AN (SWEET BEAN PASTE) Tác giả: Durian Sukegawa "Không thể có mấy chuyện như nghe được tiếng nói của đậu đỏ…

Catholic Net · 20 tháng 7 năm 2025 · Đánh giá sách

AN (SWEET BEAN PASTE)
Tác giả: Durian Sukegawa

#danhgiasacht7
"Không thể có mấy chuyện như nghe được tiếng nói của đậu đỏ đâu, nhưng nếu cứ nghĩ mình nghe được và tiếp tục sống, biết đâu lại có thể nghe được?”
Chà! Lâu lắm rồi tôi mới đọc liền mạch cả một cuốn truyện trong vòng một buổi sáng. Cuốn truyện ấy tên là An - một cái tên thật giản dị mà cũng đầy khắc khoải.
Ngay từ đầu, tôi đã biết rằng mình có “cảm giác hạnh phúc và an nhiên” khi đọc cuốn tiểu thuyết này. Tôi biết mình sẽ tìm được một điều gì đó để làm “an”, yên lòng, tạm lắng những suy nghĩ quanh quẩn và những lo lắng, bận tâm bấy lâu. Nói cách khác, tôi mong chờ điều đó. Và tôi nghĩ mình đã gặp được điều đó. Tiểu thuyết Nhật Bản luôn là vậy mà nhỉ, phức tạp thì sẽ rất phức tạp, mà tưởng đơn giản hóa ra lại rất phức tạp .
Truyện kể về một người bà hơn 70 tuổi và một cậu thanh niên đã ra tù được hai năm, tiếp quản một tiệm bánh. Nếu chỉ là câu chuyện về một người già bị mất một ngón tay, xin vào tiệm bánh để thỏa mong ước được làm việc, được cống hiến như bao người khác, truyền cho cậu thanh niên công thức nấu mứt đậu đỏ bằng cả bàn tay và đôi tai, thì hẳn đó là một câu chuyện bình thường. Nhưng khác là bà bị bệnh hủi khi chưa qua tuổi 15. 
Nếu ai đã nghe căn bệnh này thì sẽ hiểu: kể từ năm 15 tuổi ấy, bà chưa bao giờ được ra ngoài, cho đến hơn 50 năm sau khi có lệnh tự do. Tin bà từng bị bệnh hủi lan truyền khiến doanh thu tiệm bánh giảm sút. Đến tuổi gần đất xa trời, bà lại trở lại nơi mình gắn bó cả cuộc đời theo đúng nghĩa đen của nó. Một người bà ra đi, nhưng là người bà để lại nhiều xúc cảm và suy nghĩ nhất trong tôi.
Bệnh hủi ở Nhật Bản tuyệt diệt cách đây đã lâu và chính phủ đã ban hành lệnh cho phép người bệnh được trở lại cuộc sống bình thường từ năm 1996. Vậy mà đến thời điểm tác giả viết cuốn tiểu thuyết này, những gì in dấu trên khuôn mặt, hình hài, và cả quãng đời của con người dường như còn nguyên vẹn. Tôi nhớ hồi trước mình hay bị mắng “lười như hủi”. Tôi hỏi hủi là gì, không ai trả lời, bởi vẫn còn những vướng ngại về căn bệnh ấy. Khi đọc xong tiểu thuyết này, tôi cũng không nghĩ được nếu tao đoạn đen tối ấy xảy đến với đời mình. Cảm giác sau hơn nửa thế kỷ được bước ra ngoài, nhìn thấy ánh nắng mặt trời, còi xe là hạnh phúc vỡ òa và cũng là lạc lõng vô cùng. Bởi ta như bị giam cầm khi bước vào tuổi tươi sáng nhất, và trở ra khi những mệt mỏi kiệt cùng đã bao phủ khuôn mặt. Nếu có thể tự do sớm hơn 20 năm, cuộc đời có thể đã được tái sinh. Nhưng niềm hạnh phúc được tự do càng lớn chừng nào, thì sự thật về thời gian đã mất, về cuộc đời không thể quay lại lần thứ hai càng khoét sâu nỗi đau hơn. Một nỗi đau chỉ có thể ngừng sưng tấy khi bà được an nghỉ.
Nhưng con người đến với cuộc đời hẳn có một ý nghĩa nào đó chứ nhỉ? Đúng vậy, thật nhẹ nhàng và không giáo điều, bà bảo rằng: “con người được sinh ra là để có ích cho con người, cho cuộc đời”. Vậy những đứa trẻ chào đời rồi chỉ sống vỏn vẹn hai năm và lịm dần, sự xuất hiện của em vẫn thật ý nghĩa, đúng không? Vì thông qua những cuộc đời đó, bầu trời, gió, mây, trăng sao, cây, cỏ, tất cả như được cảm nhận, lắng nghe một lần nữa. Lắng nghe những gì người bình thường không nghe thấy, lắng nghe, lắng nghe, và hãy làm gì đó - như bà Tokue làm bánh dorayaki chẳng hạn. 
Bà đã vượt qua hơn 50 năm với niềm vui lắng nghe hạt đậu khi nấu mứt, lắng nghe hàng cây trồng nơi an nghỉ của chồng bà. “Không thể có mấy chuyện như nghe được tiếng nói của đậu đỏ đâu nhưng nếu cứ nghĩ mình nghe được và tiếp tục sống, biết đâu lại có thể nghe được?”. Nếu chỉ nhìn thấy mỗi hiện thực thôi, có lẽ bà sẽ không đến được ngày mình được trò chuyện với những cô cậu học sinh thời điện thoại hiện đại. “Để vượt qua hàng rào này, chỉ còn cách sống với tâm hồn đã vượt rào”. Bà bảo rằng tuổi trẻ mà nói điều gì là định mệnh thì phí hoài lắm, bởi cuộc đời bà đã minh chứng cho điều đó. Một cuộc đời tưởng chừng có định mệnh trớ trêu ở tuổi 15, lại đầy đủ ý nghĩa đến phút cuối.
“Dù có phải mất mát điều gì to lớn nhường nào, dù bị mọi người đối xử tệ bạc như thế nào, vẫn không thay đổi sự thật rằng bọn bà là con người. Cho dù có mất cả tứ chi, nhưng vì đây không phải là căn bệnh chết người, bọn bà chỉ còn cách tiếp tục sống. Trong cuộc đấu tranh không có cơ hội chiến thắng dường như cứ tiếp tục giày vò nơi đáy sâu bóng tối, bọn bà chỉ biết bám vào một điều duy nhất rằng mình cũng là con người và cố gắng giữ niềm tự hào đó". Bởi con người luôn là những sinh thể giàu tiềm lực.

Cr: ngavux0223