VĂN MÌNH VÀ NHỮNG BẤT MÃN TỪ NÓ Tác giả: Sigmund Freud Freud cho rằng văn minh bắt đầu khi con người nguyên…

Catholic Net · · Đánh giá sách
VĂN MÌNH VÀ NHỮNG BẤT MÃN TỪ NÓ
Tác giả: Sigmund Freud

Freud cho rằng văn minh bắt đầu khi con người nguyên thủy biết kiềm chế bản năng. Thay vì dập tắt lửa bằng nước tiểu, họ học cách giữ lửa cháy. Hành động này, thoạt nhìn đơn giản, là một bước ngoặt vĩ đại. Freud giải thích rằng:* "Con người nguyên thủy có thói quen muốn làm thỏa mãn một ao ước trẻ con vốn liên kết với lửa, khi hắn đến tiếp xúc với lửa, là dập tắt ngọn lửa bằng cách đái lên nó."* "Người đầu tiên từ bỏ ham muốn này, và giữ lửa lại đã có thể mang nó đi với anh ta và điều phục nó cho sử dụng riêng cho mình. Bằng cách dội tắt ngấm ngọn lửa của sự kích thích tính dục của riêng mình, anh ta đã thuần phục được sức mạnh thiên nhiên của lửa. Sự chinh phục văn hóa lớn lao này như vậy đã là phần thưởng cho sự từ bỏ về bản năng của anh ta."Qua đó, Freud nhấn mạnh rằng văn minh nảy sinh từ sự hy sinh những đòi hỏi bản năng, từ việc con người biết đặt nhu cầu cộng đồng lên trên sự thỏa mãn cá nhân.**Văn minh và những bất mãn:**Tuy nhiên, văn minh không chỉ mang lại tiến bộ mà còn kéo theo những bất mãn. Freud nhận thấy rằng:* Dù đạt được những thành tựu khoa học kỹ thuật to lớn, con người vẫn không hạnh phúc hơn.* Văn minh dường như đẩy con người vào những rối loạn tâm thần.* "chúng ta phải cẩn thận để đừng đồng tình với định kiến rằng văn minh đồng nghĩa với một khuynh hướng đi đến hoàn hảo".* Tôn giáo, thay vì mang lại hòa bình, lại gây ra sự thiếu khoan dung và thảm sát.**Quan điểm của Freud so với các nhà tư tưởng khác:**Freud, cùng với Darwin và Marx, đã đặt ra những câu hỏi sâu sắc về bản chất con người và xã hội.* Darwin cho thấy con người chỉ là một sinh vật tiến hóa.* Marx tìm kiếm giải pháp cho khổ đau con người thông qua đấu tranh kinh tế và chính trị.* Freud, qua "Civilization and Its Discontents" (Nền văn minh và những bất mãn của nó), cho rằng những giải pháp đó không thành công vì bỏ qua bản năng con người.* Freud cho rằng "Tôi cũng nghĩ là điều khá chắc chắn rằng một thay đổi thực sự trong những quan hệ của con người với sở hữu tài sản sẽ giúp được nhiều hơn trong hướng này, hơn bất kỳ những mệnh lệnh đạo đức nào".* Freud cũng có cái nhìn miệt thị về tôn giáo, cho rằng nó chỉ là một ảo tưởng, một loại "thuốc tâm lý giả mạo".**Văn minh và xung đột nội tại:**Freud so sánh sự phát triển của văn minh với sự phát triển tâm lý cá nhân, nhận thấy xung đột giữa Eros (mong muốn yêu thương) và Thanatos (mong muốn hủy diệt). Văn minh, theo ông, là một quá trình kiểm soát và đè nén cả hai bản năng này.* Ông giải thích điều này thông qua mô hình tâm lý của mình về id, ego và super-ego.* Cảm giác lầm lỗi, lương tâm và hối hận là sản phẩm của sự thỏa hiệp giữa Eros và Thanatos.**Lời tiên tri về những thảm họa:**Những quan điểm của Freud, đặc biệt là về tính hung hăng và bản năng giết người, mang tính tiên tri sâu sắc, báo trước những thảm họa của thế kỷ 21.* Châu Âu, sau những thành tựu của cách mạng công nghiệp, đã rơi vào hai cuộc chiến tranh thế giới tàn khốc.Tóm lại, Freud đã đưa ra một cái nhìn bi quan nhưng sâu sắc về văn minh, nhấn mạnh rằng tiến bộ không thể tách rời khỏi những bất mãn và xung đột nội tại của con người.

Cr: @*@