DIGNITAS INFINITA KHÔNG BÀN VỀ GIÁO HUẤN CÔNG GIÁO, MÀ BÀN VỀ XÃ HỘI HỌC CÔNG GIÁO

Có lẽ thước đo cho cách tường thuật gần như siêu thực của truyền thông vốn được hình thành xung quanh Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong suốt 11 năm qua, là việc Vatican có thể công bố một tài liệu vào ngày 8 tháng 4 phản đối việc phá thai, trợ tử, mang thai hộ, lý thuyết giới tính và các quy trình chuyển đổi giới tính.

Theo một cách nào đó, bản tài liệu này lại được coi là một tin tức đáng lưu tâm.

Từ góc nhìn của truyền thông, Dignitas Infinita (“Phẩm giá Vô Hạn”), bản tuyên bố mới nhất từ Bộ Giáo Lý Đức Tin của Vatican, đáng lẽ nên là một “câu chuyện cũ”. Chỉ trong thời đại của Đức Phanxicô, khi chúng ta bị dẫn dắt để mong đợi những cuộc cách mạng giáo lý ở mọi bước ngoặt từ các tài liệu trước đó như Amoris Laetitia vào năm 2016 và Fiducia Supplicans vào tháng 12 năm ngoái, thì câu chuyện “Giáo hoàng duy trì giáo huấn Công Giáo” lại thực sự trở thành một tiêu đề.

Thật không may, tranh cãi về nội dung của Dignitas Infinita, và việc phải hiểu chính xác các công thức khác nhau của nó như thế nào, có nguy cơ khiến chúng ta bỏ lỡ trọng tâm thực sự. Không giống như những bản tuyên bố được đề cập ở trên, Dignitas Infinita không được hình thành như một tuyên bố về giáo huấn Công Giáo, ngay cả khi nó được ban hành bởi cơ quan phụ trách giáo lý.

Thay vào đó, Dignitas Infinita đưa ra một thách thức trực diện đối với xã hội học Công Giáo, đặc biệt là khuynh hướng rõ rệt của các tín hữu Công Giáo ủng hộ sự sống và những người ủng hộ hòa bình - công lý khi họ sống trong những thế giới khác biệt. Kết quả là khá thường xuyên họ lại làm việc với những mục đích đối nghịch nhau.

Điểm này đã được nhấn mạnh trong một bài viết trên Vatican News của Andrea Tornielli, nhà báo kỳ cựu người Ý, hiện giữ chức giám đốc biên tập của Giáo hoàng, và được cho là người diễn giải chính thức quan trọng nhất cho Đức Thánh Cha. Để mọi thứ rõ ràng hơn, bài xã luận của Tornielli đã được Văn phòng Báo chí Vatican phát hành cho giới truyền thông cùng lúc với các bản sao trước của chính tài liệu, như để xác nhận tính chính thống, uy tín cho phân tích của ông.

Tornielli viết: “Điểm mới chính của tài liệu, vốn là thành quả của năm năm làm việc, là sự kết hợp của một số chủ đề quan trọng trong huấn quyền gần đây của Giáo hoàng bên cạnh các vấn đề đạo đức sinh học”.

“Trong danh sách không giới hạn cung cấp về các vi phạm đối với phẩm giá con người, có cả phá thai, trợ tử và mang thai hộ, bên cạnh chiến tranh, bi kịch của nghèo đói và người di cư, cũng như nạn buôn người,” ông nói.

Sau đó, Tornielli đi đến trọng tâm.

Ông viết: “Văn bản mới này do đó góp phần vượt qua sự phân đôi hiện có giữa những người tập trung một cách độc quyền vào việc bảo vệ sự sống thai nhi, hoặc người hấp hối, bỏ quên nhiều hành vi xúc phạm phẩm giá con người khác, và ngược lại, những người chỉ tập trung vào bảo vệ người nghèo và của người di cư, quên rằng sự sống phải được bảo vệ từ lúc thụ thai cho đến khi kết thúc tự nhiên”.

Bất cứ ai quen thuộc với xã hội học của Giáo Hội Công Giáo - có lẽ đặc biệt là ở Hoa Kỳ, nhưng cũng ở nhiều nơi khác trên thế giới - và thành thật về điều đó, sẽ phải thừa nhận rằng Tornielli không chỉ đơn thuần nói suông.

Tất nhiên, có rất nhiều trường hợp ngoại lệ, nhưng theo lẽ thường, những người Công Giáo tự nhận là ủng hộ sự sống và những người Công Giáo hoạt động cho hòa bình-công lý đơn giản là không làm việc và phối hợp tốt với nhau. Tệ hơn nữa, phần lớn thời gian họ thậm chí không biết nhau, ngoại trừ qua danh tiếng và thông tin trên mạng xã hội (điều mà ở thế kỷ 21, thường cũng giống nhau).

Những người Công Giáo ủng hộ sự sống dõi theo những nhân vật tiêu biểu của riêng họ, đọc các phương tiện truyền thông có cùng quan điểm, tham dự các hội nghị và cuộc họp, đồng thời tổ chức các hoạt động của riêng họ. Thông thường, họ hoạt động trong vũ trụ khép kín và biệt lập của chính họ.

Điều tương tự cũng có thể được nói, pari passu (với tốc độ bằng nhau), về những người đồng hành trong thế giới hoạt động cho hòa bình-công lý của Công Giáo.

Các nhà hoạt động Giáo Hội tham gia vào cuộc chiến chống án tử hình, vận động cải cách luật nhập cư, cứu trợ nghèo đói ở nước ngoài, các chiến dịch chống phân biệt chủng tộc hoặc bất kỳ chính nghĩa nào khác được Giáo huấn xã hội Công Giáo hoàn toàn xác nhận - cũng có các nguồn truyền thông riêng, những nhân vật tiêu biểu được tôn kính, mít-tinh và hội nghị thượng đỉnh của riêng họ, và thường ít khi tương tác với những người Công Giáo có quan điểm khác.

Nói cách khác, và một lần nữa cho phép có những ngoại lệ đáng chú ý, sự giao thoa giữa người Công Giáo tham dự các sự kiện như Cuộc Di Hành Bảo Vệ Sự Sống (March for Life) và các cuộc biểu tình khác nhau của George Floyd, có khả năng là khá nhỏ.

Tôi đã sử dụng các ví dụ từ Mỹ, nhưng quan sát tương tự có thể được đưa ra về Giáo Hội ở những nơi khác, đặc biệt nhất là trên khắp thế giới phương Tây, nơi các chiến tuyến giữa tả và hữu đã trở nên cứng rắn.

Ví dụ, ở Ý, có tương đối ít sự giao thoa giữa các tín hữu Công Giáo tham gia vào, Cộng đoàn Sant’Egidio, một phong trào trung tả đặc biệt tham gia vào đối thoại đại kết và liên tôn, giải quyết xung đột và cứu trợ nghèo đói, và Hiệp hội Ngày Gia đình, một nhóm được thành lập bởi Massimo Gandolfini - một bác sĩ phẫu thuật thần kinh và là thành viên của Con đường Tân Dự Tòng - dành riêng cho việc phản đối lý thuyết giới tính, phá thai và các biện pháp khác được coi là chống lại gia đình.

Với bối cảnh đó, Dignitas Infinita không hướng tới việc sửa đổi Giáo huấn xã hội Công Giáo. Tài liệu này đưa ra thách thức về cách Giáo huấn thường bị chia nhỏ khi được áp dụng dựa trên sở thích cá nhân, thiên hướng ý thức hệ và cả thực tế về việc ai là bạn bè của một người.

Thông điệp của tài liệu mới là rằng Giáo huấn xã hội Công Giáo là một bữa ăn hoàn chỉnh, chứ không phải là một bữa tiệc tự chọn.

Đức Tổng Giám mục Pietro Sambi, người Ý, từng là Đại sứ Giáo hoàng tại Hoa Kỳ, thường đưa ra một câu ngắn gọn bất cứ khi nào vấn đề phá thai được nêu ra trong cuộc trò chuyện với người Mỹ Công Giáo – mà như bạn có thể tưởng tượng, nó xảy ra rất nhiều trong nhiệm kỳ của ngài từ năm 2005 đến 2011.

Đức cha Sambi luôn nói: “Để là người Công Giáo, bạn phải ủng hộ sự sống”. “Nhưng để là một tín hữu Công Giáo, thì việc ủng hộ sự sống thôi là chưa đủ” (sử dụng thuật ngữ này theo nghĩa “chống phá thai” của người Mỹ).

Đức cha Sambi có thể được xem như cha đỡ đầu của Dignitas Infinita, bởi vì đó cũng là thông điệp của tài liệu này. Giờ đây, câu hỏi đặt ra là thông điệp đó sẽ được đón nhận và áp dụng tốt như thế nào? Đây có thể là một điểm đặc biệt đáng quan tâm ở Mỹ trước thềm cuộc bầu cử năm 2024.

Nguồn: https://angelusnews.com/voices/dignitas-infinita-sociology/