SIDDHARTHA - CÂU CHUYỆN DÒNG SÔNG Tác giả: Hermann Hesse Bối cảnh. Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, triết…
Tác giả: Hermann Hesse
<strong>Bối cảnh.</strong>
Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, triết học châu Âu bước vào giai đoạn khủng hoảng nặng nề, người dân Âu châu rệu rã bàng hoàng nhận ra những thứ triết lý tiến bộ, xã hội nhân văn kiểu Khai sáng chẳng giúp ích được gì, thay vào đó lại bị chất vấn nặng nề bởi chiến tranh, mâu thuẫn. Trong đống tàn tích thời đại đó, một loài bông hoa âm thầm mọc lên, mang theo mình đậm hương sắc của thứ triết lý Đông phương quyến rũ, không ai khác, chính là Hermann Hesse. Ngán ngẩm với ánh Mặt trời duy lý khô cứng của triết học phương Tây, Hesse lặn lội tới và quỳ gối bên mặt hồ Đông phương tĩnh lặng, sâu sắc để kiếm tìm cho mình thứ ánh sáng Mặt trời mới - ánh Mặt trời trên hồ nước. Siddhartha, tác phẩm tiêu biểu nhất trong sự nghiệp văn chương của Hesse, cũng là một bản tụng ca lấp lánh, trầm lặng mà sâu sắc, chính ông đã chắp nối thêm một cây cầu bắc ngang qua dòng nước Đông - Tây còn hoang sơ của thời đại mình.<strong>Giới thiệu tác giả:</strong>Hermann Hesse ( sinh năm 1877 - mất năm 1962 ) là một nhà thơ, nhà văn, họa sĩ người Đức góc Thụy Sĩ cũng là một nhà Ấn Độ học, vì những nghiên cứu của ô<strong>n</strong>g về đất nước này.
Sinh ra trong một gia đình trí thức theo đạo Tin Lành, có ba mẹ đều là những nhà hoạt động truyền giáo tại Ấn Độ. Đứng giữa hai dòng tư tưởng, Hesse đã thờ ơ với nền giáo dục cổ hủ, giáo điều với những tư tưởng duy lý, thần học cứng nhắc, và rồi ông bị cuốn hút bởi những triết lý quyến rũ mới lạ của Đông phương, đặc biệt là Ấn giáo. Vì vậy, suốt cuộc đời Hesse đã vật lộn với những mâu thuẫn giữa đức tin, trầm cảm, lý trí, tình yêu, gia đình và hôn nhân. Nhưng thay vì bỏ cuộc, Hesse chọn đi đến tận cùng của nỗi tuyệt vọng (để thấy tuyệt vọng cũng đẹp như một đóa hoa), ông đã chắt ra những tính thơ, tính thiền để viết. Tác phẩm của ông tiêu biểu có: <em>Demian</em>, <em>Siddhartha</em>, <em>Steppenwolf</em> , <em>Bánh xe số phận,...</em><strong>Siddhartha - câu chuyện dòng sông.</strong>Sau chuyến du hành Ấn Độ vào năm 1911, Hesse đã say mê và tập trung nghiên cứu sâu sắc về tư tưởng của dân tộc này. "Siddhartha" đã ra đời như một thành quả của ông trên hành trình chiêm nghiệm chính mình thông qua con đường Phật giáo.Tác phẩm là kể về hành trình đến với giác ngộ của một chàng trai tên là Siddhartha sống vào thời đại của Đức Phật. Khởi đi từ một trí thức Ba la môn cao quý, đến một kẻ khổ hạnh Samanas, anh trở lại với hình hài trần thế tình yêu-dục vọng-danh lợi, rồi trở thành một kẻ lái đò, sau tất cả, anh đã buông bỏ hết mọi thứ, và giữ cho mình một nụ cười giác ngộ trên môi.Hermann Hesse không cần dùng đến những lời lẽ hoa mỹ, phức tạp. Tác phẩm như một bài kinh kệ, êm đềm, nhẹ nhàng, mang đậm chất thiền lãng mạn , càng đọc càng lắng, càng đọc càng chìm. Ông cũng không cố gắng nhồi nhét vào tác phẩm những triết lý nặng nề, khó hiểu mà lại lặng lẽ gửi gắm chúng vào trong các hình ảnh, biểu tượng. Biến cánh rừng, dòng sông, nụ cười, ánh mắt thành những minh triết mà ngôn ngữ dường như không thể nói nên được.
<strong>"Hãy tự là ngọn đèn của riêng con" - Gautama.</strong>Điểm thú vị của tác phẩm là Siddhartha không phải là Đức Phật mà là một chàng trai sống vào thời của ông. Tên tác phẩm là một ẩn dụ cho triết lý tự soi chiếu chính mình, một khảng định rằng con đường tới giác ngộ phải là con đường của tự thân của mỗi người.<strong>Vô thường - Vô Ngã.</strong>Trong truyện dòng sông hiện lên là một đối tượng luôn thay đổi, luôn chuyển động. Nhưng khác với dòng sông của Heraclitus, dòng sông của Siddhartha không trôi theo tuyến tính một mũi tên, mà lại là một vòng tròn sinh - diệt, luân hồi, đâu đó trong tương lai dòng sông sẽ lại là nó của bây giờ. Và cái ngã của Siddhartha cũng vậy. Từ tri thức, cúng bái sang khổ hạnh, thực hành, rồi đến dục vọng, hoan lạc đến khước từ tất cả rồi vượt lên chính ngôn ngữ để đạt tới giác ngộ. Cái ngã của Siddhartha không bất biến, thường hằng mà lại được bóc tách từ từ, để rồi giác ngộ và thoát khỏi vòng xoay Vô thường đấy.<strong>Kết</strong>Hãy tưởng tượng bản thân đang ngồi trên một chuyến đò trôi dọc theo dòng sông nhiệt đới đầy súng trắng và sen hồng. Ở đó, cứ hãy tin tưởng vào người lái đò, anh ta chính là Siddhartha, anh ấy sẽ đưa bạn qua những cung bậc khác nhau của dòng sông. Bạn sẽ thấy từ dòng chảy vô hướng, đến cố gắng trôi ngược dòng, đến trôi thuận theo dòng chảy và sau cùng mọi thứ dừng lại. Siddhartha sẽ dừng ở chính giữa lòng sông, mặt nước phản chiếu nụ cười tinh khiết của anh, không nói câu nào, chỉ nhìn ngắm và lắng nghe dòng sông. Hành trình của Siddhartha có thể không để lại cho bạn bài học gì nhưng chắc chắn anh ta sẽ gọi lên trong lòng những con sóng luôn tồn tại sẵn ở nơi bạn.
P/s: Đây là lần đầu tiên em viết bài review một cuốn sách. Vừa để thử sức vừa để đóng góp cho Doxa. Hy vọng mọi người góp ý để em có thể hoàn thiện hơn ạ.
Cr: Mận