Một thoáng nhìn lại dòng chảy lịch sử Trung Quốc có thể thấy, trong mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau, bên cạnh việc thừa hưởng và phát huy những quan điểm sẵn có trước đó, các nhà tư tưởng Trung Quốc thường đưa ra những quan điểm về chính trị và đề ra các phương pháp để an dân trị quốc với những nét độc đáo của riêng họ. Cuối thời Xuân Thu, thời kỳ được đánh dấu bằng những bước chuyển mình lớn từ xã hội cho đến chính trị. Về mặt chính trị, thời kỳ này được xem là thời kỳ rối ren nhất của lịch sử Trung Quốc. Chiến tranh diễn ra triền miên giữa các nước. Về mặt xã hội, văn hóa, thời kỳ này là thời kỳ của “lễ băng hoại nhạc”, những quy tắc văn hóa ban đầu của thời Tây Chu không còn được thi hành.[1] Trước tình thế đó, Khổng Tử (551 – 479 TCN) đề ra quan điểm chính trị bằng đường lối lấy dân làm gốc, lấy hiếu đễ, lễ nhạc làm nền tảng cho sự giáo hóa nhằm khôi phục lại tôn ty trật tự xã hội theo mô hình lý tưởng ban đầu lúc nhà Chu còn hưng thịnh.[2] Gần như đương thời với Khổng Tử, đứng trước tình thế xã hội rối ren như vậy, Lão Tử cũng “kê đơn, bốc thuốc” cho tình cảnh xã hội đó ngang qua việc đề ra tư tưởng trị quốc bằng học thuyết Vô vi. Với học thuyết này, Lão Tử chủ trương xây dựng nên bậc thánh nhân cai trị thiên hạ bằng con đường Duy Đạo thị tùng (Chỉ theo Đạo mà thôi), Vô vi nhi trị (Cai trị bằng vô vi), và Dĩ dân vi bản (Lấy dân làm gốc).[3] Những quan điểm chính trị, thuật trị quốc tiếp tục được các nhà tư tưởng Trung Quốc nghiên cứu và đề xuất như Mạnh Tử (371 – 289 TCN) với đường lối Nhân chính vương đạo dựa trên nền tảng lấy dân làm gốc.[4] Hay Tuân Tử (302 – 210 TCN) với quan điểm xây dựng nên hình ảnh của bậc thiên tử kỳ tài đề giáo hóa dân chúng[5]… Nhìn chung, những tư tưởng trị quốc trên đều đặt nền trên quan điểm lấy dân làm gốc và đề cao việc xây dựng bậc thiên tử – thánh vương đức độ. Bên cạnh nhóm Nho, Mặc, Lão, Trang đều có chung quan điểm lấy dân làm gốc trong việc trị quốc, ở Trung Quốc thời đó còn có nhóm tư tưởng gia với quan điểm lấy vua, quốc gia để luận bàn chính trị, hay còn gọi là Pháp gia. Gương mặt nổi bật nhất của nhóm này là Hàn Phi Tử.