NHÂN HỌC - ĐỐI DIỆN VỚI NHỮNG VẤN ĐỀ CỦA THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI Tác giả: Claude Levi-Strauss Tình cờ bắt gặp cuốn…
Tác giả: Claude Levi-Strauss
Tình cờ bắt gặp cuốn sách này ở một tiệm sách cũ, sau khi lật xem vài trang thì mình quyết định là phải mua về đọc ngay thôi - bởi trong đầu mình khi đó bật ra câu hỏi "Ủa, đây là sách triết mà, đúng không nhỉ?" Mục đích ban đầu của mình khi mua cuốn sách là do tò mò không biết tại sao tựa sách là Nhân học lại chứa đựng nhiều triết lý đến thế (hay có lẽ do mình đã bị ám ảnh nên nhìn đâu cũng chỉ thấy triết học nhỉ ^^). Và sau đó mình cũng đã có câu trả lời khi tác giả ví nhân học như:
"một người nhặt giẻ rách, những kẻ tò mò nhặt nhạnh những mẫu thừa của tri thức, những phân đoạn của vấn đề, những chi tiết đẹp đẽ mà những ngành khoa học khác vứt bỏ một cách không thương tiếc trong thùng rác tri thức."
Và nếu thật sự là như vậy thì với mình, cuốn sách này nói riêng và nhân học nói chung là cái gì đó đáng để tìm hiểu.
Một cuốn sách nhỏ khoảng đâu đó 150 trang nhưng lại chứa đựng rất nhiều thông tin thú vị, dù tác giả trình bày ở bối cảnh là ngành nhân học thì mình vẫn thấy đầy tính triết.
Gía trị đầu tiên và cũng là giá trị mình đánh giá cao nhất đó là qua nhân học, nhân loại học được cách khiêm nhường. Tác giả đã nhấn mạnh rằng chúng ta - những nền văn minh được cho là hiện tại, tân tiến - cần phải có cái nhìn khiêm nhường và học tập từ những cộng đồng được gán nhãn là thô sơ, lạc hậu. Bởi những cộng đồng này có những đặc điểm tổ chức xã hội rất đáng để học hỏi, và nếu nhìn từ góc độ xã hội của họ thì nhiều vấn đề bao gồm giới tính hay sắc tộc sẽ được giải quyết. Chúng ta cần nhìn nhận rằng không phải cứ phình to ra, tân tiến hơn nghĩa là vượt trội. Đề cập đến vấn đề này, tác giả đã có một ví dụ về tục lệ trao búa đá của nhóm cộng đồng thiểu số và diễn giải việc tăng số lượng công cụ (thêm nhiều búa đá) và/hoặc cải thiện công cụ (tạo ra rìu, búa bằng kim loại) sẽ phá hủy cộng đồng và môi trường sống của họ ra sao.
Gía trị tiếp theo nằm ở việc nó cung cấp cho ta một cách để thông diễn (hiểu) về lịch sử và rằng khi chúng ta cười khẩy những huyền thoại của những nền văn minh khác là vô căn cứ thì ta cũng đang tự viết ra những lịch sử dựa trên yếu tố chính trị, tôn giáo, đảng phái rồi tin chắc rằng chỉ có một lịch sử duy nhất mà thôi. Ở đây quả thật tác giả đã có phần mạo hiểm, nhưng mình lại thấy khá thích, nó khiến mình nghĩ đến việc so sánh những bộ sách lịch sử với những huyền thoại truyền miệng (ví dụ như nói đọc Sử ký Tư Mã Thiên cũng có khác gì đọc Thần thoại Hy Lạp đâu -*đùa*).
Cuối cùng đó là giá trị công việc của nhân học. Theo tác giả, nhân học không phải chỉ là kiểm kê và ghi chép dữ liệu như một kẻ "thủ kho của lịch sử" mà còn là tìm hiểu những nguyên nhân khiến cho những yếu tố như ngôn ngữ, nghệ thuật, kỹ thuật, xã hội, tôn giáo, chính trị của một cồng đồng phát triển hoặc suy tàn để qua đó ta có thể có cái nhìn sáng suốt hơn về xã hội nơi ta đang sống.
Tóm lại thì đây là cuốn sách đáng đọc, cung cấp thêm góc nhìn mới về những vấn đề đang hiện hữu ngoài xã hội, và biết đâu ta có thể rút ra được một số nhận định về những sự kiện đang xảy ra ngoài kia.
Cr: Sodom