Thi ca vs Văn xuôi Trong phần dẫn nhập “Văn học là gì?” Jean-Paul Sartre nói rằng chúng ta phải bắt đầu lại…

Catholic Net · · Đối luận Triết học
Thi ca vs Văn xuôi

Trong phần dẫn nhập “Văn học là gì?” Jean-Paul Sartre nói rằng chúng ta phải bắt đầu lại, rằng chúng ta phải xem xét lại nghệ thuật viết lách mà không thành kiến. Sartre cố gắng đưa ra một trường hợp cho sự cam kết văn học, thảo luận về mối quan hệ giữa người đọc và nhà văn, và tại sao việc viết lại quan trọng. Ngoài việc giải trí hoặc sự gắn bó tạm thời với tác phẩm đang được đề cập, tại sao trải nghiệm của chúng ta với nghệ thuật lại quan trọng và nó có dẫn chúng ta đến điều gì vĩ đại hơn không? Bất chấp những quan điểm lý thuyết trái ngược nhau về yếu tố cấu thành một tác phẩm nghệ thuật, rõ ràng nghệ thuật có sức mạnh rất lớn. Liên quan đến một nhân vật trong tiểu thuyết, bị cuốn hút bởi một cảnh trong phim hoặc thảo luận về các vấn đề đạo đức mà bạn chú ý vì nghệ thuật là những trải nghiệm thường gặp.
Sartre hiểu hiện tượng này và khám phá mối quan hệ của chúng ta với nghệ thuật bằng cách thảo luận về quyền tự do vốn có của chúng ta và cuối cùng là nghệ thuật giúp xây dựng hệ thống đạo đức của chúng ta như thế nào. Chúng ta sẽ thử thảo luận về lập luận của Sartre về văn xuôi, thi ca, nghệ thuật... và việc xây dựng đạo đức của chúng ta thông qua văn chương nói chung. Ngoài ra, cũng thử đặt lập luận của Sartre bên cạnh lập luận của Elaine Scarry, minh họa mối liên hệ của Kant mà Sartre sẽ không muốn thừa nhận, tất cả nhằm cố gắng tranh luận về tầm quan trọng của nghệ thuật trong “dự án nhân bản” và mối liên hệ của nó với hệ thống đạo đức của chúng ta.
Tất nhiên phải bắt đầu bằng câu hỏi: "Viết là gì?"
Sartre sử dụng bài viết “Văn học là gì?” để thảo luận và xem xét kỹ lưỡng sự khác biệt giữa văn xuôi và các tác phẩm nghệ thuật khác. Những khác biệt này cũng xây dựng nên những gì Sartre coi là mối quan hệ giữa nghệ sĩ và người hân thưởng. Nghệ thuật, như Sartre thấy, tồn tại và ảnh hưởng đến xã hội cũng như xã hội ảnh hưởng đến nó. Có một sự giao tiếp giữa thế giới và nghệ sĩ và vì vậy việc chuyển tác phẩm này thành một tác phẩm sẽ bổ sung thêm một yếu tố làm thay đổi những gì nghệ sĩ cảm nhận ban đầu. Sự thay đổi này là thứ mang lại cho các loại hình nghệ thuật khác nhau những khả năng khác nhau. Theo quan điểm của Sartre, điều đó khiến người viết văn xuôi là quan trọng nhất.
Sartre phân biệt văn xuôi với âm nhạc, hội họa và thi ca. Về âm nhạc, ông nói “Một tiếng kêu đau buồn là một dấu hiệu của sự đau buồn kích động nó, nhưng một bài hát đau buồn vừa là nỗi đau vừa là một thứ gì đó khác hơn là nỗi đau..”. “Cái gì đó khác” phản ánh khả năng của âm nhạc trong việc thay đổi ý nghĩa ban đầu của nghệ sĩ. Việc chuyển cảm xúc thành nốt nhạc gây ra một “sự chuyển hóa” giúp loại bỏ nỗi đau ban đầu và tạo ra một điều gì đó mới mẻ. “…ý nghĩa của giai điệu…không gì khác ngoài chính giai điệu đó.”
Người ta có thể nói rằng hội họa có vẻ có nhiều lợi thế nhưng thực tế không phải vậy. Sartre nói rằng nhà văn có thể hướng dẫn bạn nhưng họa sĩ thì câm lặng. Với điều này, ông bắt đầu mô tả sự khác biệt giữa một vật và một dấu hiệu. Bức tranh cửa sổ gác mái sẽ thiếu ý nghĩa và bất kỳ ý nghĩa nào mà người xem nhìn thấy đều là những gì họ mang vào đó. Trong khi đó, chữ viết có thể mô tả ý nghĩa và cung cấp cho người khác sự hướng dẫn về nơi tồn tại ý nghĩa thực sự, biến nó thành một dấu hiệu. “Người ta không vẽ nên ý nghĩa…” mà là “…người viết viết ra ý nghĩa…”
Dĩ nhiên là một nhà văn có thể giải quyết “ý nghĩa” nhưng Sartre nhấn mạnh rằng có sự khác biệt giữa văn xuôi và thơ. “Nhà thơ là những người từ chối sử dụng ngôn ngữ.” Nhà thơ phục vụ ngôn ngữ chứ không sử dụng nó như một công cụ như cách người viết văn xuôi làm. Việc tìm kiếm sự thật diễn ra bằng ngôn ngữ nhưng không thể tìm ra sự thật đó qua thơ ca. “Đối với nhà thơ, ngôn ngữ là cấu trúc của thế giới bên ngoài. Thi sĩ ở trong một tình huống trong ngôn ngữ.” Ở đây, Sartre muốn nói rằng nhà thơ sống trong lời nói. Nhà thơ lấy từ ngữ, thay đổi, dịch chuyển chúng và sáng tạo trong không gian của từ ngữ.
Với văn xuôi, từ ngữ là công cụ mở rộng của người sử dụng chúng. Văn xuôi sử dụng các từ khi cần thiết, ngôn từ là công cụ…dần dần hao mòn và người ta vứt đi khi không còn sử dụng được…Trong khi đó, thi sĩ hành động như thể chúng (ngôn ngữ) tồn tại bên ngoài thế giới và do đó việc sử dụng ngôn ngữ của họ tạo ra một rào cản cho khả năng hoạt động như một công cụ. Tóm lại, đối với Sartre, mọi ngôn ngữ đều là tấm gương phản chiếu thế giới. Kết quả là, những thay đổi quan trọng diễn ra trong miền nội tại của từ ngữ.” Để sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả nhất, với tư cách là một dấu hiệu chứ không phải là một vật thể, nó phải có khả năng nhận ra rằng nó được phản ánh và bị thay đổi bởi thế giới và do đó nó phải phát triển mối quan hệ giữa người viết và người đọc. Văn xuôi trở thành một phần mở rộng của một con người trong khi thơ chỉ làm hoang mang những gì cần phải được làm rõ.

Cr: đạo sĩ