Tự trọng: Nhận Thức vs Tình Cảm Một cách để hiểu rõ hơn ở đây là chia lòng tự trọng thành: 1.
Một cách để hiểu rõ hơn ở đây là chia lòng tự trọng thành:
1. Nhận thức - niềm tin về giá trị của bản thân.
2. Tình cảm - cảm giác về niềm tin đó.
3. Hai điều này có liên quan nhưng lại có khác biệt, chúng ta có thể cảm thấy mình không có giá trị thực sự nhưng lại khá vui vẻ về điều đó - hoặc nghĩ rằng mình có rất nhiều giá trị nhưng lại cảm thấy khá tệ về bản thân.
Cho đến nay, liên quan đến việc nhận thức giá trị bản thân, có một số cách để hiểu: tôi đã trưởng thành một phần khi nhận ra rằng tôi đang phải đối mặt với sự bất hòa trong cách nghĩ về bản thân và nghĩ về người khác. Tôi thấy rằng tôi tin rằng những người xung quanh tôi đều có giá trị - bất kể họ đã đạt được thành tựu gì hay những người khác (bao gồm cả tôi) cảm thấy thế nào về họ. Nói chung, tôi không cảm thấy rằng người khác phải chứng minh giá trị của họ với tôi. Tuy nhiên, tôi dường như đòi hỏi rằng bằng cách nào đó tôi phải hoàn toàn đặc biệt để xứng đáng. Tôi nghĩ đây vừa là một lối suy nghĩ phổ biến vừa có vấn đề - một kiểu chủ nghĩa ngoại lệ tự hủy hoại, đồng thời kiêu ngạo (tôi nên được đặt ở tiêu chuẩn cao hơn những người khác, vì tôi quá tuyệt vời), và sự ghê tởm bản thân (và, vì tôi không đạt được những tiêu chuẩn cao hơn đó nên tôi là một người tồi tệ). Tôi thấy nên hỏi câu hỏi hữu ích hơn - tức là hữu ích hơn câu hỏi 'tôi lấy giá trị của mình từ đâu?' là 'tôi có giá trị từ đâu?'. Suy cho cùng, chúng ta cũng chỉ là con người và nên giữ mình theo tiêu chuẩn nào đó.
Chúng ta có thể viện đến nguồn gốc thần thánh (tham khảo hệ đức tin Áp-ra-ham), khả năng hạnh phúc hay đau khổ (tham khảo hầu hết các nhà lý thuyết theo chủ nghĩa hệ quả), khả năng tự chủ (Kant), v.v. Theo tất cả các chủ trương được đề cập ở trên, bạn - có lẽ - là một sinh vật có giá trị như bất kỳ con người nào khác. Trên thực tế, điều này cũng đúng nếu chúng ta có quan điểm hư vô - rằng con người không có giá trị gì cả (thách thức khi đó sẽ là ngừng để việc bạn nhận thấy sự thiếu giá trị làm phiền mình, đây là một vấn đề cảm xúc). Tôi nghĩ rằng hầu hết các quan điểm về giá trị con người là sẽ trao giá trị cho tất cả mọi người (một cách đại khái) như nhau. Một ngoại lệ sẽ là một kiểu quan điểm theo chủ nghĩa công cụ - trong đó một người đạt được giá trị của mình giống như cách một công cụ làm, để phục vụ cho việc hoàn thành một thứ khác có giá trị. Tôi không nghĩ những quan điểm như vậy là minh triết, chủ yếu bởi vì nó dường như đòi hỏi phải thiết lập một số mục đích mà nhân loại phải thực hiện rằng (1) bản thân nó có giá trị và (2) có giá trị theo cách độc lập hoặc có trước giá trị của con người. Chúng ta cũng có thể có quan điểm về danh tiếng - kiểu có giá trị chỉ là được nhìn nhận rộng rãi là có giá trị - nhưng thực tế là chúng ta thường không lấy dư luận để xác định sự thật về giá trị. Trên thực tế, tôi cho rằng không hiếm người tốt, giỏi có thể không được coi trọng và tự coi trọng họ.. Vài hệ quán chiếu khác nữa để tham khảo về lòng tự trọng là Khắc Kỷ và Phật Giáo. Trong khi những người theo chủ nghĩa Khắc kỷ nổi tiếng là những người ủng hộ việc không vui vẻ thực hiện nhiệm vụ như robot, thì phần lớn những gì họ nói đều đề cập đến lòng tự trọng.
Điều quan trọng là, họ thường lập luận rằng bạn không có quyền kiểm soát thực sự đối với những thành tựu bên ngoài hoặc nhận thức của người khác - vì vậy việc đánh giá giá trị dựa trên điều đó hẳn là một sai lầm. Kinh Pháp Cú cũng là một trong những văn bản trọng tâm của Phật giáo và khá dễ tiếp cận - nó dành nhiều thời gian để nói về các cách chúng ta liên hệ với những ham muốn và những đánh giá về giá trị của mình, đồng thời có thể là lời khuyên hữu ích để phát triển một loại lòng trắc ẩn không ràng buộc mở rộng (nếu cần) đến chính bạn (theo bất kỳ ý nghĩa nào thì bản thân không chỉ là ảo ảnh).
Cr: Thích Luận Lý