BỐN TIỂU LUẬN VỀ TỰ DO Tác giả: Isaiah Berlin "Tôi nhìn thấy bản thân mình ngồi dưới gốc cây sung đó, chết…
Tác giả: Isaiah Berlin
"Tôi nhìn thấy bản thân mình ngồi dưới gốc cây sung đó, chết đói vì không thể quyết định nên chọn quả nào. Tôi muốn tất cả những trái sung và không thể chịu nổi ý nghĩ rằng nếu tôi chọn một, những trái còn lại sẽ rụng xuống và biến mất mãi mãi."
(<strong>The bell jar </strong>- <strong>Sylvia Plath</strong>)
Lần đầu mình biết đến Sylvia Plath là qua nhạc của <strong>Lana Del Rey </strong>, bài "<strong><strong>hope is a dangerous thing</strong></strong>" . Từ <strong>lana del</strong> <strong>rey</strong> cho đến<strong> Billie Eilish</strong> . Pop culture đang được nhuốm lên bởi màu sắc của <strong>Sylvia Plath</strong> . Khi ở thời đại đại chúng hiện tại ta thấy như <strong>Sylvia Plath</strong> đứng trước quá nhiều lựa chọn và quyền tự do chọn lựa bắt chúng ta phải chọn lựa một trong những khả năng để định hình nên bản dạng cá nhân của chúng ta đến mãi sau này . Màu của quả sung thối rữa và chết dần .
Bối rối trước những khái niệm về tự do , có lẽ <strong>Isaiah Berlin</strong> cung cấp cho chúng ta về khái niệm tự do rộng hơn thông qua các tiểu luận về tự do của ông . Về <strong>Isaiah Berlin</strong> , ông đọc <strong>Anna Karenina</strong> từ năm lên 10 . Cũng giống như <strong>Sylvia Plath</strong> nhưng được đặt trong thế kỉ 20 . Thứ rút ngắn về thời đại để <strong>Sylvia Plath</strong> gần lại hơn với <strong>Anna Karenina</strong> vẫn là những trăn trở về tự do và cũng như <strong>Sylvia Plath</strong> , <strong>Anna Karenina </strong> cũng tự vẫn một cách đầy đau đớn . Nhưng có lẽ đây sẽ không phải bài giới thiệu về<strong> Sylvia Plath </strong>hay<strong> Anna Karenina</strong> . Nhưng đó là bối cảnh để ta hiểu hơn về <strong>Isaiah Berlin</strong> .
Bối cảnh của Isaiah Berlin được đặt vào thế kỉ 20 , một thời kì đầy biến động của thế giới khi có cuộc chiến tranh thế giới lần thứ 2 quy mô chưa từng xuất hiện trong lịch sử của nhân loại . Để hiểu về<strong> Isaiah Berlin</strong> sẽ là thách thức rất lớn đối với đọc giả như bản thân mình vì các khái niệm tương đối trừu tượng của ông sử dụng và để hiểu tường tận về tiểu luận của ông đòi hỏi chúng ta cần có những hiểu biết cơ bản nhất về <strong>Marx</strong> , <strong><strong>John Stuart Mill</strong></strong> hay đặc biệt là về <strong>Kant</strong> . Ngoài những triết gia nền tảng đó , ta cần biết thêm về cả các nhân vật lịch sử như <strong>Trotsky</strong> , <strong>Stalin</strong> hay cả <strong>Hitler</strong> . Có lẽ đó là thách thức cho những đọc giả mới bắt đầu đọc <strong>Berlin</strong> nhưng điều mà mình có thể chắc chắn là thế kỉ 19 - 20 là một trong thế kỉ đặc biệt nhất mà mình từng biết được viết nên những con người chiến sĩ rất đặc biệt và đầy chất anh hùng như <strong>Che Guevara</strong> , với những nhà tư tưởng như <strong>Trotsky</strong> hay cả những nhà văn như <strong>Sartre</strong> . Vậy nên tiểu luận về "<strong>Các ý tưởng chính trị trong thế kỉ 20" là tiểu luận mà mình thích nhất trong cuốn sách . Thế kỉ 20 cũng như chính lời nói của<strong> V.I.Lenin</strong> nói :</strong>
<strong>"</strong><em>Có những</em><strong><em> thập kỷ</em></strong><strong> trôi qua<strong> </strong></strong><em>mà</em><strong> chẳng </strong><em>có</em><strong> điều </strong><em>gì xảy ra</em><strong>. Lại </strong>có những<strong><em> tuần</em></strong><strong><strong> lễ</strong> </strong>mà<strong> như hàng </strong><strong><em>thập kỷ </em></strong><em>diễn ra</em><strong><em>"</em></strong>
<strong><em> </em></strong>Tiểu luận cuối cùng là tiểu luận về "<strong>Sự ra đời của chủ nghĩa cá nhân Hi Lạp </strong>" . Tiểu luận cuối cùng cũng như là một chuyến hồi hương về cội nguồn của văn minh Tây Phương . Ta lại gặp gỡ lại những tư tưởng của triết gia nguồn cội như là <strong>Plato</strong> , <strong>Aristotle</strong> , ... như là những nguồn cội vững chắc nhất của văn minh nhân loại . Chúng ta lại quay lại với con người <strong>Sparta</strong> , những người chiến binh mà mình kính trọng bậc nhì sau sự kính trọng của những <strong>người lính hồng quân Liên xô</strong> .
Tự do luôn là chủ đề khiến mỗi con người chúng ta trăn trở , cũng như tiền nhân của chúng ta cũng luôn mày mò đi kiếm tìm nó . Có người kiếm tìm nó trong thầm lặng , có người kiếm tìm nó trong bạo lực , có người kiếm tìm nó qua những lời hành động cao đẹp nhất , nhân văn nhất ,... Nhưng dẫu có kiếm tìm nó theo cách nào đi nữa , điều cao đẹp hơn cả là ta nhìn thấy hình ảnh con người trọn vẹn trong đó .
Cr: 匹夫