BIÊN NIÊN SỬ NARNIA: CHÁU TRAI CỦA PHÁP SƯ Tác giả: C.S. Lewis Được xuất bản vào năm 1955, “Cháu Trai Của…
Tác giả: C.S. Lewis
<strong>Được xuất bản vào năm 1955, “Cháu Trai Của Pháp Sư” (The Magician’s Nephew) là tác phẩm thứ sáu được xuất bản của bộ truyện “Biên Niên Sử Narnia” của nhà văn C.S. Lewis. Tác phẩm là bản tường thuật công cuộc tạo dựng thế giới Narnia đầy sắc màu của sư tử Aslan và cách mà sự dữ đầu tiên tràn vào Narnia, và qua đó, Lewis cho chúng ta thấy được sự tương phản giữa Thiên Chúa và sự dữ: một bên thì mang lại sự sống và sự phát triển của muôn loài, còn một bên chỉ mang đến sự chết chóc, hủy diệt.</strong>
<strong>Nhân vật trung tâm của câu chuyện lần này là Digory Kirke, người được biết đến ở những phần truyện còn lại là giáo sư Kirke. Digory là cháu trai của một tay pháp sư độc ác, coi mình vượt trên luật lệ, đạo đức cũng như coi tất cả mọi thứ là công cụ tên là Andrew Ketterley. Trong một lần tình cờ, Digory cùng với bạn của nó là Polly bị tay pháp sư Andrew dùng một những chiếc nhẫn thần đưa đến một thế giới chết chóc và đang đi đến hồi kết là Charn. Ở đây, vì tính tò mò, chỉ biết hành động theo ý muốn của bản thân mà Digory đã giải phóng cho mụ phù thủy Jadis, kẻ đã khiến Char thành ra chết chóc như bọn nhóc thấy. Jadis theo bọn trẻ về thế giới loài người để tiếp tục thống trị và biến nó thành của riêng mụ nhưng Digory đã nhanh trí dùng chiếc nhẫn đưa mụ ra khỏi thế giới một lần nữa và rồi họ đến thế giới của Narnia vào ngày nó được sư tử Aslan tạo thành. Tại đây, Digory phải làm một công việc đó là hái trái táo từ tận cùng phía Tây của Narnia để bảo vệ mảnh đất Narnia khỏi Jadis cũng như để chuộc tội vì đã mang sự dữ đến Narnia. Digory, cùng với Polly hoàn thành công việc và trở về nhà, còn Jadis thì thành Bạch Phù Thủy xuất hiện ở phần “Sư Tử, Phù Thủy Và Cái Tủ Áo”.</strong>
<strong>Trong chương 9 của tác phẩm, Lewis dựa trên trình thuật Sáng Thế chương 1 để viết nên cuộc tạo dựng đẹp đẽ, từ hư vô (ex nihilo) của Narnia. Giống như việc Thiên Chúa dùng lời nói để tạo dựng nên thế giới thì Aslan, như một người nghệ sĩ đại tài, hát và rồi cả thế giới đầy sắc màu với những con thú biết nói, những thần rừng, mộc tinh, thủy tinh,... được tạo thành. Cuối cùng, Aslan chúc phúc cho muôn loài ông dựng nên, trao hiến chính yếu tính của mình cho muôn loài:</strong>
<strong>“Muôn loài muông thú, ta ban cho các ngươi chính bản thân mình. [...] Ta trao cho các ngươi mảnh đất Narnia này mãi mãi. Ta để lại cho các ngươi rừng núi, sông ngòi, cây trái. Ta tặng các ngươi các vì sao và chính bản thân ta. Những con thú khác mà ta không chọn cũng chính là bản thân các ngươi đó.”</strong>
<strong>Thế nhưng, thế giới đẹp đẽ đó của Aslan, giống như thế giới này, có sự hiện diện của sự dữ ngay từ thuở ban đầu. Từ “độc ác” là chưa đủ để miêu tả Jadis. Ngay từ những chương đầu mô tả, Lewis đã khiến người đọc rợn sống lưng. Mụ ta kiêu ngạo, coi mình vượt lên trên mọi luật lệ, coi tất cả người khác chỉ là công cụ để lợi dụng. Thậm chí, phù thủy Jadis không thèm quan tâm đến ai hết mà chỉ quan tâm đến bản thân, quan tâm việc làm thế nào để chiếm đoạt mọi thứ về cho bản thân nhiều nhất có thể. Và chính sự kiêu ngạo, ích kỷ, tham lam đó đã khiến mụ hủy diệt cả thế giới Charn bằng phép thuật “Deplorable Word”. Và khi tiếp xúc với Jadis, thoạt tiên, ta có thể bị hấp dẫn bởi vẻ ngoài của mụ nhưng rồi dần dần những gì ta trải nghiệm sẽ chỉ là cảm giác kinh tởm. Mụ ta được đưa đến Narnia bởi hai con người xấu xa khác là Andrew hay phần nào đó là Digory. Andrew thì giống như phiên bản chưa có quyền lực, sức mạnh của Jadis vậy. Ông ta cũng coi chính ông vượt lên trên đạo đức, luật lệ, nhìn tất cả mọi thứ chỉ là công cụ cho mình và chỉ biết nghĩ đến lợi ích của bản thân. Khi vừa nhìn thấy sự xinh đẹp của Narnia, ông không tận hưởng nó như những người khác mà ngay lập tức đòi khai thác tài nguyên của Narnia để kiếm tiền, một hành động tham lam, ích kỷ mà ta thường thấy ở những nhà tư bản. Digory thì đỡ hơn một chút và nó đã được trao cơ hội chuộc tội nhưng ta không thể không nhắc đến. Nó ích kỷ, chỉ biết hành động theo mong muốn của bản thân mà không nghe theo lời khuyên của bạn nó là cô bé Polly. Chính sự ích kỷ đó đã giải phóng cho Jadis.</strong>
<strong>Nhìn vào cái ác được mô tả xuyên suốt tác phẩm, Lewis cũng đã dẫn người đọc suy ngẫm về cái ác trong thực tại. “Cháu Trai Của Pháp Sư” được viết sau khi chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc được 10 năm. Nhìn vào chi tiết mụ phù thủy Jadis dùng “Deplorable Word” để hủy diệt toàn bộ Charn làm ta không thể không liên tưởng đến việc Mỹ thả hai quả bom nguyên tử vào Hiroshima và Nagasaki làm chết hàng trăm nghìn người. Lewis chắc hẳn cũng lo ngại rằng một ngày nào đó, nhân loại sẽ sáng chế ra những quả bom mạnh hơn nữa và rồi những kẻ độc tài, ích kỷ như Jadis xuất hiện dùng chúng để hủy diệt thế giới. Ngoài ra, qua nhân vật Andrew, Lewis cũng trực tiếp ám chỉ những con người tham lam, ích kỷ xuất hiện nhan nhản trong xã hội, những kẻ chỉ biết tích góp, làm giàu cho bản thân và coi mọi thứ, từ con người đến thiên nhiên, chỉ như công cụ để đạt được mục đích riêng của mình.</strong>
<strong>Thế nhưng, Lewis miêu tả những cái ác đó chỉ để làm nổi bật lên hình tượng Đức Ki-tô/Thiên Chúa là Aslan. Trước hết, Aslan thực sự rất mạnh mẽ và quyền năng. Ông tạo dựng Narnia chỉ bằng bài hát của mình và dường như biết trước hết tất cả mọi sự sẽ diễn ra, từ việc sự dữ xâm nhập vào Narnia, cũng như biết trước ai sẽ đến để ông chọn làm người cai quản Narnia. Đứng trước ông, người tốt thì có cảm giác sung sướng, hạnh phúc pha một chút kính sợ, còn kẻ xấu thì sợ hãi. Thế nhưng, ông cũng rất tốt lành. Ông yêu thương vạn vật, trao hiến tất cả, thậm chí cả bản thân mình, cả yếu tính của mình cho chúng. Ông yêu thương những người đến với Narnia và chỉ mong điều tốt đẹp đến với họ. Chi tiết thể hiện rõ nhất sự tốt lành của ông chắc hẳn là chi tiết ông khóc thương cho mẹ của Digory. Chính khuôn mặt đẫm lệ đó đã cho Digory sức mạnh để thực hiện công việc cứu lấy Narnia cũng như chuộc tội cho bản thân. Chính nhờ sự tốt lành đó mà Narnia xinh đẹp được tạo thành. Thiên Chúa của người Ki-tô hữu cũng giống như vậy. Vì yêu thương, Ngài đã tạo nên toàn bộ vũ trụ này và Ngài trao hiến chính mình cho nó.</strong>
<strong>Tóm lại, “Cháu Trai Của Pháp Sư” là một kiệt tác miêu tả sự ra đời đẹp đẽ của Narnia, cũng như nêu bật sự tương phản giữa Thiên Chúa và sự dữ. Sự dữ thì chỉ muốn tích trữ lợi lộc về cho bản thân và rồi từ đó, hủy diệt mọi thứ, còn Thiên Chúa, Đấng là sự tốt lành tự thân, thì chỉ biết cho đi và từ sự cho đi đó, mà sự sống được triển nở.</strong>
Cr: Victor Dostoevsky