Đứng nơi Đầu gió ngọn sóng

Truyền thống Do Thái - Kito giáo có một “dáng dấp” và một “vận hành” rất đặc biệt. Thiên Chúa trong Sách Thánh tỏ hiện một “khuôn mặt” khác với những truyền thống triết lý và tôn giáo khác. Thiên Chúa không phải là một Đấng an vị trong thế giới của Ngài. Thiên Chúa không giống như một sự “thăng bằng tròn đầy”, nhưng như một sự sung mãn không ngừng triển nở và tuôn trào. Hình ảnh Thiên Chúa được mạc khải trong Sách Thánh là một Thiên Chúa “dấn thân”. Thiên Chúa sáng tạo vũ trụ trong tự do và tình yêu. Thiên Chúa không ngừng “dính dáng” sâu xa vào công trình sáng tạo của Ngài; Thiên Chúa chăm lo, điều lãnh và “tận tuỵ” canh tân, phục hồi. Dưới tác động của Thiên Chúa, vận hành của vũ trụ luôn phong phú và không ngừng mới mẻ.

Lm. Giuse Nguyễn Trọng Viễn, OP

1. Dáng đứng Kito giáo

Truyền thống Do Thái - Kito giáo có một “dáng dấp” và một “vận hành” rất đặc biệt. Thiên Chúa trong Sách Thánh tỏ hiện một “khuôn mặt” khác với những truyền thống triết lý và tôn giáo khác. Thiên Chúa không phải là một Đấng an vị trong thế giới của Ngài. Thiên Chúa không giống như một sự “thăng bằng tròn đầy”, nhưng như một sự sung mãn không ngừng triển nở và tuôn trào. Hình ảnh Thiên Chúa được mạc khải trong Sách Thánh là một Thiên Chúa “dấn thân”. Thiên Chúa sáng tạo vũ trụ trong tự do và tình yêu. Thiên Chúa không ngừng “dính dáng” sâu xa vào công trình sáng tạo của Ngài; Thiên Chúa chăm lo, điều lãnh và “tận tuỵ” canh tân, phục hồi. Dưới tác động của Thiên Chúa, vận hành của vũ trụ luôn phong phú và không ngừng mới mẻ.

Thiên Chúa là Đấng vượt trên thời gian, nhưng Ngài đã sáng tạo vũ trụ “trong thời gian” và Ngài dấn thân vào lịch sử. Mối tương quan giữa Thiên Chúa với con người làm nên một “lịch sử ơn cứu độ”. Đó là một thứ hoa trái độc nhất vô nhị của truyền thống Do Thái Kitô giáo.

Sách Thánh cho chúng ta thấy một Thiên Chúa “dấn thân” và dấn thân đến cùng. Từ khởi nguyên của vũ trụ, Thiên Chúa đã tuôn tràn sự sung mãn của Ngài trong công trình sáng tạo. Rồi khi vũ trụ bị lệch lạc vị tội lỗi của con người, Thiên Chúa đã hứa ban Đấng Cứu Độ. Sáng Thế 3,15 là một lời hứa mang lại niềm hy vọng ở mức độ “sinh tử” cho vận mạng con người. Lịch sử dân riêng của Chúa đã được khơi mào và luôn được thúc đẩy nhờ lời hứa ấy. Qua biết bao thăng trầm của lịch sử, Dân Chúa vẫn trong chờ, vẫn hy vọng, vẫn mở to mắt để khám phá dấu chỉ lời hứa của Chúa được thực hiện.

Trong dòng sinh lực dấn thân bền bỉ, trung tín ấy, Thiên Chúa đã hứa, thì Ngài “phải” thực hiện và thực hiện đến cùng; Ngài giao ước với nhân loại (giao ước Noe), rồi giao ước với Dân riêng, rồi Ngài ký giao ước bằng chính bản thân, khi trao ban Con Một duy nhất để hy sinh chịu chết cho nhân loại.

Như thế, Thiên Chúa trong truyền thống Do Thái – Kito giáo là một Thiên Chúa tỏ lộ như đối tượng của đức Tin (tin vào chính Chúa), như đối tượng của đức Cậy (cậy dựa vào chính Chúa), như đối tượng của đức Mến (trao ban bản thân cho nhau), và như đối tượng của nhân đức Thờ Phượng. Hình ảnh Thiên Chúa như thế không phải chỉ là lý tưởng hoàn hảo, không phải chỉ là mẫu mực về cách sống nhưng như một nguồn mạch chính yếu làm nên vận mạng của tất cả vũ trụ. an bình. như “mặt nước hồ thu” nhưng giống như một ngọn thác không ngừng tuôn đổ sức sống ào ạt cho vũ trụ và con người. Linh đạo căn bản của Sách Thánh, khác với các tôn giáo khác, luôn phải là thái độ “sống với ai”, hàm chứa một nguồn mạch sự sống phong phú và mãnh liệt từ Thiên Chúa tuôn đổ vào dòng sự sống của vũ trụ và con người.

2. Sự phong phú của dòng sự sống cứu độ

Linh đạo ấy cho thấy một phương cách cứu độ như một lịch sử. Lịch sử ơn cứu độ là hoa trái đặc trưng của Do thái Kitô giáo; và lịch sử ơn cứu độ ấy không phải là một lời mời gọi “quay về” với một tình trạng thăng bằng nguyên thuỷ nào. Kito giáo không coi lịch sử muôn hình vạn trạng như những nẻo đường lệch lạc, những tìm tòi vô vọng và cần phải vứt bỏ hết để tìm lại một trạng thái nguyên tuyền. Ngược lại, lịch sử ơn cứu độ chính là thực tại chân thật, là nền tảng của chân lý mà con người tìm kiếm. Vận mạng con người chỉ có thể hoàn thành với/trong chính những diễn biến lịch sử. Thiên Chúa cứu độ là Thiên Chúa của lịch sử và con người tìm được ơn cứu độ khi sống chính lịch sử của cuộc đời. Lịch sử là sự tỏ hiện một sức sống phong phú, sung mãn, đa dạng để vươn tới, một sự sống không ngừng triển nở phong phú khởi tử một Thiên Chúa của sự sống và đạt tới viên mãn trong Thiên Chúa.

Như thế, trong dòng lịch sử Giáo hội, Thánh Thần đã khai mở biết bao nhiêu con đường nên thánh, biết bao nhiêu hình thức sống đức tin khác lạ, và sáng tạo ra biết bao nhiêu những hình thức mới mẻ như những tác phẩm nghệ thuật, muôn mầu muôn vẻ. Sự sống Kito giáo tuôn chảy như một ngọn thác, Tinh thần Kito giáo luôn âm vang tiếng gọi dấn thân. Thần Khí trong Giáo hội tỏ hiện ra luôn phong phú khôn lường. Dòng chảy của sự sống tâm linh (sự sống của Chúa) không phải chỉ có khả năng sáng tạo, nhưng chính là sự sáng tạo

Mỗi một ơn gọi sống thánh hiến là một sự mới mẻ, mỗi một linh đạo lại phác hoạ nên tâng sâu tinh tế của sự sống tâm linh. Ơn gọi ẩn sĩ hay đan sĩ, ơn gọi tông đồ hoặc ơn gọi chiêm niệm giữa đời, ơn gọi dấn thân trọn vẹn trong các tu hội đời,... tất cả đều là những tác phẩm “nghệ thuật” của Chúa Thánh Thần.

Ở đây, không phải là một hệ mới để và đáp ứng biết bao nhiêu nhu cầu

góp phần không quay về với một nguyên lý giản lược