NHỮNG VẤN ĐỀ VỚI CÁC LỜI CHỈ TRÍCH ‘DIGNITAS INFINITA’

Dignitas Infinita, tài liệu gần đây của Bộ Giáo lý Đức tin về phẩm giá con người, đã gây ra nhiều phản ứng khác nhau, rất ít trong số đó phản ánh sự tương tác với giáo huấn của Giáo hội mà người ta có thể hy vọng, đặc biệt là nơi các nhà thần học và trí thức công chúng.

Về phe Công Giáo bảo thủ, George Weigel đã tỏ ra khó chịu vì trong số 116 chú thích của tài liệu, không có một chú thích nào trích dẫn thông điệp Veritatis Splendor của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Điều đó có vẻ nhỏ nhặt nhưng lại có tính chỉ dẫn: Một cách diễn giải cụ thể về thông điệp đó là cách giới Công Giáo bảo thủ Mỹ nhấn mạnh khái niệm và phạm trù về sự dữ nội tại, điều mà sau đó họ áp dụng vào lĩnh vực chính trị theo những cách bóp méo thần học luân lý Công giáo một cách nghiêm trọng.

Lm. Raymond de Souza cũng liên kết văn bản hiện tại với triều đại giáo hoàng của Đức Gioan Phaolô II, nhưng đã chọn tương tác với tài liệu dưới góc độ quan hệ công chúng. Sau khi lưu ý về các vấn đề trong việc phổ biến Fiducia Supplicans vào tháng 12, de Souza viết: “Ngay lập tức, Đức Hồng Y Fernández bắt đầu vận động hành lang, hứa hẹn một tuyên bố khác về phẩm giá con người sẽ xoa dịu những người chỉ trích, như thể Bộ Giáo lý Đức tin đang tham gia vào cách tính toán chính trị kiểu Clinton thay vì tuyên xưng vẻ huy hoàng của veritas (chân lý). Do đó, Dignitas infinita ra đời vào đầu tháng này.” Thật không may, lời tựa giải thích rằng Dignitas Infinita đã được thực hiện trong nhiều năm, khiến phân tích của lm Souza trở nên không thuyết phục.

Về phía Công Giáo cấp tiến, hầu hết các phản ứng đều gặp phải hàng loạt vấn đề. Một số đã cố gắng làm mất hiệu lực toàn bộ văn bản bằng một tuyên bố sai sự thật, những người khác viện dẫn kinh nghiệm và/hoặc khoa học như một con át chủ bài, và hầu hết đều tỏ ra cực kỳ phẫn nộ trước tài liệu này, như thể Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã phản bội họ. Chúng ta hãy cùng phân tích những vấn đề này.

“Dignitas Infinita không cho thấy bằng chứng nào về việc các tác giả của nó được cung cấp thông tin bởi những cuộc gặp gỡ thực sự với người chuyển giới, phi nhị nguyên giới và liên giới tính,” một nhóm sinh viên và cựu sinh viên thần học nêu rõ trong một bức thư ngỏ gửi Giáo hoàng Phanxicô và Hồng y Victor Fernández. Nhà thần học Mary Doyle Roche của Holy Cross College đã lên tiếng phàn nàn tương tự: “Tài liệu ghi nhận ‘những khả năng vô tận cho sự gặp gỡ và tình liên đới’...

Nhưng tài liệu này không phản ánh sự gặp gỡ nào với những người đang nỗ lực sống tự do mà họ được kêu gọi, một sự tự do không đơn thuần là sự kiểm soát cơ thể hay danh tính, như Bộ Giáo lý gợi ý, mà là sự tự do cho mối quan hệ đích thực với bản thân và người khác.” Francis DeBernado, giám đốc điều hành của New Ways Ministry, chỉ trích tài liệu vì “thiếu hiểu biết một cách đáng kinh ngạc về cuộc sống thực tế của người chuyển giới và phi nhị nguyên giới.”

Nhiều giáo hoàng đã bày tỏ ý kiến về các vấn đề mà không gặp trực tiếp một người bị ảnh hưởng bởi vấn đề đó. Đức Giáo hoàng Phanxicô không phải là một trong số đó. Chúng ta biết rằng ngài đã gặp gỡ và tiếp tục nuôi dưỡng mối liên hệ với một nhóm người chuyển giới ở Ý. Không rõ điều gì cấu thành một cuộc gặp gỡ “chân thực”, tiêu chuẩn được đặt ra trong bức thư ngỏ. Có lẽ, một cuộc gặp gỡ không gây ra “ý thức sai lầm”?

Một luồng chỉ trích khác cho rằng kinh nghiệm và khoa học đóng vai trò then chốt, và tài liệu của Vatican đã phớt lờ cả hai. Jason Steidl, giáo sư giảng dạy về nghiên cứu tôn giáo, nhận xét: “Sự hiểu lầm của Vatican về ‘lý thuyết giới’ và trải nghiệm của người chuyển giới về cơ bản là thần học thiếu nghiêm túc, chỉ đưa ra những bức biếm họa cơ bản về lý thuyết giới và khoa học trong khi hạ thấp đời sống thiêng liêng của những người chuyển giới và những người thuộc giới tính khác biệt.” Mara Klein, thành viên của Con đường Thượng Hội đồng Đức và nhà hoạt động nói: “Một lần nữa, tiếng nói của những người chuyển giới có đức tin, cũng như khoa học đương đại bị phớt lờ hoàn toàn, thay vào đó là nhân học lạc hậu, mang tính chuẩn mực dị tính, tự quy chiếu.”

Kinh nghiệm thực sự quan trọng, nhưng trong việc xây dựng thần học, kinh nghiệm không bao giờ có thể là thứ duy nhất quan trọng. Chúng ta có Kinh thánh làm chuẩn mực. Chúng ta có truyền thống thần học. Chúng ta có một Huấn quyền đầy uy thế. Quan trọng hơn, không có một người nào còn sống mà ít nhất một lần đã đưa ra lựa chọn dường như hiển nhiên vào thời điểm đó dựa trên kinh nghiệm sống của họ, nhưng quyết định đó hóa ra lại là một thảm họa. Điều này cũng đúng với các quốc gia. Mỗi nền văn hóa đều có những điểm mù của nó. Cả một dân tộc có thể thành thật lầm lạc. Nixon đã thắng hai cuộc bầu cử đó thôi.

Văn bản của Vatican thừa nhận rằng “tính mạch lạc về mặt khoa học là chủ đề gây tranh cãi đáng kể giữa các chuyên gia.” Việc viện dẫn đến “khoa học” khá phức tạp. Như báo cáo Cass cho Dịch vụ Y tế Quốc gia ở Vương quốc Anh đã tuyên bố, “Ngay từ đầu, bài Đánh giá đã bước vào một đấu trường nơi có những ý kiến mạnh mẽ và khác biệt rộng rãi mà không được hỗ trợ bởi bằng chứng đầy đủ.” Tiến sĩ Hilary Cass không phải là thành viên của Bộ Giáo lý Đức tin. Sự đồng cảm của cô ấy với “những người trẻ đang đặt câu hỏi về giới tính” là điều hiển nhiên. Báo cáo dài 388 trang, nhưng việc đọc phần tóm tắt dài 25 trang cũng đủ để chứng minh rằng khoa học về chủ đề này cũng rất khó hiểu/gây nhầm. Cass khuyến nghị NHS không kê đơn thuốc ức chế dậy thì cho thanh thiếu niên và thay vào đó, cung cấp tư vấn tâm lý. Bất kỳ ai viện dẫn “khoa học” mà không đề cập đến báo cáo Cass đều không nghiêm túc. Thật đáng chú ý khi tôi không thể tìm thấy đề cập nào đến báo cáo Cass trên trang web của New Ways Ministry.

Sự phẫn nộ là đặc điểm thứ ba của nhiều lời chỉ trích đối với Dignitas Infinita, và không chỉ là sự phẫn nộ mà còn là một sự phẫn nộ lảng tránh. Ish Ruiz của Đại học Emory phàn nàn: “ Cùng một lúc, tài liệu này tuyên bố một cách đẹp đẽ và mạnh mẽ rằng phẩm giá con người là vô hạn đối với tất cả mọi người… và đồng thời, nó xóa bỏ, vô hiệu hóa và – rốt cuộc – vi phạm phẩm giá của người chuyển giới.” Nhà thần học Cristina Traina của Đại học Fordham đã đưa ra một nhận định gay gắt và bác bỏ tương tự: “Như những người khác đã nhận xét, kết luận của Dignitas Infinita về giới tính (sex) và giới (gender) là cẩu thả và vô căn cứ, điều này xúc phạm người Công Giáo LGBTQ.”

Tài liệu này khẳng định rõ ràng và nhiều lần về phẩm giá của mỗi con người. Những nhà phê bình này dường như cho rằng không thể khẳng định phẩm giá của con người mà không chấp nhận các lý thuyết của các nhà phê bình. Như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã viết cho Sơ Jeannine Gramick, “Lý thuyết giới là một điều gì đó khác với người đồng tính hoặc chuyển giới.” Đối với các nhà phê bình, than ôi, các lý thuyết giới tính của Judith Butler được coi như chuẩn mực hơn cả Mát-thêu, Mác-cô, Lu-ca và Gio-an.

Và các nhà phê bình sẽ trở nên phẫn nộ nếu bạn không đồng ý. Đọc qua các bài đăng trên New Ways Ministry, tôi nhớ đến những gì Jason Blakely đã viết trong cuốn sách Lost in Ideology mà tôi mới đọc gần đây: “Đối với hàng triệu người hiện đang bị lạc trong ý thức hệ, tranh luận chính trị với đối thủ thường chỉ bao gồm những khẳng định trơ trẽn, sự khinh thường, kiêu căng và đạo đức giả. Từ sâu thẳm bên trong một tấm bản đồ cụ thể, rõ ràng là thế giới nhất thiết phải ‘như thế này hoặc như thế kia.’ Bất cứ ai không thể nhìn thấy ánh sáng chói lòa của mặt trời hệ tư tưởng của chính họ đều là người lạc hậu, phi lý, xấu xa hoặc sai lầm.” Đó chính xác là cách mà những lời chỉ trích nặng nề đối với Dignitas Infinita nghe có vẻ sắc sảo như thế nào.

Điểm này nhấn mạnh thêm một điểm tranh cãi khác được Dignitas Infinita và cuộc thảo luận sau đó làm nổi bật, đó là: lý thuyết giới tính mà Giáo hội hiểu là gì? Đó là một cuộc trò chuyện cho một ngày khác.

Hiện tại, chỉ cần lưu ý mức độ gay gắt của những người chỉ trích Dignitas Infinita. Họ chẳng giống ai hơn là những nhà tư bản chỉ trích Giáo Hoàng đương nhiệm, chẳng hạn như Michael Novak và lm Robert Sirico, những người phản đối cách diễn đạt mạnh mẽ của Giáo hoàng Phanxicô về giáo huấn xã hội Công giáo. Sao ông dám? Chúng tôi, những người Mỹ, hiểu về kinh tế, chứ không phải người Argentina tăm tối tội nghiệp, kẻ chỉ biết đến chủ nghĩa tư bản thân hữu. Ông ấy nên hỏi ý kiến chúng tôi trước khi lên tiếng.

Các nhà tư tưởng về cả giới tính và tư bản đều đưa ra lời kêu gọi tương tự về sự lựa chọn của con người, khả năng tự định nghĩa và quyền tự chủ như những giá trị siêu việt, nhưng chủ nghĩa tự do cá nhân (libertarianism) dưới bất kỳ hình thức nào cũng không tương thích với thần học Kitô giáo.

Nguồn: https://www.ncronline.org/opinion/ncr-voices/problems-criticisms-dignitas-infinita