Self - help cho Sức khoẻ tinh thần Lần đầu mình biết đến khái niệm và ứng dụng chăm sóc 'Sức khỏe tinh thần’…
Lần đầu mình biết đến khái niệm và ứng dụng chăm sóc 'Sức khỏe tinh thần’ (Sức khỏe tâm thần – Mental Wellbeing) là năm 2020-2021, cao điểm mùa dịch Covid-19.
Mình tin các tập đoàn đa quốc gia, theo lời kêu gọi của WHO, đang đi đầu trong việc chăm sóc sức khỏe tinh thần nhân viên, đặc biệt trong và sau bối cảnh Covid. Điều này dễ hiểu, bởi họ có nguồn lực tài chính, chuỗi cung ứng và cạnh tranh thu hút nhân tài toàn cầu. Hợp lý bởi lẽ phần lớn thời gian chúng ta dành ra mỗi ngày là ở công sở, nhiều vấn đề stress, kiệt sức, trầm cảm....đến từ công việc; và người lao động hạnh phúc góp phần gia tăng năng suất.
Vấn đề rối loạn tâm thần rất phổ biến trên toàn thế giới. WHO ước tính cứ 8 người thì có 1 người đang sống chung với rối loạn tâm thần. Hằng năm, gần 3 triệu người chết do lạm dụng chất kích thích. Cứ sau 40 giây lại có một người chết do tự sát. Khoảng 50% các rối loạn tâm thần bắt đầu từ năm 14 tuổi.
WHO đã đưa nhận thức về sức khỏe tinh thần vào chương trình của các quốc gia, và có nhiều chiến dịch nâng cao nhận thức toàn cầu. Tuy vậy, rõ là các chính phủ chưa đầu tư thích đáng. Ở các quốc gia có thu nhập cao, hơn 75% người dân có bệnh trầm cảm cho rằng không nhận được sự quan tâm đầy đủ. Ở những quốc gia thu nhập trung và thấp, 75% người có vấn đề về sức khỏe tâm thần không được chữa trị. Đây chính là kết quả của sự thiếu đầu tư thường xuyên, vì trung bình các chính phủ chi tiêu dưới 2% ngân sách y tế cho sức khỏe tâm thần.
Covid đã tác động đến hầu như mọi gia đình, trực tiếp hay gián tiếp: thay đổi lối sống, thói quen sinh hoạt, sức khỏe giảm sút, tăng chi phí y tế, giảm thu nhập, giảm việc làm, di dân ngược về nông thôn... Những đối tượng dễ tổn thương như trẻ em và người già, người bệnh sẽ thế nào? Có phải đây là lúc nhiều người bắt đầu hoang mang về bản thân, về tương lai, về mục đích sống?
Có phải đây chính là lúc người ta tìm câu trả lời trong chữa lành, tarot, tìm về đứa trẻ bên trong, thần số học..., mong một câu trả lời, một điểm tựa?
Điều trị chuyên môn là cần thiết, và đó là trách nhiệm của chính phủ và hệ thống Y tế - dẫu đang thiếu nguồn lực và khả năng chữa trị.
Mình tin vào “self-help” ở vai trò công dân, trong việc nhận thức về sức khỏe tinh thần, các dấu hiệu nhận diện sớm và phòng ngừa bệnh.
Nếu chăm sóc sức khỏe tinh thần được làm thường xuyên, chúng ta có thể giúp bản thân và hỗ trợ người thân. Cũng như sức khỏe thể chất, phòng bệnh thì luôn là những việc đơn giản, nhưng vì đơn giản nên thường bị bỏ qua.
Nhân dịp Xuân mới, bạn hãy thử làm một hoặc vài điều bên dưới xem sao nhé:
1. Biết ơn: nghĩ về một điều gì khiến bạn mỉm cười gần đây. Hoặc nhìn xung quanh bạn, có điều gì khiến bạn vui? Dẫu bạn có một ngày tệ, chắc chắn có những điều nhỏ bé mang lại niềm vui cho bạn.
2. Kết nối với người khác: nhớ về một người quan trọng trong cuộc sống của bạn. Bạn sẽ làm điều gì đó để hỏi thăm họ hôm nay?
3. Tập trung cho hiện tại: nghe một bản nhạc, ngắm một bông hoa, 30 giây hít thở... Mỗi ngày cho mình nhiều khoảnh khắc toàn tâm toàn ý như thế.
4. Hoạt động thể chất: bất cứ hoạt động nào giúp cơ thể di chuyển. Đi bộ, làm việc nhà, dãn cơ tại bàn làm việc...
5. Tử tế với bản thân: chấp nhận bản thân, không so sánh chê bai... Đừng làm đừng nói với chính mình không muốn làm hay nói với người khác. Hãy công bằng.
6. Làm một điều tử tế: mỗi ngày làm một điều dễ thương với người khác. Ví dụ: mỉm cười với người lạ, giúp ai đó qua đường, hay là trả lời một câu hỏi trên Doxa nè.
7. Làm điều mới: vài trang sách mới mỗi ngày, chơi môn thể thao mới, nghe loại nhạc mới, ăn món mới, đi đường mới, đọc bài viết mới trên Doxa...
8. Rèn chí kiên cường: chấp nhận nghịch cảnh, chấp nhận thất bại nếu có, nhưng luôn rút ra bài học kinh nghiệm và bước tới. Tập thói quen tìm kiếm điểm sáng, cơ hội trong hoàn cảnh khó khăn.
9. Thiết lập mục tiêu: mục tiêu ý nghĩa giúp chúng ta tự tin, có đích đến và hào hứng hơn. Chọn mục tiêu ngắn và dài hạn và hơi khó một tí để mình có động lực phấn đấu. Nhớ liệt kê bước đầu tiên cần làm, khi nào bắt tay làm và kết quả cần đạt được.
10. Tìm ý nghĩa cuộc sống: là một phần của điều gì đó lớn lao. Đóng góp vào một điều gì đó ngoài bản thân mình: một ai đó mình quan tâm, một dự án cộng đồng, tạo ra một tác phẩm.... Mỗi hành động dù nhỏ đều ý nghĩa.
Chúc cho chúng ta năm mới thật khoẻ mạnh cả thể chất lẫn tinh thần!
Cr: Khanh