TRI THỨC KHOA HỌC DƯỚI CÁN CÂN HẬU HIỆN ĐẠI Đa số mọi người vẫn quan niệm rằng “Tri thức khoa học tốt hơn tri…

Catholic Net · · Đối luận Triết học
TRI THỨC KHOA HỌC DƯỚI CÁN CÂN HẬU HIỆN ĐẠI

Đa số mọi người vẫn quan niệm rằng “Tri thức khoa học tốt hơn tri thức dân gian, tôn giáo” Thế nhưng những người tôn sung tri thức khoa học không nhìn ra các điểm mờ trong việc nhận thức tri thức khoa học của họ. Nói cụ thể hơn, ngày nay ta thấy có những thông tin về khoa học chuyên ngành được quản chế và vận hành bởi các nhóm người thiểu số dưới cái tên “hội đồng khoa học” thay vì toàn bộ loài người, điều này là không hề khác như ở thời Trung Cổ khi hoạt động nghiên cứu khoa học hay tôn giáo thời đó vẫn được giao phó cho một nhóm những bậc giám mục quản chế và vận hành, chưa kể họ kiêm cả nghề giáo.
Khoa học mà ngày nay ta thường thấy lại là khoa học chuẩn định [normal science] chứ không phải cái khoa học cách mạng mà từng một thời là đầu tàu của phong trào xã hội nữa. Khoa học tin rằng mọi kết quả nghiên cứu của nó đều phải có khả năng tái xác nhận. Tức là nếu nhiều hoạt động nghiên cứu độc lập dựa trên những phương pháp và điều kiện đã được mô tả bởi nghiên cứu trước đó thì phải đạt được những kết quả tương tự. Nhưng trên thực tế, các kết quả thực nghiệm khoa học đã bị lý tưởng hóa, tức là rơi vào chủ nghĩa duy tâm ngôn ngữ. Rồi từ đó các khái niệm liên quan vấn đề sai số ra đời nhằm phục vụ cho việc hợp lý hóa sự thất bại của niềm tin đó.
Mặt khác, “tri thức dân gian, tôn giáo” vốn tự thân là sản phẩm được thống kê và tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn của dân tộc bản địa đó. Tức là tính khoa học của nó, về bản chất là tương đồng với những tri thức vẫn được gọi tên là tri thức khoa học. Điều này có nghĩa là khi tri thức bản địa bị xem là sản phẩm của chế độ sản xuất thấp kém hơn, có nghĩa là nó thua về tính khoa học, so với biểu tượng nào đó từ một nước Đế Quốc hạng nhất trái đất nào đó, thì người ta quên rằng từ khởi thủy khởi thủy, các nhà khoa học tiên phong đã luôn bị kỳ thị như là dị dòng so với trào lưu chính thống.
Tóm lại khoa học tin rằng kết quả và phương pháp của nó đều dựa vào logic học và toán học mà do đó phải khách quan, phổ thông và đáng tin cậy. Nhưng khoa học quên rằng những giá trị "khách quan" "phổ biến" "tin cậy" cũng là những thứ mà trước kia thời Trung Cổ từng đặt lòng tin vào phương pháp của nó. Xét đến cùng mọi tri thức, dù khoa học hay bản địa, dân gian đều là sự quy ước của nhóm tinh hoa áp đặt lên số đông loài người còn lại. Ngay từ đầu, lòng tin tôn giáo của loài người đã đi cùng với nhận thức khoa học và nó không hề gây xung đột gì cả.
Nguyên nhân sâu xa về mặt lịch sử của việc tồn tại mệnh đề trên là kết quả của hình thức “khai minh” của chủ nghĩa thực dân, bá quyền Châu Âu, là các biện minh lý tính hoặc "lý giải" cho các cuộc cào bằng về mặt kinh tế và chính trị, tức toàn cầu hóa. Nhiệm vụ lịch sử của CNTB là quét sạch hoàn toàn sự khác biệt giữa các truyền thống văn hóa. Thế giới hiện nay chính xác là thế giới Tây phương mở rộng ra thống trị trái đất đồng thời tiến đến xóa sổ các nền văn hóa của các quốc gia bản địa nhỏ bé ngoài hệ thống; vì lý do đó mà mệnh đề trên cần phải được đánh giá lại dưới nhãn quan hậu hiện đại.

Cr: Con Mèo Khó Ưa