Ý NIỆM ĐẠI HỌC (THE IDEA OF THE UNIVERSITY) Tác giả: Karl Jasper Mặc dù đang đọc dang dở (166/257), nhưng…
Tác giả: Karl Jasper
<strong>Mặc dù đang đọc dang dở (166/257), nhưng phải viết tóm tắt vài dòng vì rất nhiều đoạn trong đây làm tôi thích thú và đọc không ngừng nghỉ cả buổi chiều.</strong>
<strong>Đầu tiên, Karl Jaspers tóm tắt nghĩa hẹp và rộng của “khoa học” (khoa học tự nhiên lẫn khoa học xã hội - nhân văn). <em>Khoa học theo nghĩa hẹp là sự nghiên cứu, tìm tòi một cách khách quan và thực hiện những điều mà chưa ai nghĩ đến. Khoa học theo nghĩa rộng là sự tự nhận thức minh bạch, suy nghĩ về việc làm cách nào và phương tiện lý tính nào có thể giúp mình đạt được sự tự tri sáng suốt. Theo nghĩa rộng này, chúng ta buộc phải đặt mình vào sự suy tư một cách dấn thân để tìm ra chân lý cho mình.</em></strong>
<strong>Đương nhiên là tri thức khoa học cũng có điểm yếu riêng của nó, rằng nó không thể cho ta biết được phương hướng cụ thể mình cần đi theo (Ví dụ như từ A luôn dẫn đến B, thay vì C). Mà nó luôn đánh đổ niềm tin của mình, khiến chúng ta thất vọng và tan vỡ vì những giả định tưởng chừng như chân lý lại bị giả định khác phản lại. Cơ mà nghịch lý thay, từ những áp đặt phản tư giữa các giả định với nhau lại là xung năng chính tạo ra sự phát triển của khoa học. Hay nói như Karl Popper, bản chất của khoa học mang tính “chứng nguỵ” thay vì “chứng thực”. Ngoài ra, Karl Jaspers cũng cảnh báo về cái bẫy giáo điều của khoa học nếu thiếu đi những giả định hay thuyết âm mưu.<em> Nó sẽ trở thành một sự lặp lại có trật tự, và vì thế khoa học sẽ chững lại bởi chẳng còn sự hiếu tri nguyên thuỷ dẫn dắt nó nữa</em>. Ông phê phán tính vị lợi trong nghiên cứu khoa học, khi người ta chỉ sử dụng thành quả khoa học làm phương tiện cho danh tiếng của mình, ơn là lòng hiếu kỳ tự thân.</strong>
<strong>Từ định nghĩa về khoa học và lời cảnh báo của ông, ông bắt đầu mở rộng sang môi trường đại học. Mình xin tóm tắt ý tưởng chính cho phần này như sau. Trước hết, ông bàn về mối quan hệ giữa thầy - trò trong môi trường đại học, rằng thầy với trò có địa vị bình đẳng với nhau trong một lớp học. Người thầy sẽ đóng vai Socrates thách thức niềm tin, suy nghĩ của trò và ngược lại trò sẽ thảo luận, mở rộng chủ đề học với thầy. Nói tóm lại, Karl Jaspers mong muốn có thật nhiều Socrates trong môi trường đại học. Để hình thành tính phản tư, gợi sự tò mò và truyền đạt kiến thức một cách thú vị mà không bị không khô cứng hoặc tẻ nhạt. Ngoài ra, ông cũng khẳng định rằng những người làm nghiên cứu có thể không có chút đào tạo sư phạm nào. Nhưng họ vẫn có thể đảm nhận trách nhiệm giảng dạy và truyền cảm hứng trí tuệ đến với học trò của mình - thứ mà sinh viên đại học nào nên trang bị khi học lên đại học. Bởi lẽ, giới hạn sự tìm tòi của mình là đang gò bó tinh thần của mình. Tự sinh viên ràng buộc mình vào những kiến thức được đơn giản hoá quá mức, hài lòng với giới hạn hiểu biết của mình liệu có xứng đáng với tinh thần đại học? Cách Karl Jaspers phân biệt trung học và đại học về cơ bản như sau:<em> nếu thầy giáo trung học phải dạy tất cả các kiến thức thì giảng viên đại học là những người gợi mở cho sinh viên và dạy cho sinh viên học cách tự học một cách lâu dài.</em></strong>
<strong>Đồng thời, ngoài mong muốn môi trường đại học là nơi vươn đến thành tựu trí tuệ. Jaspers còn muốn đại học như là không gian thảo luận mở, nơi sinh viên hợp tác, thảo luận trí tuệ với nhau. Điều đấy sẽ dần hình thành nhiều trường phái, tạo ra sự sống động cho đại học. Vì vậy, học đại học không phải vô ích, mà đó là lúc mình tận dụng thời gian để phản tư, ngẫm nghĩ và tìm hiểu sâu những gì mình đang học. Cũng như sự nhiệt huyết, dũng cảm hi sinh niềm tin có sẵn trong việc tìm hiểu tri thức</strong>
Cr: Lyss the Magician