NGỘ NHẬN - KHI TRẬT TỰ CỦA CUỘC ĐỜI LUÔN CHỐNG LẠI TA? Tác giả: Albert Camus Nói một chút về tác giả, phải…
Tác giả: Albert Camus
Nói một chút về tác giả, phải công nhận bản thân mình có một niềm thích yêu đối với Camus và những tác phẩm của ông. Camus là một trong những triết gia (tạm gọi) hiện đại đầu tiên mà mình biết và đọc những tác phẩm. Dùng chữ tạm gọi bởi chính Camus luôn phủ nhận bản thân là một triết gia, dù vậy những tác phẩm của ông thật sự mang những giá trị triết lý sâu sắc. Ở Việt Nam, Camus được người đọc biết đến nhiều nhất chắc là qua 2 tác phẩm Dịch hạch (cuốn này mình chưa đọc ^_^ ) và Người xa lạ; bên cạnh đó là 2 tác phẩm khác mới được xuất bản gần đây là Cái chết hạnh phúc và Vương quốc và Lưu đầy. Nhưng sự nghiệp văn chương của Camus không dừng lại ở tiểu thuyết mà còn mở rộng ra ở mảng tiểu luận và kịch nghệ mà theo mình, những tác phẩm này thể hiện triết lý của Camus nhiều hơn cả tiểu thuyết ông viết.
Ok vào phần chính đây.
Ngộ nhận là một cuốn sách nhỏ, không quá khó đọc, nhân vật thì ít, bối cảnh cũng chẳng kéo dài lê thê mà chỉ gói gọn trong khoảng 2 ngày 1 đêm, giá trị trong nó cũng không quá khó để nắm bắt ngay cả với những người không học triết - đó là cảm nhận của mình khi lần đầu đọc nó. Nhưng thực tế, Ngộ nhận mang bầu không khí của thể loại kịch phi lý. Không quá... phí lý như Godot, Ngộ Nhận mang một cái chất khó hiểu gì đó rất con người mà có thể chính chúng ta cũng có khi mắc phải, không giải thích được dù khi thực hiện hành động đó ta vẫn rất sáng suốt. Dàn nhân vật trong Ngộ nhận gồm:
Jan - đứa con trai hoang đàng và ngây thơ, mong muốn báo đáp cho mẹ và em gái sau bao năm bỏ nhà ra đi.
Martha - đứa con gái khắc nghiệt với ước mơ được vẫy vùng nhưng bị chôn chặt ở một xó hẻo lánh, bị chôn vùi dần tuổi xuân.
Bà mẹ - hình ảnh tương của Martha, thứ khiến cô vừa thương vừa sợ hãi, ở bà có một cái gì đó vừa cam chịu, vừa cay đắng, mà cũng giàu tình yêu thương.
Maria - vợ của Jan, cô xuất hiện như một hình ảnh đối lập với Martha.
Ông lão trầm lắng - nhân vật ít lời thoại nhất và có lẽ cũng là hình ảnh của tác giả.
Như chính cái tên của tác phẩm: “Ngộ nhận”. Bao trùm toàn bộ câu truyện là sự ngộ nhận của những nhân vật trước thực tại. Jan thì mơ tưởng về cái kế hoạch lạ lùng của mình sẽ dẫn đến một cuộc sum vầy viên mãn hạnh phúc, để rồi chính nó đã gây ra cái chết cho anh. Martha không mong muốn gì hơn ngoài sự tự do, bất chấp mọi thứ để đạt được, rồi sau cùng mất tất cả nhưng vẫn mãi kẹt lại ở cái xó buồn thảm. Bà mẹ thì có lẽ không mơ mộng nhiều, nhưng bà lại mù mờ giữa tình thương và sự đồng lõa, có lẽ bà là người duy nhất nhận ra sự ngộ nhận đã bao trùm lên cả gia đình mình khi đã quá muộn. Maria ngây thơ và vô tội, quá sốc trước những gì đã xảy ra, cô hiến dâng thân mình cho chúa - cô có ngộ nhận hay không, tác giả không đề cập. Nhưng việc tìm kiếm sự an ủi từ bên ngoài hay từ những chiều kích cao hơn có lẽ với mình cũng là một sự ngộ nhận.
Còn ông lão phụ việc thì sao? Ông ta có ngộ nhận không? Theo mình nghĩ là không. Và ông ta có làm gì được không? Cũng không nốt. Có lẽ ông lão chính là tâm trạng của tác giả hay đúng hơn là của con người phi lý trên cõi đời này. Dù cho không bị ngộ nhận nhưng cũng không thể thoát được sự vây hãm của nó. Chẳng thể làm gì hơn ngoài sự khước từ.
Bởi một thân phận nhỏ bé làm sao đối mặt được với cái ‘trật tự hỗn loạn đã gây ra mọi điều này”.
Cr: Sodom