KIÊU HÃNH VÀ ĐỊNH KIẾN Tác giả: Jane Austen Jane Austen, cùng với Charles Dickens và William Shakespeare là…
Tác giả: Jane Austen
Jane Austen, cùng với Charles Dickens và William Shakespeare là ba trong số những nhà văn được yêu thích nhất trong cộng đồng Anh ngữ và là những người đã định hình nên cả một nền văn học Anh rực rỡ. "Kiêu Hãnh Và Định Kiến", xuất bản lần đầu vào năm 1813, là tác phẩm lớn nhất và được yêu thích nhất của bà. Trong tác phẩm này, Jane Austen đã vẽ nên một xã hội mà nơi đó hôn nhân là cứu cánh duy nhất của người phụ nữ, bởi vì nếu không cưới một ai đó, chắc chắn cô ta sẽ bị coi là một thất bại, là gánh nặng và sự nhục nhã của gia đình, dòng họ. Vậy nên phụ nữ trong cái thế giới đó không được quyền tự do chọn lựa người mà mình sẽ cưới, người mà mình sẽ sống trọn đời suốt kiếp, mà phải chịu áp lực từ gia đình, họ hàng.
Trong thế giới đó, ta được gặp một trong những nhân vật nữ được yêu quý nhất trong lịch sử văn học, Elizabeth Bennet. Là người con gái thứ hai trong gia đình 5 chị em, cô xuất hiện dưới mắt độc giả là một người phụ nữ thẳng thắn và mạnh mẽ. Cô ấy không nể nang địa vị, tầng lớp, mà đối xử với mọi người bình đẳng. Ai có tật xấu thì cô chỉ trích, ai có điểm tốt thì cô khen. Cô không phải là món trang sức với nhiệm vụ là tài sản của cha mẹ và đến một lúc nào đó đưa cô ta vào một thương vụ với cái tên mỹ miều là hôn nhân. Điều này thể hiện rõ nhất khi cô từ chối cuộc hôn nhân đã được cha mẹ sắp đặt với người anh họ Collins với một lý do hết sức hợp lẽ thường nhưng đối với cái thế giới của tác phẩm là bất thường là cô chỉ cưới người mà cô yêu. Tuy nhiên, cô cũng là một phụ nữ rất tận tâm với gia đình. Bằng chứng là khi nghe tin chị mình là Jane bị ốm phải ở lại nhà Bingley, cô chạy tầm tã dưới mưa, bất chấp mình có trông không đẹp trong mắt người khác thế nào để đến thăm chị cô. Điều này làm người viết liên tưởng đến Đức Maria trong Kinh Thánh, khi mà ngài nghe tin người chị họ mình cũng tên là Elizabeth có thai được sáu tháng, ngài liền vội vã đến thăm chị mình. Tóm lại, Elizabeth thực sự là một phụ nữ độc đáo, khác biệt với đầy những phẩm tính tốt, giữa một xã hội coi phụ nữ chỉ là món hàng được trao đổi trong hôn nhân.
Mặc dù vậy, cô cũng có những thói xấu của mình. Tuy cô tách biệt hoàn toàn khỏi những người phụ nữ trong xã hội của tác phẩm, cô vẫn có những định kiến chung với những người trong cộng đồng của cô. Cô vẫn đánh giá người khác qua ấn tượng đầu tiên với người đó và điều này được thể hiện qua lần gặp đầu tiên với chồng tương lai của cô là Fitzwilliam Darcy. Với bản tính kiêu hãnh, coi những người tầng lớp thấp là kém hấp dẫn, anh ta tạo cho những người trong cộng đồng của Elizabeth và chính Elizabeth một ấn tượng xấu. Thế là Elizabeth, với cái ấn tượng xấu đó trong đầu, luôn coi anh ta là phản diện trong mọi câu chuyện mà cô được nghe từ anh ta mà không hề phản tư lại. Thế nhưng, người viết thiết nghĩ đây là một vấn đề phổ quát của toàn nhân loại chứ không riêng gì Elizabeth. Phản tư đời sống của chúng ta, nhiều khi chúng ta luôn có định kiến xấu về ai đó hay một nhóm người nào đó trong đời. Anh chàng này kiêu ngạo, người Thanh Hóa "ăn rau má, phá đường tàu", người miền Tây ăn chơi nhiều, người miền Bắc gia trưởng, người Công Giáo không kính trọng ông bà, tổ tiên... Thay vì bỏ công sức tìm hiểu người khác, ta lại lười biếng phó mặc tâm trí cho những định kiến để rồi chúng ta tự tách mình với những người hay nhóm người đó, coi họ là phản diện trong mọi câu chuyện của chúng ta.
Thói xấu trên của Elizabeth chính là điều mà cô ta sẽ khắc phục trong suốt câu chuyện để trở nên một người phụ nữ tốt hơn và cũng như tiến đến một cái kết tốt đẹp với chàng trai hoàn hảo mà Jane Austen đã dành sẵn cho cô, Mr. Darcy. Nói về Darcy, qua góc nhìn của Elizabeth, là một người kiêu ngạo. Góc nhìn đó cũng đúng một phần. Mặc dù anh ấy đối xử với người trong gia đình và bạn bè cùng đẳng cấp rất tốt, anh ấy lại có thói quen coi thường những con người có địa vị thấp hơn mình. Thế nhưng, khi sa vào lưới tình với Elizabeth, anh ta thay đổi dần thói xấu của mình. Dẹp bỏ sự kiêu ngạo, anh ta đối xử tốt hơn với những người có địa vị thấp hơn mình. Dẹp bỏ sự kiêu ngạo, anh ấy không hề giận dỗi gì Elizabeth khi cô ấy hiểu sai về mình. Dẹp bỏ sự kiêu ngạo, anh ấy chịu đàm phán với người không đội trời chung với anh là Wickham để thuyết phục hắn ta cưới em gái Lydia của Elizabeth. Và trên hết, việc quyết định dẹp bỏ sự kiêu ngạo vì người con gái mình yêu cũng là một dạng khiêm nhường. Tình yêu đích thực là như vậy. Nó như cơn bão quét qua cái tôi của người bị thần Eros bắn trúng và khiến cho anh ta trở nên tốt đẹp hơn vì người anh ta yêu. Nàng dẹp bỏ định kiến về chàng, chàng dẹp bỏ sự kiêu hãnh và thế là ta có kết thúc viên mãn cho cả hai.
Tóm lại, "Kiêu Hãnh Và Định Kiến" là một chuyện tình bất hủ giữa hai con người với những khuyết điểm nhưng rồi nhờ tình yêu mà cả hai trở nên tốt đẹp hơn, giữa hai con người theo đuổi tình yêu đích thực trong một thế giới hạ giá tình yêu và người phụ nữ.
Cr: Victor Dostoevsky