Phản hồi | Doxa
Chân thành xin lỗi Ngài, và quý bạn bè của Ngài, khi dù đã nỗ lực nhưng thơ trước của tôi đã không đủ rõ ràng và sáng sủa. Tôi thấy hối tiếc cho khoảng 1/4 đầu thế kỷ này của tôi; nếu chịu khó đọc-viết hơn thì lẽ tôi đã không phải bắt Ngài và bạn bè đọc quá nhiều lần, để giành thời gian gỡ nút thắt này của tôi,
Tôi sẽ đi trả lời từng thắc mắc về bức thơ vừa rồi cho bạn bè, nhưng như đã hứa và như có điều thôi thúc rằng tôi sẽ phải đọc từ ngài viết gì đó cho tôi nên tôi vẫn cứ phải viết thơ này.
Ngài có thể hiểu (cụm) ''sẽ phải" như lời từ bỏ của tôi cùng với Tự Do. Như cách tôi biết cuối cùng thì tôi cũng sẽ phải rớt xuống vực thẳm "Tất Định" của ngài, nhưng tôi vẫn sẽ cố níu lấy, không phải vì tôi không muốn thua Ngài cho bằng tôi tin việc "Chưa có tự do" chỉ liên quan tới hoàn cảnh, năng lực ngôn từ của cá nhân tôi chẳng hạn; như cách con người "không thể ra khỏi Trái Đất" cho tới năm 1961 - hoặc có thể đã sớm hơn rồi - vậy.
Không phải như Ngài Antonhung nói, tôi xin phép khẳng định rằng: tôi không cố đưa ra việc biện minh theo hướng xã hội học để bảo vệ "Tự Do" - đại loại như Tự Do trong khuôn khổ; điều đó cũng có nghĩa rằng tôi cũng không muốn nói tới câu chuyện "tự do/cầm tù trong căn phòng 1 hay 2 hay N Triệu mét vuông" - với tôi những điều trên chỉ là cảm xúc và tâm lý/thái độ trong một điều kiện khuât tất cảu cuộc sống. Tôi muốn kêu gọi một thứ chắc chắn hơn về mặt hình thức.
Lẽ ra tôi nên đặt-đề phần "xác định đối tượng đang nói về" thành một luận điểm chứ không phải một phụ chú - rồi bị nhuốm màu cầu khẩn. Phần này tôi xin nói lại như sau:
(3)Tôi và Ngài đang nói tới Tự Do của Ai đó (con người), mà Ai đó ắt hẳn phải tồn tại để ta có thể nhận thức - chứ không phải suy tưởng, nên Con Người này trước tiên phải tuân thủ các quy tắc để có thể xuất hiện trước trực giác/sau là lý tính của ta,...
Tức là không thể khẳng định ta không có tự do, mà ta - với tư cách là một hiện tượng được trình hiện ra trước giác quan ta - ta phải tuân theo quy tắc (không thể 100% TỰ DO) , hay có thể nói ngược lại rằng: vì khi ta nói về một thứ gì đó, thứ đó đã không còn toàn vẹn.
(4) Khi tôi nói rằng "Nhưng ngài chớ lấy điểm này mà bác bỏ Tự Do này - vì ta vẫn không thể thoát khỏi dạng vật chất" - tôi cũng muốn phản bác những ai đang muốn nói đòi hỏi sự Tự Do biểu hiện trong giới vật chất, bất tuân mọi "quy luật cụ thể" cùng một lúc - việc bất tuân này tôi cũng không thể mô tả bằng một khẳng định tích cực nào - qua đó vì không thể thỏa mãn mà vứt bỏ đi khái niệm Tự Do. Là vì muốn bán rẻ Tự Do mà hạ giá nó rồi gán thêm cho nó vẻ hoa mỹ bằng "ý chí tự do" - với hàm ý một sự tương thích giữa phần trách nhiệm tự cá nhân và trách nhiệm xã hội.
(3) (4) Phải nói rằng, con người không chỉ có ý chí tự do, mà "Tự Do chỉ có thể biểu hiện ra (hay con người chỉ có thể tri giác được Tự Do) với hiện tượng mang tên Ý Chí Tự Do"(5) hay là "Ý chí Tự Do" không phải là toàn bộ sự Tự Do của con người.
Tôi biết rằng, nếu không phải là hiện tượng thì ta không có làm được gì cả. Nhưng Tất Định, vì lẽ đó, với tôi cũng không hơn gì một Siêu Hình Học; vì nếu các ngài muốn Tự Do Hoàn Toàn tức là có N lựa chọn với N luôn hướng về vô cực (không được dừng lại) thì Tất Định cũng phải vậy, nó đòi hỏi sự ngược lại hoàn toàn là chỉ có 01 con đường duy nhất.
Ngài đã biện minh, mà tôi có thể điễn giải, rằng vì ta không nắm rõ (như đặc tính cố hữu của con người) - nên ta nhìn thấy có nhiều con đường (liệu xác suất có liên can tới khía cạnh này hay không?). Và cũng vì không nắm rõ nên cảm xúc của ta khác biệt dù có cùng một tác nhân ảnh hưởng; vì điều kiện, vị trí và hoàn cảnh hoàn toàn khác nên phản ứng là khác biệt, ý Ngài hẳn là vậy.
Tôi cũng muốn yêu cầu Ngài hãy đẩy mọi thứ tới mức Lý Tưởng nhất như việc ta có thể nhìn thấy hết như cách Ngài Lục Thủ Ngọc Thố có nhắc về Entropy để trả lời ngài Đạo Sĩ
Nhưng suy cho cùng thì Lý Tưởng hay Logic thì đã phải mặc nhiên tồn tại cùng với Tất Định như có quy luật, tôi không thể ép Ngài nói ra điều Ngài không thể nói ra.
Mặc cho là vậy, thưa ngài, nếu tôi hỏi: "vì sao ta không thể nắm rõ?" thì liệu đây có phải là một câu hỏi kỳ quái không? Vì ta biết cấu trúc não bên trong con người chẳng thay đổi gì cả, nhưng ta có thêm những thông tin quy luật mới? Vậy tại sao những quy luật đó không có ngay từ đầu? Tôi vẫn có kinh nghiệm về các hiện tượng nhưng quy luật rất lâu mới có.
Quả thực tôi đã cố gắng một đề xuất, một điểm tốt đẹp rằng: Tự Do tồn tại như Tất Định của Cá thể như tư cách tồn tại của một Tự-Ý -Thức; Nghĩa rằng nếu tôi không có Tự Do thì tôi không có Tự Ý Thức.
Còn Tất Định là Quy Luật Tự Do (Vì quy luật Tất Định là tự do nó mà có) của Tầm Vĩ Mô, hay thứ đi kèm với sự tồn tại của vũ trụ và qua đó là từng sự tồn tại ở dạng vật chất.
Cả hai cái Tự Ý Thức và Quy Luật đều chỉ có ý nghĩa với cái "Tự Ý Thức", cho nên nó sinh ra hai cái hình ảnh phụ do "Sự thiếu hiểu biết" - hoặc là thờ ơ (bỏ qua quy luật vật chất), hoặc là Tất Định Hoàn Toàn (Bỏ qua sự tồn tại của Ý Thức). Và con đường khẳng định tự do, vì lẽ đó tôi thấy đã sẵn có đích đến chính là con đường của hiểu biết - với Tự Do là một thứ có Thật.
Tôi vẫn thấy mình vẫn còn rối rắm lắm lắm,
Nghĩ rằng sắp có thể xây được căn biệt thự với số gạch đá sắp tới nhận được. Nhưng vẫn cố viết ra để mong nhận lại vài đầu sách - ngoài cuốn Logic Học Nhập Môn.
Xin cảm ơn Ngài đã đọc tới tận đây. Và xin ngài nhớ cho hôm nay mới là là 5/3,650 ngày.
Kính gửi Ngài
Sài Gòn, Trọng Đông Giáp Thìn.
Bí Thư Thôn
Cr: Bí Thư Thôn (Đ_đ) 🌔