ĐỨC TIN VÀ GIÁ TRỊ: MÙ QUÁNG BỞI LƯỠNG TÍNH

Có rất nhiều điều để học hỏi và ngợi khen trong Dig- nitas Infinita (Phẩm Giá Vô Hạn), tuyên bố của Vatican vào ngày 8 tháng Tư.

Tuyên bố này nhiều lần nhấn mạnh rằng đây là dịp kỷ niệm 75 năm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền được ban hành năm 1948, đồng thời nêu lại ngôn từ của bản Tuyên ngôn, đặc biệt là Điều 1: “Tất cả mọi người sinh ra đều được tự do và bình đẳng về phẩm giá và quyền lợi. Mọi người đều có lý trí và lương tâm, nên đối xử với nhau trong tình huynh đệ.”

Theo tinh thần huynh đệ và tương thân tương ái, tuyên bố của Vatican lên án mạnh mẽ những vấn đề như: chế độ nô lệ, nạn buôn người, án tử hình và các điều kiện làm việc suy giảm nhân phẩm. Tuyên bố cũng đề cao quyền lợi của người nghèo, của người nhập cư và di cư, cũng như những người khuyết tật bị thiệt thòi trong xã hội.

Như chúng ta có thể thấy, một nguồn gốc khác cho sự bảo vệ phẩm giá vô hạn của con người trong tuyên bố này chính là Kinh Thánh. Sự nhập thể của Thiên Chúa qua Đức Giê-su cùng các giáo huấn của Ngài được đề cao một cách đặc biệt, cùng với câu Kinh Thánh được trích từ câu chuyện sáng thế trong Sách Sáng Thế: “Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh mình, Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh Thiên Chúa; Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ.” (Sáng Thế Ký 1:27)

Các học giả đã gợi ý rằng hình ảnh trong câu chuyện sáng thế trong Sách Sáng Thế của Kinh Thánh thể hiện sự khác biệt và nhằm bác bỏ hình ảnh trong các thần thoại và đền thờ Cận Đông trước đó, vốn cho rằng chỉ có nhà vua mới được tạo ra theo hình ảnh của đấng thần linh, và do đó chỉ có nhà vua mới có các quyền lợi thiêng liêng. Trong Kinh Thánh, vì toàn thể nhân loại được tạo ra theo hình ảnh của Thiên Chúa, toàn thể nhân loại đều có những quyền được Ngài ban cho, cùng với phẩm giá vô hạn.

Phê bình của Vatican về lý thuyết giới tính

Trong phần cuối của văn kiện Dignitas Infinita (Phẩm Giá Vô Hạn), dưới các phần có tiêu đề “Lý thuyết Giới” và “Thay đổi Giới tính”, Vatican chuyển sự chú ý của mình đến nửa sau của câu Sáng Thế Ký 1:27: “Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ”. Vatican lập luận rằng sự khác biệt giữa nam giới và nữ giới là do Thiên Chúa ban tặng và cần được tôn vinh. Các khác biệt này đóng vai trò thiết yếu đối với “trật tự tự nhiên”, vì chúng dẫn đến sự sinh sản và duy trì của nhân loại. Vatican chỉ trích lý thuyết giới vì cho rằng giới tính là một cấu trúc xã hội, và do đó có thể điều chỉnh hay thay đổi.

Các nhà lý luận về giới có thể sẽ ủng hộ quyền của những người muốn thay đổi giới tính sinh học của mình để phù hợp với bản dạng giới của họ. Vatican lên án điều này như một quyền con người sai lầm, không phù hợp với quan điểm của họ về phẩm giá con người.

Tuyên bố của Vatican lên án những hành vi ngược đãi người khác dựa trên xu hướng tính dục của họ, nhưng quan niệm của Vatican về phẩm giá con người lại gắn liền với sự đối lập nhị phân. Thiên Chúa đã tạo ra con người là nam và nữ và rõ ràng là không có gì khác, nên những yếu tố khác sẽ không có phẩm giá vô hạn.

Quan điểm này đặt Vatican vào một liên minh bất hợp lý với Cơ quan Lập pháp Idaho. Cơ quan này, trong một nỗ lực nhằm xóa bỏ quyền của người chuyển giới, đã tuyên bố rằng chỉ có hai giới tính là nam và nữ.

Sự cởi mở của các nền văn hóa bản địa đối với những thành viên phi nhị nguyên giới

Tôi ấn tượng sâu sắc bởi cách các nền văn hóa bản địa trên khắp thế giới thể hiện sự cởi mở, trân trọng giá trị và phẩm giá của những người không phù hợp với những khuôn mẫu nhị nguyên. Ở Bắc Mỹ, có một khái niệm được sử dụng bởi nhiều bộ lạc để chỉ những người này là “two-spirit” (hai linh hồn). Người “two-spirit” có thể được coi là một giới tính thứ ba. Họ thường là những nghệ sĩ truyền thống đặc biệt tài năng, và đảm nhận các vai trò quan trọng trong bộ lạc như người chữa bệnh, pháp sư và các thủ lĩnh nghi lễ.

Chúng ta, những người trong truyền thống Kitô Giáo, thường bị che mắt bởi các khuôn mẫu nhị nguyên, khiến tầm nhìn của chúng ta về những gì chân thật và linh thiêng bị hạn chế. Có lẽ một phần nguồn gốc của nỗi ám ảnh về nhị nguyên bắt nguồn từ câu chuyện sáng thế mở đầu của Sách Sáng Thế, nơi đêm và ngày, bóng tối và ánh sáng được tạo ra cùng với nam và nữ.

Như vị mục sư của giáo xứ tôi đã lưu ý khi tham gia một hội thảo thảo luận về quyền của người LGBTQ+: Thiên Chúa không chỉ tạo ra ngày và đêm, mà còn tạo nên mọi thứ ở giữa - tất cả những buổi hoàng hôn và mọi sắc độ của màu sắc, cùng muôn vàn kiểu người trên thế giới này.

Tòa Thánh Vatican và phần còn lại của chúng ta nên thức tỉnh trước những giá trị văn hóa và góc nhìn của những dân tộc khác, đặc biệt là những dân tộc có khái niệm “two-spirit”. Chắc chắn rằng nỗ lực tôn trọng phẩm giá vô hạn của họ sẽ giúp nhân rộng phẩm giá đó trong tất cả chúng ta.

Tác giả: Walter Hesford từng là giáo sư tiếng Anh tại Đại học Idaho, giảng dạy Văn học Mỹ, Văn học Thế giới và Kinh thánh như Văn học. Ông hiện đang điều phối một nhóm thảo luận liên tôn giáo, và là thành viên của Lực lượng Đặc nhiệm Nhân quyền Quận Latah cùng Giáo hội Luther Emmanuel ở Moscow.

Nguồn: https://www.spokesman.com/stories/2024/may/06/faith-and-values-blinded-by-binaries-why-we-dont-s/