Siêu hình học Không dễ để nói siêu hình học là gì. Các nhà triết học cổ đại và trung cổ đại có thể đã nói…
Không dễ để nói siêu hình học là gì. Các nhà triết học cổ đại và trung cổ đại có thể đã nói rằng siêu hình học, giống như hóa học hay chiêm tinh học, được xác định bởi chủ đề của nó: siêu hình học là “khoa học” nghiên cứu về “tồn tại như nó là – “being as such / being qua being” hoặc “nguyên nhân đầu tiên của sự vật"...Có vẻ như không còn có thể định nghĩa siêu hình học theo cách trên được nữa, vì hai lý do: thoạt tiên là, hiện các triết gia phủ nhận sự tồn tại của những thứ từng được xem là cấu thành nên chủ đề của siêu hình học - những nguyên nhân đầu tiên hoặc những thứ không thay đổi - giờ đây được xem là như đang đưa ra chính một khẳng định siêu hình, thứ nữa là, có nhiều vấn đề triết học hiện nay được xem là những vấn đề siêu hình (hoặc ít nhất một phần là những vấn đề siêu hình) lại không hề liên quan đến những nguyên nhân đầu tiên hay những sự vật không thay đổi (unchained) - ví dụ như vấn đề về ý chí tự do, vấn đề tinh thần và thể lý. Cũng có thể là không có sự thống nhất nội tại đối với siêu hình học, mạnh mẽ hơn, có lẽ không có cái gọi là siêu hình học - hay ít nhất là không có gì xứng đáng được gọi là một khoa học, một nghiên cứu hay một môn học như siêu hình học. Như một số triết gia đã đề xuất, không có tuyên bố hay lý thuyết siêu hình nào là đúng hay sai, hoặc có lẽ, như những triết gia khác, các lý thuyết siêu hình có giá trị chân lý nhưng không thể tìm ra…các giá trị ấy là gì. Ít nhất kể từ thời Hume, đã có những ý kiến rằng siêu hình học là “không thể” – hoặc vì những câu hỏi của nó vô nghĩa hoặc vì chúng không thể trả lời được.
Một minh họa điển hình về sự phát triển trong lịch sử siêu hình học là những sự phát triển liên quan đến cuộc cách mạng khoa học trong thế kỷ 16-18, bao gồm siêu hình học về cơ chế làm nền tảng cho bước ngoặt lượng tử trong vật lý, siêu hình học của các triết thuyết thực nghiệm cũng làm nền tảng cho một số thách thức về phương pháp luận.Thế giới quan cơ học và siêu hình học về động lực học cũng là những củng cố tương tự đối với các cơ chế nền tảng, nhưng lại là từ quan điểm lý thuyết hóa cấu trúc của các cơ thể vật chất hơn là coi chúng như một thứ vật chất nhất định. Siêu hình học dĩ nhiên là nghiên cứu mang tính học thuật về các câu hỏi cơ bản nhằm giải quyết các khái niệm nền tảng nhằm...làm nền tảng cho tất cả các câu hỏi khác. Về nguyên tắc, những câu hỏi mà siêu hình học nỗ lực giải quyết là không thể giải quyết triệt để được. Bất kỳ thí nghiệm nào mà ta có thể thực hiện để cố gắng giải quyết bất kỳ câu hỏi nào trong số các câu hỏi siêu hình học, chắc chắn sẽ diễn ra trong môi trường...siêu hình mà bản thân siêu hình học đang nghiên cứu. Vậy không có sự xem xét nội tâm triết học nào đối với những câu hỏi này sẽ dẫn đến một câu trả lời có cơ sở vững chắc bởi vì bất kỳ câu trả lời nào có thể đạt được đều chắc chắn mang theo những giả định không thể tránh khỏi, vì, đơn giản là chủ đề câu hỏi luôn nằm trong cùng một môi trường siêu hình như môi trường tâm trí đang cố gắng giải quyết câu hỏi đó. Nếu muốn giải quyết câu hỏi về bản chất của thời gian, thật không may, chúng ta tồn tại trong dòng thời gian này và chúng ta không thể "bước ra" khỏi nó để xem câu trả lời một cách khách quan. Nếu muốn giải quyết câu hỏi về bản chất của trải nghiệm chủ quan, thì bất kỳ câu trả lời nào chúng ta có được chắc chắn chỉ thể hiện qua trải nghiệm chủ quan của chúng ta về việc nhận được câu trả lời. Nếu bạn muốn giải quyết câu hỏi về bản chất của vật chất, thì không chỉ tất cả các thiết bị khoa học sẵn có mà bạn có thể sử dụng đều được làm từ vật chất, mà bộ não của chúng ta suy nghĩ về câu hỏi cũng được làm từ vật chất. Thực tế là những câu hỏi này không thể trả lời được có nghĩa là chúng ta không thể chịu trách nhiệm nghiêm túc về việc biết hoặc hành động theo bất kỳ câu trả lời cụ thể nào. Vì vậy, siêu hình học cũng có thể được coi là nghiên cứu về tất cả các câu hỏi trong khi câu trả lời của chúng sẽ hoàn toàn không tạo ra sự khác biệt nào trong cuộc sống của chúng ta, trừ khi chúng ta thực là những...triết gia.
Thú vị hơn cả là, để minh họa rõ hơn thế nào là 'siêu hình học', nó sẽ phục vụ tốt cho mục đích của chúng ta thế nào trong việc phác họa những gì thoạt nhìn có vẻ siêu hình, lại là một khuynh hướng...phản siêu hình mạnh mẽ. Để phát biểu khẳng định phản siêu hình này một cách siêu hình, người ta có thể nói rằng quan điểm này là một chủ nghĩa hiện thực khoa học vốn tương xứng với lập trường siêu hình khi tuyên bố rằng, cái gọi là thực thể đối với các nhà phản siêu hình học, là một thực thể vật chất được mô tả hoàn toàn bởi các quy luật tự nhiên có thể được khám phá thông qua tìm hiểu, thử nghiệm và giải thích khoa học. Theo quan điểm này, thế giới là một thực tại vật chất cụ thể và khoa học, với tư cách là một lĩnh vực tư duy, có thể mô tả và giải thích một cách thấu đáo về thế giới vật chất này một cách trọn vẹn bởi vì mọi thứ đều bắt nguồn từ tính vật chất này mà không có bất kỳ sự thu hút nào đối với kiến thức nằm ngoài phạm vi này của khoa học, chẳng hạn như bản chất, hình thức, nguyên nhân, nguyên nhân đầu tiên, logic hình thức, ý thức...Theo lược đồ này, tất cả các nghiên cứu và tư duy triết học đều nằm dưới sự bảo trợ của khoa học và do đó khả dĩ được khám phá và mô tả thông qua khoa học và các phương pháp của nó, hoặc đơn giản là những thực thể ngoại vật lý không có thật được thừa nhận một cách sai lầm do nhầm lẫn về các thực thể vật chất có thật. Vì vậy, cũng theo quan điểm này, chúng ta có một khẳng định về chính cấu trúc của thực tại, đó là một khẳng định siêu hình, nhưng nó cũng chỉ là một khẳng định tránh một số cách giải thích hiện tượng học và bản thể học truyền thống về hiện thực. Một nhà hiện thực khoa học sẽ mạnh mẽ coi noumena là hiện tượng và khẳng định rằng khoa học là phương pháp duy nhất có thể biết được điều này. Điều này e là, chẳng giúp ích gì cho chúng ta chăng?
Vì vậy, điều mà siêu hình học phản siêu hình cho thấy là ngay cả những quan điểm bề ngoài có vẻ coi thường hoặc bác bỏ siêu hình học cũng chỉ thực sự bác bỏ quan điểm siêu hình truyền thống này hay quan điểm siêu hình truyền thống khác, và để làm như vậy, những lập luận này nhất thiết phải chiếm lĩnh "bề ngoài siêu hình" để đưa ra định đề của riêng chúng và cả mối quan hệ với các sự vật bên trong chính chúng. Thông thường, những lý giải về các hệ thống tư biện phản siêu hình nhằm vào mục đích hẹp hơn là vào một số quan niệm về chủ nghĩa duy tâm. Tuy nhiên, ngay cả người theo chủ nghĩa duy vật cũng phải thừa nhận một số khẳng định tích cực vượt xa kiến thức để đạt được kiến thức đó.
Cr: thỏ