Đánh cược của Pascal Đánh cược của Pascal thật hay ho (và hầu như bị hiểu lầm).
Đánh cược của Pascal thật hay ho (và hầu như bị hiểu lầm).
Bạn có dám cá rằng bạn chỉ có 10% cơ hội thắng không? Bạn có từ chối đặt cược rằng bạn có 99% cơ hội thắng không? Câu trả lời cho cả hai câu hỏi này phải là "còn tùy".
Nó phụ thuộc vào những gì bạn dựa vào để thắng hay thua. Ví dụ: nếu bạn phải trả 1 đô la để đặt cược mà bạn chỉ có 10% cơ hội thắng và để thắng bạn nhận được 5 đô la thì bạn không nên đặt cược. Tuy nhiên, nếu bạn phải trả 1 xu để đặt cược và giành được 5 đô la thì bạn nên đặt cược. Hoặc, nếu bạn phải trả 1 đô la để đặt cược và giành được 20 đô la, thì bạn nên đặt cược. Tương tự như vậy, có thể không hợp lý khi đặt cược mà bạn có 99% cơ hội thành công. Nếu bạn phải trả 10.000 đô la để đặt cược và chỉ để thắng cược ở mức 5 đô la thì đó là một vụ cá cược ngu ngốc. Bạn sẽ mất tiền về lâu dài khi đặt cược này.
Đây là lý thuyết xác suất và là quy luật toán học chi phối cách các sòng bạc kiếm tiền trực tiếp, ngay cả khi thỉnh thoảng một khách quen bước ra khỏi cơ sở đánh bạc với số tiền thắng hàng triệu đô la.
Đó là một khái niệm đơn giản để hiểu. Giả sử bạn và tôi đồng ý tung một đồng xu, mỗi lần nó ngửa thì bạn đưa cho tui 1 đô la. Mỗi khi nó lật mặt, tôi sẽ đưa cho bạn 0,99 đô la. Tóm lại, đó là cách hoạt động của sòng bạc. Sòng bạc nghĩ ra những trò chơi thông minh và thú vị, thực sự rất thú vị, để che giấu sự thật rằng bạn đồng ý với các điều khoản được mô tả. Mỗi lần đặt cược mà sòng bạc đưa ra cho bạn đều có lợi cho họ về lâu dài.
Điều này liên quan thế nào đến Chúa, Thiên đường, Địa ngục và nhà toán học người Pháp Blaise Pascal? Câu trả lời là "Cuộc đánh cược của Pascal." mà tui chắc chắn rằng bạn đã nghe nói về vụ đáng cược này và gần như chắc chắn rằng bạn đã nghe một phiên bản hiểu lầm của nó.
Thông thường, một cuộc thảo luận giữa một người vô thần và một người có đức tin sẽ kết thúc bằng một phiên bản đánh cược của Pascal và sẽ diễn ra thế này: Người có đức tin sẽ tuyên bố: "Bạn nên tin vì đó là vị trí tốt hơn. Nếu bạn đúng và tôi sai thì cả hai chúng ta đều chết và không có chuyện gì xảy ra. Nhưng nếu tôi đúng, còn bạn sai thì bạn sẽ xuống Địa ngục, mãi mãi."
Thực vậy! Đầu tiên và quan trọng nhất, cuộc đánh cược của Pascal thật hay ho trong khi cách mà hầu hết mọi người lạm dụng nó thì không. Đầu tiên chúng ta sẽ nói về việc hầu hết mọi người lạm dụng nó như thế nào và sau đó sẽ nói về lý do tại sao nó lại hay ho ở phần thứ hai.
Phiên bản của Pascal's Wager thường xuất hiện trong các cuộc tranh luận có rất nhiều sai sót (sau đây gọi là "cuộc đánh cược có sai sót"). Người có đức tin tự tin rằng vị trí của họ là an toàn. Nếu đúng thì thưởng! Nếu sai thì không có gì! Nhưng sự tự tin này được xây dựng trên bốn cơ sở còn thiếu sót.
Đầu tiên, cuộc cá cược sai lầm cho rằng niềm tin là điều mà Chúa quan tâm nhất. Trong khi thật ra, Chúa có thể tồn tại và không quan tâm đến niềm tin hay sự sùng đạo của bạn, nhưng chẳng hạn như tính cách và hành động của bạn.
Thứ hai, việc đánh cược sai lầm này ngầm phạm phải một sai lầm về loại suy. "Hoặc Chúa của tôi tồn tại, hoặc không có vị Chúa nào tồn tại." Nếu bạn sai thì sao? Điều gì sẽ xảy ra nếu có một vị Chúa bị chính sách đối ngoại của Đảng Cộng hòa xúc phạm? Điều gì sẽ xảy ra nếu Đức Giê-hô-va là giả và Allah là thật? Bạn sẽ xuống Địa ngục mãi mãi vì phạm tội báng bổ khi tin rằng Chúa Giê-Su là Chúa? Cuộc đánh cược sai lầm đã giả định một cách sai lầm rằng nếu người tin tưởng sai thì không có vị Chúa nào khác có thể tồn tại, người sẽ tức giận vì sự sùng kính của họ đối với vị Chúa sai lầm.
Thứ ba, cuộc đánh cược sai lầm cho rằng niềm tin là một sự lựa chọn có ý thức. Niềm tin là kết quả không tự nguyện của việc kiểm tra bằng chứng. Chúng ta không thể ép tâm trí mình tin vào X hay Y. Chúng ta chỉ làm hoặc không làm mà thôi. Đó là một quá trình không tự nguyện. Nếu bạn ghét Tổng thống Obama, bạn không thể chọn tin rằng ông ấy là một tổng thống tốt, có trách nhiệm như bật công tắc. Nếu tôi đề nghị cho bạn một tỷ đô la để tin rằng Tổng thống Obama là một tổng thống tốt, thì bạn thực sự không thể tin được điều đó.
Thứ tư, ngay cả khi một người có thể tự nguyện thay đổi niềm tin của mình vì Địa ngục đáng sợ, thì niềm tin đó có vẻ không mấy tâng bốc và làm vui lòng đối với đấng sáng tạo toàn năng của vạn vật.
Lý do "Cuộc cá cược của Pascal" hay ho, là vì Pascal chưa bao giờ có ý định sử dụng lý lẽ này làm lý do tại sao người ta nên tin vào Chúa. Pascal dự định đây là lý do tại sao người ta nên xem xét câu hỏi một cách nghiêm túc. Khi làm như vậy, Pascal đã đặt nền móng cho lý thuyết xác suất, còn được gọi là lý thuyết trò chơi.
Lý thuyết trò chơi dĩ nhiên là rất...hay ho, nó chi phối vô số hệ thống phức tạp trên thế giới như kinh tế, quy luật cạnh tranh tự nhiên, đạo đức, các quyết sách đối ngoại, v.v. Lý thuyết trò chơi là nền tảng của kinh tế học hiện đại. Vì vậy, thật phù hợp khi Pascal, một nhà toán học tài năng, lại là người cung cấp một nền tảng lý thuyết toán hay ho như vậy cho lý thuyết "cuộc đánh cược của mình".
Trên đây cũng là những lý do chính tại sao Pascal's Wager lại hay ho (và dễ bị hiểu lầm)
Cr: đạo sĩ