ĐÊM TRẮNG Tác giả: Fyodor Dostoyevsky Tình yêu… là chủ đề mà mình đã bỏ lỡ trong buổi gặp mặt của Doxa tuần…
Tác giả: Fyodor Dostoyevsky
<strong>Tình yêu… là chủ đề mà mình đã bỏ lỡ trong buổi gặp mặt của Doxa tuần này… buồn quá đi mất. Dẫu thế nếu ngẫm lại, có lẽ sự mất mát này chẳng bõ bèn gì so với sự mất mát trong của người trong cuộc trong chính một cuộc tình thật sự. Tình yêu có thể đơm hoa kết trái rồi úa tàn trong bao lâu? Vài tháng, vài năm, hay… vài ngày. Giá trị của một cuộc tình có thể được tính bằng thời gian cuộc tình đó kéo dài chăng? Vài ngày có đủ để gọi là một mối tình sâu đậm? Hay yêu bao lâu là đủ cho một đời người? Ta sẽ tìm thấy đâu đó ý tưởng cho những câu hỏi này trong cuốn tiểu thuyết ngắn Đêm trắng của Fyodor Dostoyevsky.</strong>
<strong>Cụ Dos nhà ta (theo cách gọi thân quen của một số đọc giả) thì đã quá nổi tiếng với những tác phẩm mang đậm màu sắc triết lý và nhân/hiện sinh như Nhật ký viết dưới hầm, Tội ác và Hình phạt, Lũ người quỷ ám, Anh em nhà Karamazov,... Nếu ai đã từng đọc qua những đọc tác phẩm này trước rồi mới đọc Đêm trắng thì hẳn sẽ ngạc nhiên lắm khi cái người tác giả đã mô tả những sự thật dữ dội, trần trụi, và đau đớn kéo dài đằng đẵng trong các tác phẩm trên cũng chính là người sáng tác nên bản tình ca lãng mạn, ngây ngất, và chóng vánh của Đêm Trắng. Có người bảo Đêm trắng thuộc dòng sáng tác thời “Dostoyevsky trẻ” khi ngòi bút và nhãn quan còn chưa chín chắn. Còn mình không cho là vậy mà đúng hơn đó là một khía cạnh khác trong con người của ông - mơ mộng và lãng mạn. Tùy người đời nhận xét.</strong>
<strong>Về tác phẩm, mình sẽ chủ yếu đưa ra cảm nhận cá nhân và không đưa ra nhiều nhận xét về mặt nội dung bởi Đêm trắng là một tiểu thuyết ngắn, có thể dễ dàng đọc xong chỉ trong một hoặc hai buổi. Và tư tưởng trong cuốn sách, theo thiển ý của mình, có lẽ cũng không quá thâm sâu hay hiển hách như những tác phẩm khác. Cái khiến nó khác biệt và có giá trị đọc lại là cái “đẹp” - Cái đẹp của lãng mạn, của tình yêu. Tình yêu của một kẻ lãng mạn, lập dị, và ngây thơ sẽ trông như thế nào? Khi chưa biết đến nàng, ta là kẻ ngao du, ta dù yêu ghét sự đời thì ta vẫn ngao du và thả hồn trong chuyến đi, ta không cần con người và con người cũng không cần ta. Rồi nàng đột ngột đâm sầm vào cuộc đời ta, để lại cho ta biết bao khoảnh khắc và trải nghiệm mới lạ - đa phần run rẩy, lo lắng, âu sầu, rồi hân hoan. Rồi ta biết đó là yêu. Ta biết là ta đã yêu và ta đã yêu nàng. Ta mong chờ nàng và nghĩ về nàng trong những khoảnh khắc. Nàng đến và cho ta những cung bậc của tình yêu. Rồi nàng quay bước… Ta lại trở về là ta có đúng không? Hay ta vĩnh viễn không còn là ta như xưa nữa?</strong>
<strong>Cụ Dos quả thật đã dẫn dắt người đọc qua nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau trong Đêm trắng. Một tình yêu ngây thơ và chóng vánh để lại trong tâm hồn người đọc cảm xúc hụt hẫng và chơi vơi như thể ta chính người trong cuộc. Mọi thứ bắt đầu từ một tiếng thút thít nho nhỏ của em khi lần đầu ta gặp mặt. Sau đó là nét ngây thơ nhẫn tâm của nàng khi nói với ta rằng “em yêu ta vì ta không yêu em ấy”; em ấy yêu ta “gần như yêu” người chồng tương lai của em; xem chúng ta “thân hơn cả anh em ruột”,...nàng đưa ta qua mọi cung bật để khi thoát ra khỏi cái u mê đó ta vẫn phải tự hỏi “Một phút hoan lạc! Chẳng lẽ chừng ấy là còn ít dù cho cả một đời người?...” Tác cả những điều đó khiến Đêm trắng đã trọn vẹn là một cuộc tình.</strong>
Cr: Sodom