Đức Tin trong đời thường - Phần Cuối
Câu chuyện "Chữ tín người cầm bút" Một lần tôi về một vùng quê trung du Phú Thọ để viết bài về văn hóa theo yêu cầu của tòa soạn. Tôi đến gặp một lão nghệ nhân vì được bà con ở đó cho biết cụ còn lưu giữ rất nhiều tư liệu quý về chuyện cười dân gian. Cứ tưởng việc khai thác thông tin gặp nhiều suôn sẻ, nhưng gặp tôi cụ chối đây đẩy, không muốn tiếp. Thuyết phục mãi cụ mới đồng ý nhưng “cảnh giác” hỏi tôi tên gì, làm ở báo nào, có địa chỉ liên lạc cụ thể không. Tôi đành phải ghi lại đầy đủ những thông tin về mình thì mới được cụ đồng ý trao đổi.
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Viễn, OP
TÍN LÀ UY TÍN!
Câu chuyện "Chữ tín người cầm bút"
Một lần tôi về một vùng quê trung du Phú Thọ để viết bài về văn hóa theo yêu cầu của tòa soạn. Tôi đến gặp một lão nghệ nhân vì được bà con ở đó cho biết cụ còn lưu giữ rất nhiều tư liệu quý về chuyện cười dân gian. Cứ tưởng việc khai thác thông tin gặp nhiều suôn sẻ, nhưng gặp tôi cụ chối đây đẩy, không muốn tiếp. Thuyết phục mãi cụ mới đồng ý nhưng “cảnh giác” hỏi tôi tên gì, làm ở báo nào, có địa chỉ liên lạc cụ thể không. Tôi đành phải ghi lại đầy đủ những thông tin về mình thì mới được cụ đồng ý trao đổi.
Khi câu chuyện đã trở nên cởi mởi hơn, cụ mới cho biết lý do vì sao phải “dè dặt” với nhà báo. Cụ bảo: Trước đây có nhiều phóng viên, nhà báo đến gặp cụ, nài nỉ xin cụ cho mượn tài liệu và hứa sẽ gửi trả sau khi sử dụng xong. Nhưng rồi tất cả đều “lặn” mất tăm. Địa chỉ cũng không để lại một dòng, làm cụ đợi hết ngày này qua tháng khác. “Nhà báo gì mà nói không giữ chữ tín!”. Cụ nói thêm: “Mà đâu chỉ những báo nhỏ, cả những anh chị giới thiệu là đến từ những đài báo lớn cũng thế. Lúc đầu tôi yên tâm vì nghĩ là báo “lớn” thì chắc phải giữ chữ “tín” nên có bao nhiêu tài liệu quý đều cho mượn hết. Ai ngờ họ lại làm ăn tuỳ tiện thế. Bây giờ thì chả tin anh nào nữa!”. Và như để chứng minh cho cái sự mất lòng tin vào cánh nhà báo, cụ bảo tôi để lại địa chỉ rồi mới cho mượn tài liệu đi photo.
Câu chuyện thứ hai cũng thuộc phạm trù chữ “tín” là lần tôi đi viết bài về một vị anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, một cán bộ lão thành Cách mạng có rất nhiều công lớn trong 2 cuộc kháng chiến. Cũng giống như lão nghệ nhân nói trên, ông không muốn gặp nhà báo và cũng không muốn được đăng báo vì “chiến công của tôi thì có gì đâu mà viết”. Nhưng sau khi thuyết phục được ông, tôi mới vỡ lẽ lý do: Trước, đã có một phóng viên của một tờ báo lớn đến viết về ông. Sau buổi gặp gỡ, ông bảo cô phóng viên đó về nhà viết bài xong thì gửi photo bản thảo cho ông để ông sửa cho những chi tiết không chính xác, nếu có. Phóng viên đó hứa chắc như đinh đóng cột là “sẽ gửi”. Thế mà ông đợi mãi vẫn chẳng thấy đâu. Đến khi báo đăng lên thì ôi thôi… có rất nhiều chi tiết sai.
Ông bảo ông rất buồn vì có nhiều chỗ không đúng với sự thật cuộc đời hoạt động của ông. Đáng tiếc là một số bạn bè, đồng đội đọc được bài báo lại hiểu lầm, cho rằng ông thêm thắt, kể công vì thích được danh tiếng. Ông phải giải thích mãi. Ông còn bảo: Có những chuyện thuộc về cá nhân, ông chỉ kể riêng với cô nhà báo ngoài lề và nhắc nhở cô ấy đừng đưa vào bài. Thế mà…(ông thở dài), cô ấy vẫn cho in. Mà đã in những chuyện như thế rồi thì dù có đính chính cũng chả giải quyết được gì nữa.
Câu chuyện thứ ba là một lần tôi đi phỏng vấn một vị giám đốc. Khi gọi điện cho ông, ông đồng ý cho tôi gặp, nhưng nhấn mạnh “cô phải đến đúng giờ đấy nhé! Muộn 15 phút là tôi xin lỗi không gặp cô nữa đâu!”. Tất nhiên ông đã ra điều kiện như vậy thì tôi phải đến đúng giờ và trong buổi nói chuyện, tôi cũng đã được ông kể cho nghe câu chuyện về một đồng nghiệp đến trước mình. Rằng, anh phóng viên này hẹn sẽ đến phỏng vấn ông. Thế rồi anh ta để cho ông phải đợi cả buổi và không một lời thông báo lại, làm ông phải xếp lại bao công việc cần phải giải quyết.
Không biết có phải cái số mình luôn phải “giơ đầu chịu báng” vì sự “bội tín” của những đồng nghiệp trước mình hay không nhưng lần thứ tư tôi lại bị “nhắc khéo” trước về chữ tín khi đi viết bài về một nữ cựu chiến binh có nhiều thành tích trong chiến đấu. Bà bảo: “Cô viết gì về tôi cũng được nhưng đừng như anh nhà báo lần trước làm tôi thất vọng quá!”. Rồi bà kể rằng sau khi lấy thông tin xong, anh ấy hứa sẽ tặng cho bà một tờ báo. Nhưng hứa xong thì anh ấy “mất tích” luôn cùng với lời hứa. Bà bảo, bà cũng chẳng đòi hỏi gì ghê gớm quá mà chỉ muốn được chính phóng viên tặng cho một tờ báo có hai chữ “kính biếu” trang trọng để bà cất giữ làm kỉ niệm. Chứ còn mua thì đơn giản, bà chỉ cần chạy ra sạp báo là có ngay.
Có lẽ tôi không nên đánh giá hay bình luận gì thêm, vì dù sao từ ba câu chuyện nhỏ trên, bạn đọc cũng như đồng nghiệp cũng sẽ rút ra được bài học về chữ TÍN của người cầm bút. Chữ TÍN, với nhiều người có thể là một cái gì đó thật mơ hồ và đơn giản. Nhưng với người cầm bút, nếu không có đức tính ấy thì trước hết sẽ làm mất lòng tin nơi nhân vật của mình, những con người từ cuộc đời thực bước vào tác phẩm mà mình viết. Đáng buồn hơn, còn làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của những đồng nghiệp cùng ngành. Và nghiêm trọng hơn nữa, chính từ tác phẩm của người viết, sẽ ảnh hưởng đến cách nghĩ của một số lượng lớn độc giả - công chúng.
Ngày 21/6, lẽ ra không nên “nói xấu” nhà báo, nhưng tôi nghĩ dù sao cũng nên kể ra đây vì đó là sự thật, mà sự thật lại chính là kinh nghiệm. Vậy nên chăng, người cầm bút hãy luôn nghĩ đến chữ TÍN. Đó vừa là lương tâm nghề nghiệp, vừa là thể hiện thái độ tôn trọng nhân vật, độc giả của mình./.
***
Đợt rồi, tôi có đi Nha Trang, giờ khởi hành của xe lửa ghi trên vé là 22h00, mà mãi đến 22h30 mà xe lửa vẫn chưa đến
Hành khách không nhận được một lời thông báo nào về việc mấy giờ xe lửa đến, và cũng không cáo lỗi gì về điều này. Vợ tôi nói việc hành khách phải đợi là điều hiển nhiên nên họ không cần phải thông báo, còn đợi đến bao giờ thì không ai biết.
Cách đây 2 năm tôi có một tiểu phẩu ở Bệnh Viện ĐHYD cũng vậy, trong lúc đang mổ cho tôi, tay bác sĩ có điện thoại và thản nhiên móc điện thoại ra nói chuyện 3, 4 phút trong lúc ca mổ đang dỡ dang, tôi thật sự khó chịu và lo sợ không dám nói!. Ý tôi muốn nói là Anh em chúng ta đang sống trong một xã hội của sự qua loa, làm cho xong, nói cho có, nơi mà chữ tín và lời hứa không hề được xem trọng là điều mà mọi người xem là hiển nhiên.
Thậm chí chúng ta cũng đã chứng kiến không ít người trong lúc trò chuyện cứ cường điệu mọi thứ, rồi nói những điều không có thành có như điều hiển nhiên để thể hiện, gây ấn tượng hoặc chứng tỏ bản thân với người khác. Có lẽ những người này không hiểu rằng những trái “bom” họ quăng ra không hề gây ấn tượng nào tốt cả, nó làm cho người nghe bị “ù tai” và không muốn nghe những gì họ nói, thậm chí hạ thấp giá trị của họ trong mắt người nghe và thể hiện một chuẩn mực thấp kém hay tiê qu chuẩn sống không ra gì.
Hôm trước tôi có ngồi trò chuyện với một anh bạn là Tuấn Anh – Giám Đốc công ty VietMark, anh nói các tour đoàn của VietMark đi tour, ăn ở khách sạn, không cần phải đặc cọc cũng như thanh toán tiền, lúc trả phòng chỉ cần anh gọi điện nói “Anh Tuấn Anh đây” thì chừng nào trả cũng được. Tôi thắc mắc mới hỏi, “sao Tuấn Anh ngon lành vậy?”. Tuấn Anh trả lời: “đó là tín chấp, cái chữ tín của mình có một giá trị rất lớn, nó là một tài sản khổng lồ mà ít người để ý đến và để có tài sản này mình phải xây dựng nó từng phút, từng giây mỗi ngày trong nhiều năm, nhưng có thể mất nó trong một phút. Chữ tín là cái khó xây dựng nhưng lại rất dễ mất. Tại sao, có người chỉ nói tên thôi là các ngân hàng xếp hàng xin cho mượn tiền trong khi người khác thì phải chạy ngược, chạy xuôi mới vay được một khoản tiền ít ỏi với lãi xuất “cắt cổ”, có người nói người khác nghe, có người nói chẳng ai muốn nghe. Đơn giản vì không ai muốn cho người không có chữ tín (credit) mượn bất kỳ điều gì cả, cũng như không ai muốn nghe một người giả dối nói cả.
Bây giờ là bạn, bạn đã bao giờ bị cho leo cây chưa? Ý tôi là trong khi bạn đang chờ đợi còn người hẹn bạn thì thng thả làm một điều gì đó, đương nhiên là không phải đến chỗ hẹn? Hoặc một ai đó mượn tiền bạn và hứa sẽ trả lại ngay ngày hôm sau, nhưng mãi một tháng trôi qua khi gặp lại bạn, họ chẳng nói, chẳng rằng cũng như chẳng đề cập gì đến số tiền họ nợ, thậm chí tỏ vẻ như thể họ chưa bao giờ mượn tiền bạn, họ làm điều này như một điều hiển nhiên vậy, lúc đó bạn cảm thấy như thế nào? Tức giận? cảm giác bị phản bội? bị xúc phạm? một cảm xúc thật tồi tệ chỉ muốn cắt đứt quan hệ với họ? hay tất cả. Mặc dù về sau có thể họ trả bạn số tiền đó.
Tôi gởi các bạn bài viết này là muốn mời bạn cùng tôi xây dựng một giá trị mới, thiết lập một chuẩn mực mới, một sự hiển nhiên mới cho bản thân đó là Chữ Tín. Điều chắc chắn không những làm cho chúng ta cảm thấy hài lòng hơn về cuộc sống, mà còn giúp chúng ta thăng tiến trên con đường sự nghiệp. Tôi muốn mượn câu của Robin Shamar để bắt đầu cho chuyên đề hôm nay. “Chúng ta chỉ nói những cái mình có, và làm hơn những gì mình hứa, khi người khác nghe, những điều họ nghe là những thứ họ được”.
Bản chất của các mối quan hệ từ gia đình, bạn bè, bên ngoài xã hội và cả trong công việc, hợp tác làm ăn đều được xây dựng trên nền tảng của chữ Tín gồm sự chân thật và thực hiện những gì đã hứa. Nên 1 hợp tác, quan hệ thành công = (sự chân thật + lời hứa) + thực hiện
1. Sự chân thật
Tâm an thì tinh thần mới vui được, “chỉ nói những gì mình có” là liều thuốc hữu hiệu để điều trị cho mọi căn bệnh lo lắng, khi chúng ta không nói thật cũng có nghĩa chúng ta đang lo lắng người khác sẽ biết sự thật. Làm sao bạn có thể an tâm khi lúc nào cũng phập phồng lo sợ sự thật sẽ bị phơi bày? Còn nữa, bản chất của ngôn từ được sinh ra từ tâm trí của con người và được truyền từ người này sang người khác, hoặc thông qua sự hình dung và tưởng tượng của mỗi người sẽ làm nhân lên sức mạnh cho ngôn từ đó lên nhiều lần. Nên lời nói dối không giá trị có thể làm tổn hại đến chữ Tín của bạn rất nhiều lần qua sự chuyển hóa của ngôn từ, ngược lại khi nói thật bạn sẽ chắc chắn kinh ngạc khi nhận ra hình ảnh của mình trong mắt mọi người đã trở nên tốt đẹp và đáng trân trọng hơn nhiều lần trong một thời gian ngắn và củng cố mạnh mẽ niềm tin của người khác về bạn.
Và bạn cũng đừng đánh giá thấp sức mạnh của sự thành thật bày tỏ vì thành thật nói lên những gì bạn muốn là bước đầu tiên để có được những thứ bạn cần và chắc chắn còn giúp bạn cảm thấy thanh thản hơn so với việc làm tổn hại đến sự trung thực của chính mình
Cuộc đời mỗi người, không có gì vui hơn khi có bên mình những người bạn thành thật và chân thành, sẵn lòng lắng nghe mình và nói cho mình những điều họ cảm nhận bằng tiếng nói của con tim. Chính những điều này làm cho bạn cảm thấy cuộc đời mình ấm áp hơn, ý nghĩa hơn và cũng hạnh phúc hơn” Toll Burkan
2. Thực hiện lời hứa
Bên A tin rằng bên B nói thật, tin rằng bên kia sẽ thực hiện lời hứa như đã cam kết trong lúc thỏa thuận trước khi ký kết hợp đồng, nhưng không phải lúc nào bên này cũng thành thật với bên kia và thực hiện được những gì đã hứa với bên kia, đây cũng là nguồn gốc của mọi xung đột dẫn đến kiện tụng vv... và phá vỡ các mối quan hệ lẽ ra rất tốt đẹp.
Vì thế, việc thiết lập cho mình một tiêu chuẩn “làm hơn những gì đã hứa” như một điều hiển nhiên. Nó đóng vai trò hết sức quan trọng không những trong việc xây dựng chữ tín mà còn mang đến cho bạn một cuộc sống thanh thản vì khi bạn không giữ đúng lời hứa, bạn đã vô tình làm tổn thương người khác, làm cho người khác tức giận? cảm giác bị phản bội? như bạn đã cảm nhận ở trên. Những điều này sẽ đổ xuống đầu bạn không sớm thì muộn và chắc chắn bạn sẽ khó mà đi hết con đường đời của mình một cách bình an và suôn sẻ nếu liên tục thất hứa.
Khi bạn hẹn ai đó mà bạn đến trễ, hứa trả tiền ai đó mà chưa thể trả được, hứa làm một điều gì đó mà chưa làm được cũng đồng nghĩa với việc bạn đã tự tạo cho mình một rắc rối. Nên càng sớm càng tốt ngay khi bạn biết mình không thể thực hiện được những gì đã hứa hãy ngay lập tức gọi điện để thông báo hoặc thỏa thuận lại chắc chắn bạn sẽ cứu vãn được tình thế. Vì bạn đã tôn trọng họ, mở lòng chia sẻ cùng họ, thành thật với họ, họ sẽ mở lòng cùng bạn, chia sẻ cùng bạn và trân trọng bạn mà cùng ngồi xuống để bàn bạc và tìm giải pháp
Một trong những thành công vĩ đại nhất trong kinh doanh của người Do Thái là luôn thực hiện những gì họ hứa. Hãy áp dụng qui tắc thành công này để thực hiện những gì mình đã hứa như là một điều hiển nhiên
Hẹn gặp lại bạn vào trong những bài viết sau, trong lúc này hãy cùng tôi và những đọc giả khác làm cho tuần này trở thành tuần tuyệt vời nhất bằng việc thiết lập một tiêu chuẩn mới để xây dựng chữ Tín cho bản thân. Chỉ nói những gì mình có và thực hiện những điều đã hứa như điều hiển nhiên để cuộc sống trở nên an vui hơn, ít khó khăn hơn, được tín nhiệm hơn cũng như thành công hơn.
Chúc bạn một tuần làm việc hăng say và hiệu quả
BS: Thx Mr. Tuấn Anh for sharing your success
Đinh Huy Hùng
Giảng Tĩnh Tâm DCCT
Suy niệm về đức Tin
1. Con người cần đươc cứu
2. Thái độ mở : khao khát - nghèo
3. Thái độ chấp nhận phiêu lưu : tin vào ai , tương quan ngã vị
4. Thái độ chấp nhận bản thân
5. Thái độ dám dấn thân, liên luỵ
6. Khao khát niềm vui hiệp thông
7. Thái độ yêu.
Chữ tín với HS là...
09:11, 09/08/2008
Ai cũng phải giữ chữ Tín nhưng giữ chữ Tín như thế nào, mỗi người mỗi khác.
Tín là sự tin cậy lẫn nhau, la không thất hứa, là phải thực hiện đúng đúng cam kết. Chữ tín trước hết phải giữ chính mình. Người không giữ được Chữ tín với bản thân là kẻ bạc nhược, thiếu bản lĩnh, không bao giờ có nghiệp lớn. Nó không dám chịu trách nhiệm với mình thì cũng không hy vọng gì họ dám chịu trách nhiệm với người khác.
Cho nên chữ tín thường đi đến với danh dự, mà danh dự là sự bảo đảm cho sự nghiệp nếu đấy quả là sự nghiệp nếu đấy quả là sự nghiệp theo đúng nghĩa của nó. Vậy nên tuy không được đưa lên đầu trong Ngũ thường (Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín) những người xưa quan niệm thiếu chữ Tín chưa thể là kẻ quân tử ở đời.
Giờ đây đạo quân tử đã bị lãng quên, bị loại khỏi những chuẩn mực của đạo lý và lối sống. Nghĩa là chữ Tín cũng thay đổi, có thời ít người còn nhớ đến. Cho đến khi giông bão đi qua, người ta mới hiểu giông bão chỉ là nhất thời, những giá trị thật được đúc kết bằng xương máu cả nghìn đời vẫn bền vững qua những biến cải, như biển vẫn mãi là biển sau bão tố. Chữ Tín trở về thường trực trong tâm thức xã hội.
Ai cũng phải giữ chữ tín nhưng giữ chữ tín như thế nào, mỏi người mỗi khác.
Người có quyền chức phải giữ Tín với dân, trong đó có cấp dưới của mình. Biết bao triều đại suy tàn, mục nát bởi đã bội tín với lời thể thuở dựng cờ khởi nghĩa, mang gươm mở nước hoặc trong các cuộc hưng phế cung đình. Nguyễn Trãi nói: làm lật thuyền mới biết sức dân là nước. Đẩy thuyền qua sóng cả hay lật thuyền đều là dân.
Ngẫm như thế mới hay những kẻ thoái hóa biến chất tham nhũng, quan liêu, hà hiếp dân lành đều thuộc loại bội tín với ân nhân của mình. Những kẻ hống hách, độc tài trong công sở, tu sở, những kẻ bán đúng hạn hàng trong các doanh nghiệp cũng thuộc loại này.
Nhưng người bình thường, nói rộng hơn là mọi thành viên trong xã hội, cũng phải trọng chữ tín. Làm sao có thể có một người lãnh đạo tốt, một tổ chức xã hội lành mạnh nếu các thành viên không nghiêm túc chấp hành mệnh lệnh, không tôn trọng lời hứa, lừa gạt cấp trên và lừa gạt nhau. Trên chiến trường hay trong cuộc sống, nguy hiểm nhất không phải là đối phương trước mặt, mà là những kẻ phản bội. Không phải vô cớ mà đạo lý Việt Nam coi lừa thầy phản bạn là một tội ác về đạo đức không thể tha thứ.
Chữ tín trong học sinh Chuyên Quảng bình theo bạn là gì? Là biết giữ lời hứa và thực hiện lời hứa đó với gia đình, bạn bè, thầy cô. Thực hiện tốt nội quy của lớp của trường, thực hiện đúng các cam kết đã ký từ đầu năm về luật ATGT, Ma túy...ĐẶT CHO MÌNH MỘT MỤC TIÊU CỦA NĂM HỌC và tự thực hiện nó với tất cả quyết tâm của bản thân cuối cùng tự mình dánh giá xem bản thân đã làm được gì .
Đề cao chữ Tín nhưng xưa nay người ta lại chê cười kẻ ngu tín. Ngu tín là nhắm mắt mà tin, không kể gì đến lẽ phải. Ngu tín là một nhược điểm lớn của con người, nguồn gốc của biết bao bi kịch cá nhân và của cả nhũng giai đoạn lịch sử không ngắn. Ngu tín cũng là nguồn gốc của sự trì trệ, bảo thủ đến nỗi con người mới chỉ đến được trình độ phát triển ở mức này.