Niết Bàn, Niết Bàn, Niết Bàn Niết Bàn, Niết Bàn, Niết Bàn. Liệu Niết Bàn có phải là một trạng thái, hay một…
Niết Bàn, Niết Bàn, Niết Bàn. Liệu Niết Bàn có phải là một trạng thái, hay một cõi, hay một chốn đi về?
Nếu Niết Bàn là một trạng thái, thì đấy vẫn thuộc về thế giới của giác quan.
Nếu Niết Bàn là một cõi thì điều gì có thể đảm bảo cõi đấy là vượt ra ngoài các phạm trù vật lý, cách xa những mối quan hệ tương hổ. Nếu Niết Bàn là một chốn đi về thì cũng có thể là một chốn xuất ly. Ai rồi đảm bảo kẻ đến rồi không đi tiếp.
Vậy có vẻ như nếu Niết Bàn là cứu cánh tối hậu thì Niết Bàn khó nằm trong phạm trù của tư tưởng, ngôn từ, nhận thức, ý niệm, vật chất. Bởi nếu Niết Bàn nằm trong phạm trù đấy thì Niết Bàn cũng như những vì sao xa xăm kia, loé sáng rồi cũng tắt ngúm vào một ngày nào đó trong tương lai.
Nếu không thể dùng những thứ trong thế giới mô tả về Niết Bàn, vậy bàn luận về Niết Bàn chỉ có thể tiếp cận một cách hợp lý nhất thông qua sự phủ định. Bởi phàm những "vật" siêu thế không có gì có thể mô tả "vật" đó được, bởi sự thiếu vắng của "vật" đối. Từ đó suy ra thế giới chỉ có thể là thế giới khi có từ 2 "vật" trở lên, vật quan sát và vật được quan sát. Khi không tồn tại 2 vật này thì ý nghĩa của thế giới cũng chợt tắt, bởi sự thiếu vắng của khả năng mô tả hay quan sát.
Vậy Niết Bàn có thể mô tả bằng sự phủ định của 2, tức Bất Nhị. Tại đây ta có thể chuyển ngữ về phương pháp khẳng định, Bất Nhị tức Nhất Như. Vậy Niết Bàn chính là Nhất Như chăng?
Cr: gấu 🍄🟫