Schopenhauer và Cái chết Sau đây là một đoạn đối thoại thú vị về “cái chết và sự bất tử” của Schopenhauer…
Sau đây là một đoạn đối thoại thú vị về “cái chết và sự bất tử” của Schopenhauer:
“Thrasymachos. Hãy nói cho tôi biết, và Philalethes, vì bạn là một triết gia và nhà tư tưởng hàng đầu, nên nói ngắn gọn, tôi sẽ ra sao sau khi chết? Hãy nói cho tôi rõ ràng và chính xác, xin vui lòng!"
- Philalethes: Chà, chúng ta là tất cả và chẳng là gì cả.
- Thrasymachos: Tôi đã nghĩ vậy! Tôi đưa cho bạn một vấn đề, và bạn cho tôi một sự mâu thuẫn. Đó là một thủ thuật tệ hại!
- Philalethes: Chắc chắn rồi, nhưng bạn đã nêu ra những câu hỏi siêu việt và bạn mong đợi tôi trả lời chúng bằng ngôn ngữ chỉ dành cho những kiến thức nội tại. Chẳng trách chúng ta có mâu thuẫn!
- Thrasymachos: Bạn có ý gì qua những câu hỏi siêu việt và kiến thức nội tại? Tất nhiên, tôi đã từng nghe những cách diễn đạt này trước đây; nhưng tôi không chắc chắn lắm….
- Philalethes: Được rồi. Chứng ngộ siêu việt là một cái nhìn sâu sắc vượt qua giới hạn của trải nghiệm có thể có. Nó cố gắng xác định bản chất của sự vật như chính bản thân chúng. Tri thức nội tại là tri thức tự giới hạn nó hoàn toàn trong giới hạn của cái ở đây và cái biết. Vì vậy, nó không thể áp dụng cho bất cứ điều gì ngoại trừ những hiện tượng thực tế. Với tư cách là một cá nhân, cái chết sẽ là dấu chấm hết cho bạn. Nhưng cá tính của bạn không phải là bản thể chân thật nhất, sâu thẳm nhất trong bạn: nó chỉ là biểu hiện bên ngoài của nó. Nó chỉ là hiện tượng được trình bày dưới dạng thời gian - hay không - thời gian - do đó là một cái gì đó có sự bắt đầu và kết thúc. Nhưng bản thể thực sự của bạn không biết đến thời gian, khởi đầu hay kết thúc, cũng như giới hạn của bất kỳ cá nhân nào. Nó hiện diện ở mọi nơi trong mỗi cá nhân. Không một cá nhân nào có thể tồn tại ngoài nó. Vì vậy, khi cái chết đến, một mặt bạn bị tiêu diệt như một cá thể; mặt khác, bạn là và vẫn là tất cả mọi thứ. Đó chính là điều tôi muốn nói khi nói rằng sau khi chết, bạn sẽ chẳng là gì cả. Thật khó để tìm ra câu trả lời chính xác hơn cho câu hỏi của bạn và đồng thời ngắn gọn. Câu trả lời cảu tôi thật mâu thuẫn, nhưng chỉ vì cuộc sống của bạn ở trong thời gian hữu hạn, và phần bất tử của bạn ở cõi vĩnh hằng. Hoặc bạn có thể nói thế này: Phần bất tử của bạn là thứ không tồn tại theo thời gian nhưng lại không thể bị phá hủy; nhưng bạn lại có một mâu thuẫn khác! Bạn thấy điều gì xảy ra khi cố gắng đưa cái siêu việt vào trong giới hạn của kiến thức hữu hạn? Làm hỏng chuyện rồi!
- Thrasymachos: Tôi không quan tâm đến sự bất tử của bạn trừ khi tôi có thể giữ được căn tính của mình.
- Philalethes. Được rồi, có lẽ tôi có thể làm hài lòng bạn về điểm này. Giả sử tôi đảm bảo rằng sau khi chết bạn vẫn là một cá thể, nhưng chỉ với điều kiện là trước tiên bạn phải trải qua ba tháng hoàn toàn bất tỉnh.
- Thrasymachos: Điều đó sẽ không thành vấn đề.
- Philalethes: Nhưng hãy nhớ, nếu mọi người hoàn toàn vô ý thức, họ không tính đến thời gian. Vì vậy, khi bạn chết, mọi chuyện đều như nhau đối với bạn dù ba tháng trôi qua trong thế giới ý thức hay trong mười nghìn năm. Trong trường hợp này cũng như trường hợp kia, vấn đề chỉ đơn giản là tin vào những gì được nói với bạn khi bạn thức dậy. Vì vậy, bạn có thể thờ ơ, dù ba tháng hay mười nghìn năm trôi qua trước khi bạn lấy lại được cá tính của mình.
- Thrasymachos: Vâng, nếu nói đến chuyện đó thì tôi cho rằng bạn đúng.
- Philalethes: Và nếu tình cờ, sau mười nghìn năm trôi qua mà không có ai nghĩ đến việc đánh thức bạn, thì tôi nghĩ đó cũng không phải là điều xui xẻo lớn. Bạn sẽ trở nên khá quen với việc không tồn tại sau một khoảng thời gian dài như vậy - sau một vài năm sống ngắn ngủi như vậy. Dù sao đi nữa, bạn sẽ hoàn toàn không biết gì về toàn bộ sự việc.
- Thrasymachos: Thực vậy! Vậy là bạn nghĩ rằng bạn đang âm thầm loại bỏ cá tính của tôi bằng tất cả những cuộc nói chuyện thú vị này. Nhưng tôi biết bạn đang làm gì. Tôi đang nói với bạn rằng tôi không muốn tồn tại trừ khi tôi có được cá tính của mình!
- Philalethes: Ừm.... Tôi cho rằng ý bạn là, cá tính của bạn thật tuyệt vời - thật tuyệt vời, thật hoàn hảo, thật hoàn hảo và không thể so sánh được - đến mức bạn không thể tưởng tượng được điều gì tốt hơn. Bạn chưa sẵn sàng đánh đổi trạng thái hiện tại của mình để lấy một trạng thái có thể tốt hơn và bền bỉ hơn sao?
- Thrasymachos: Bạn không thấy rằng cá tính của tôi, bất kể nó là gì, mới là điều quan trọng phải không? Đối với tôi đó là điều quan trọng nhất trên thế giới, vì Thiên Chúa là Thiên Chúa và tôi là tôi. Tôi muốn tồn tại, tôi, tôi, tôi! Đó là điều chính yếu. Tôi không quan tâm đến sự tồn tại phải được chứng minh là của tôi trước khi tôi có thể tin vào điều đó.
- Philalethes: Hãy nghĩ xem bạn đang làm gì! Khi bạn nói tôi, tôi, tôi muốn tồn tại, không phải chỉ một mình bạn nói điều này. Mọi thứ đều nói lên điều đó-- mọi thứ có dấu vết ý thức mờ nhạt nhất. Do đó, mong muốn này của bạn chỉ là một phần của bạn, không phải là cá nhân - phần chung cho tất cả mọi thứ. Đó là tiếng kêu không phải của cá nhân mà của chính sự tồn tại cảu cá nhận. Đó là yếu tố nội tại trong mọi dạng tồn tại. Mong muốn này không gì khác hơn là sự tồn tại nói chung – chứ không phải bất kỳ sự tồn tại cá nhân xác định nào. KHÔNG! đó không phải là mục đích của nó. Có vẻ như vậy chỉ vì mong muốn này chỉ hiện thực hóa ý thức ở cá nhân. Do đó, có vẻ như nó không quan tâm đến điều gì khác ngoài cá nhân. Đó là ảo tưởng - một ảo ảnh, đúng là như vậy, trong đó cá nhân bị giữ chặt: nhưng, nếu anh ta phản kháng, anh ta có thể phá bỏ xiềng xích và tự giải thoát. Việc cá nhân có sự khao khát tồn tại mãnh liệt này chỉ là gián tiếp. Hậu quả của việc này là làm cho cá nhân cẩn thận duy trì sự tồn tại của chính mình; và nếu không như vậy thì sẽ không có gì đảm bảo cho việc bảo tồn loài giống này. Từ tất cả những điều này, rõ ràng là cá tính không phải là một hình thức hoàn hảo mà là một hình thức giới hạn; và vì vậy được tự do khỏi nó không phải là mất mát mà là nhận được. Đừng lo lắng về điều đó, được chứ? Khi bạn thực sự hiểu bạn là ai, sự tồn tại của bạn thực sự là gì, tức là sự thôi thúc sống hàng ngày, và toàn bộ mọi thứ sẽ có vẻ trẻ con và lố bịch!
- Thrasymachos: Bản thân bạn cũng trẻ con và buồn cười nhất, giống như tất cả các triết gia! và nếu một người ở độ tuổi của tôi cho phép mình nói chuyện mười phút với những kẻ ngu ngốc như vậy thì đó chỉ là vì điều đó khiến tôi thích thú và giết thời gian! Tôi còn có việc quan trọng hơn phải làm, tạm biệt nhé. Đồ khốn!
Cr: rắn