Giáo lý tổng quan và diễn giải – Bài 7: Thánh Truyền

Tinh Nguyen · 8 tháng 1 năm 2024 · Giáo lý Tổng quan và diễn giải

Trong bài này chúng ta sẽ tìm hiểu 4 mục: 1) tầm quan trọng, ý nghĩa và Vai trò của TT đối với mk; 2) TT là gì; 3) vai trò của TT đối với TK và cuối cùng là 4) tín hữu làm thế nào để có TT hay để tham dự vào TT.

https://www.youtube.com/watch?v=kUjGO7soZqI&list=PLw4bPiABRdja6nIzbGOq-msNnYaZdIahM&index=18

1. Ý nghĩa và vai trò của TT đối với MK

Như các bài trước có nói, mk của TC diễn ra trong lịch sử, được ghi lại trong KT, để qua đó, mk vẫn còn được lưu truyền cho mọi người mọi nơi mọi thời. TC, Đấng đã nói xưa, nay vẫn nói với chúng ta qua KT. Tuy nhiên, không phải ai đọc KT cũng nhận ra được điều ấy. Nhiều người đọc KT mà cảm thấy sốc vì những chuyện tày đình được ghi lại, như chuyện chiến tranh, giết chóc, ngoại tình, v.v. Có những người đọc KT lại hiểu sai các chân lý của đạo, như những lạc giáo chẳng hạn, họ đều trưng dẫn KT làm nền tảng cho những cách hiểu sai của họ. Thậm chí, trong Tân ước còn ghi lại câu chuyện ma quỷ dùng vài câu KT để lập luận cám dỗ CG [hài hước!!!].

Như vậy, việc đọc những câu chữ của KT tự nó kg bảo đảm việc ta đón nhận được mk. Ta cần một số điều kiện khác, mà ở bài trước đã nói về điều kiện đức tin. Ở đây, ta cần nói thêm: là đức tin đó phải là đức tin của Giáo Hội. Tức ta phải có đức tin được nuôi dưỡng trong truyền thống của GH, được tuyên xưng phù hợp với giáo huấn của GH thì khi đọc KT ta mới đón nhận được mk của TC.

Hơn nữa, như ở các bài trước có nói, mk trong lịch sử của TC ngoài việc được ghi lại trong KT thì còn được hiện tại hoá trong GH của ĐK, tức Mạc Khải ngoài việc được lưu truyền trong KT, cũng còn được lưu truyền trong truyền thống sống động của GH. Truyền thống sống động của GH, chúng ta gọi tắt là Thánh Truyền.

Ở đây ta thấy được vai trò và ý nghĩa của Thánh Truyền đối với mk, mà như cđ Vaticano II nói là một trong hai kênh lưu truyền mk của TC (kênh kia chính là KT). Vậy chúng ta trở lại tìm hiểu kỹ hơn TT là gì.

2. Thánh truyền là gì?

Như trên có nói, Thánh Truyền chính là truyền thống sống động của Giáo Hội. Như bao cộng đồng nhân loại khác, GH cũng có những truyền thống được hình thành từ thời sáng lập, tức từ thời các tông đồ cũng như được lưu truyền qua dòng lịch sử. Nhưng nếu truyền thống của các cộng đồng nhân loại khác thường được lưu trữ trong ngôn ngữ, cách ăn mặc, phong tục, tập quán, v.v. thì truyền thống của Giáo Hội được lưu trữ trong các kinh nguyện, công thức tuyên xưng đức tin, sách vở, nghi lễ phụng vụ, luật lệ, các thể chế và cách thức tổ chức đời sống Kitô hữu, v.v. Tất cả những yếu tố hữu hình đó hợp lại làm nên Thánh Truyền của GH.

Tuy nhiên, TT còn có một chiều kích vô hình, đó là tinh thần, vốn là hồn của những yếu tố hữu hình kể trên, làm cho chúng sống động. Đó chính là tinh thần của Đức Kitô, tức là Thần Khí hay là Chúa Thánh Thần vậy. CTT vừa chính là tác nhân vừa là nội dung của TT. Chính nhờ CTT mà mk có thể được bảo đảm truyền lại nguyên vẹn và chân thực qua các hình thức hữu hình của TT, nếu kg có Ngài là Tinh Thần của ĐK thì dù chúng ta có đọc kinh, giữ các nghi lễ, phong tục từ thời các tông đồ đi nữa, thì đó cũng chỉ là bề ngoài, là những hình thức chết; chúng ta vẫn không bảo đảm có được tinh thần của các tông đồ, kg bảo đảm có được mk mà TC muốn truyền lại. Mặt khác, những nội dung hữu hình của TT (như các công thức đức tin, các luật lệ, giáo lý, v.v.) cũng chỉ là những phản ánh của một nội dung duy nhất, đó chính là ĐK và tinh thần của Ngài, chính là Thần Khí của Đấng PS, là CTT vậy.

Như vậy, để trả lời câu hỏi TT là gì, thì chúng ta cần chú ý đến 2 chiều kích năng động và tĩnh của TT: ở chiều kích năng động, Thánh Truyền là tiến trình, là bầu khí, là tinh thần của Đức Kito, chính là Chúa Thánh Thần; ở chiều kích tĩnh, Thánh Truyền là tập hợp các nội dung, hình thức, các điều hữu hình được hình thành và truyền lại trong Giáo Hội từ thời các tông đồ và xuyên qua lịch sử.

3. Vai trò của TT đối với KT

Để hiểu vai trò của TT đối với TK, ta cần nhớ lại cđ Vatican II nói TK và TT là 2 kênh lưu truyền mk hay Lời của TC. Hơn nữa, ở bài trước chúng ta đã nói TK cần phải được đọc, hiểu và giải thích dưới ánh sáng và trong bầu khí của TT. Điều đó có nghĩa gì? Điều đó có nghĩa là tín hữu cần đọc KT bằng tinh thần, thái độ của ĐK, tức là dưới sự soi sáng của CTT, Đấng là tác giả của các bản văn KT. Nếu Kinh Thánh được viết ra dưới sự linh hứng của Chúa Thánh Thần thì Kinh Thánh cũng cần được đọc và hiểu dưới sự soi sáng của cùng một Chúa Thánh Thần đó.

Ngoài ra, đọc KT trong bầu khí của TT còn có nghĩa là đọc, hiểu và giải thích Kinh Thánh sao cho phù hợp với những giáo lý, giáo huấn và những giải thích mà Giáo Hội công nhận từ xưa tới nay. Tức là tuy ta không cần phải lặp lại y chang những giải thích có sẵn mà GH công nhận, ta có thể có những giải thích mới lạ, nhưng không được mâu thuẫn, trái nghịch với những định hướng chính thống mà GH đã đưa ra từ trước tới nay.

Vai trò của TT đối với TK còn được thể hiện ở chỗ, tuy TT không chứa đựng hay nhằm bổ túc những chân lý cứu độ mà TK còn thiếu; vâng, GH không nói rằng TK còn thiếu một số chân lý cứu độ nên cần phải có TT bổ túc thêm. Nhưng GH nói rằng, TT lại có thể giúp tín hữu tìm ra những ý nghĩa của TK mà bình thường chỉ đọc bản văn TK thôi, ta không thể tìm ra được. Chính vì thế mà khi đối thoại với nguyên tắc sola scriptura, tức duy Thánh Kinh, của anh chị em Thệ phản, GH khẳng định rằng TK đã chứa đựng đầy đủ mọi chân lý đức tin, nhưng ta không thể chỉ đọc TK mà tìm ra mọi chân lý đức tin cần thiết, mà còn phải tham khảo TT và đọc TK dưới ánh sáng của TT.

Như vậy tóm lại, TT giúp tín hữu đọc, hiểu và giải thích TK cách đúng đắn để họ tìm ra ý nghĩa đích thực và mang tính cứu độ của TK và đồng thời đón nhận được mk của TC ngang qua TK. TT còn giúp tín hữu tìm ra những nghĩa của TK mà nếu chỉ đọc bản văn thôi thì ta khó hoặc không thể tìm ra được.

4. Tín hữu làm thế nào để có TT?

Để trả lời câu hỏi này, ta cần nhớ lại 2 chiều kích của TT: ở chiều kích tĩnh, để có Thánh Truyền, tín hữu cần học hỏi, tham khảo các điều tông truyền mà GH truyền dạy như tín điều, giáo lý, luật lệ, nghi thức, lời dạy bảo, v.v. Họ cũng có thể đọc các tác phẩm của các giáo phụ và các thầy dạy chân chính trong suốt lịch sử GH.

Ở chiều kích năng động, tín hữu cần có Chúa Thánh Thần, tức cần cầu nguyện, tham dự phượng tự, các bí tích, tham gia các đoàn thể và các hoạt động đạo đức, mục vụ, bác ái tại cộng đoàn GH địa phương, v.v.

Vì TT là tiến trình sống động, nên TT liên quan đến toàn bộ đời sống tín hữu trong GH, chứ không chỉ là hoạt động học hỏi hay thủ đắc những điều cụ thể. Vậy tóm lại, để có TT, tín hữu cần tham dự, đi vào trong đời sống của GH với tất cả các chiều kích giáo lý, phụng vụ, mục vụ của đời sống ấy.

Trong bài này Chúng ta đã tìm hiểu về TT là gì, vai trò của TT đối với mk và với TK, đồng thời vấn đề làm thế nào để tham dự vào TT. Trong bài sau, chúng ta sẽ tìm hiểu về Huấn Quyền.