hiện thực huyền ảo, mình cũng chỉ chấp nhận được hơn phân nửa những thắc mắc trên.
Lần 3, cách đây khoảng 1 tháng thì mình đọc lại liền mạch lại toàn bộ, từ đầu đến cuối cuốn sách. Sau khi đã suy nghĩ và cân nhắc kỹ lưỡng về từ ngữ, thì mình chắc chắn: Đây là một cuốn sách tuyệt vời.
Đọc Biên niên ký chim vặn dây cót là một hành trình lưu lạc qua những giấc mơ kì dị, khi ta theo chân Toru Okada đi tìm con mèo Noboru Wataya đi lạc, và cũng là khởi nguồn sự mất tích của Kumiko vợ anh. Toru bị buộc phải rời khỏi thế giới cô độc của mình, nơi anh quẩn quanh trong nhà và làm những việc thường nhật, để dấn thân vào một thế giới kỳ ảo và phi lý. Trong một quãng tù mù, Toru phải tự lần dò theo những dấu hiệu và chỉ dẫn mơ hồ, mà thoạt đầu nghe rất vô nghĩa. Những lời tiên tri mập mờ này lại dẫn đường cho Toru đến với những manh mối khác. Và mỗi lần như vậy, Toru lại tiến đến gần với con người thật của Kumiko, một con người anh vốn dĩ chưa từng biết đến. Cô ta đang tồn tại trong một thế giới khác với thế giới mà anh đang sống và bị chi phối bởi những âm mưu đen tối của người anh vợ Noboru Wataya (cùng tên với con mèo đi lạc). Để tiếp cận được với thế giới này, Toru Okada phải tìm kiếm một nguồn sức mạnh tâm linh khác, để đối chọi lại Noboru, sức mạnh có thể chữa lành những tâm hồn đã cạn kiệt năng lượng sống.
Là một sự kết hợp hoàn hảo giữa văn học hậu hiện đại và hiện thực kỳ ảo, Biên niên ký chim vặn dây cót tràn ngập những dấu hỏi bỏ ngõ và phi lý, buộc bạn phải từ bỏ lối kể chuyện siêu tự sự quen thuộc, để có thể tiếp tục chấp nhận, đọc và hiểu mạch truyện. Chỉ đến khi những sự kiện được xâu chuỗi lại nên hình hài, ta sẽ choáng ngợp trước sự kỳ vĩ của tác phẩm. Biên niên ký chim vặn dây cót không chỉ là câu chuyện ở hiện tại, mà còn là câu chuyện ở quá khứ và biết đâu cả tương lai. Tất cả các nhân vật đều được sắp đặt trong dòng chảy của thời gian như những chốt chặn với một vai trò nhất định. Như Toru đã nói, rằng, phải chăng chúng ta chỉ là con rối được giật dây và nhảy múa, bị điều khiển bằng đôi bàn tay nối dài từ những đám mây trên bầu trời? Có lẽ thật sự như vậy.
Ngoài ra, tương tự như những tác phẩm hậu hiện đại khác, Biên niên ký chim vặn dây cót tồn tại nhiều mạch truyện song song với mạch truyện chính, được kể bởi những nhân vật khác nhau. Những sự kiện xoay quanh tuyến nhân vật phụ bao gồm: cô hàng xóm May Kasahara, Trung úy (?) Mamiya, chị em nhà Kano, mẹ con Nhục đậu khấu, tưởng chừng không liên quan đến cốt truyện, nhưng như đã nói ở trên, sự kết nối phi lý và cốt truyện được xây dựng công phu sẽ khiến người đọc phải trầm trồ thán phục. Và điểm cộng cuối cùng, như thường lệ, văn phong của Haruki Murakami vẫn là một trong những thứ ngôn ngữ đẹp nhất trên thế gian này.
Điểm trừ lớn nhất và có lẽ cũng là duy nhất mình còn thấy hơi thắc mắc, là việc nhân vật phản diện Noboru Wataya được xây dựng hơi sơ sài. Theo cảm nhận của mình thì chưa thực sự cảm thấy được nguồn cội sự quỷ quyệt của hắn. Nhưng dù vậy, Biên niên ký chim vặn dây cót đã chuyển từ một tác phẩm mình không nuốt nổi, trở thành một tác phẩm yêu thích của mình. Tuy nhiên, mình vẫn phải giữ lại câu nói của mình ở đầu bài viết này: "Những người khen Haruki Murakami, một là bọn chẳng biết gì và hai là bọn điên!”
P.s: À tiện nói luôn, cuốn này thực sự không hợp với những người chưa cảm thấy mình đã đủ lớn (mình chưa nghĩ từ nào phù hợp hơn). Nếu bạn cảm thấy mình chưa thể đọc được, cứ việc dừng lại. Đến một lúc nào đó, biết đâu sẽ thấy phù hợp hơn. Gì chứ sách, thì luôn luôn có thể đợi.
P.s.1: Trong tác phẩm, sẽ có nhắc đến bản nhạc: "Con chim ác là ăn cắp." Mỗi khi bạn đọc đến đoạn này, hãy mở bản nhạc cùng tên, bạn sẽ có trải nghiệm tuyệt vời
Cr: xanh