Tại sao anh chị em sinh sống trong cùng một gia đình lại khác nhau? Ba người con trai, 24, 21 và 17 tuổi, có…
Ba người con trai, 24, 21 và 17 tuổi, có cùng cha mẹ và lớn lên trong cùng một ngôi nhà, học cùng trường từ mẫu giáo đến đại học ngay tại địa phương và họ “rất khác nhau”, mẹ của họ cho biết.
Người lớn nhất rất chăm học và có óc tổ chức, là người hướng ngoại và theo đuổi sự nghiệp điện ảnh và truyền hình từ khi còn nhỏ. Người thứ 2 không quan tâm nhiều đến thành tích học tập hay tổ chức sắp xếp, là một người hướng nội, chủ yếu kết nối với bạn bè trên mạng xã hội và thay đổi chuyên ngành học nhiều lần ở trường đại học. Cậu út thích nấu ăn và biểu diễn nghệ thuật, thuộc nhóm người lập dị và có xu hướng chống lại, xa lánh xã hội. Các bậc cha mẹ thường ngạc nhiên hoặc phàn nàn về sự khác biệt quá lớn giữa con cái của họ, mặc dù có rất nhiều ví dụ về những anh chị em tương phản, trong Kinh thánh, hư cấu và lịch sử: Cain và Abel; Bạch Tuyết và Hoa hồng đỏ; Anne và Mary Boleyn; cựu tổng thống Jimmy Carter và anh trai ông, Billy; William và Harry…khi nhìn vào khoa học đằng sau anh chị em ruột, có lẽ chúng ta không nên quá ngạc nhiên về sự khác biệt của họ.
Khoa học ghi nhận rằng có một “sự xáo trộn diễn ra giữa DNA của bố mẹ khi trứng và tinh trùng được hình thành,”, khi cơ thể phụ nữ tạo ra tế bào trứng hoặc cơ thể đàn ông tạo ra tế bào tinh trùng, tế bào đó chứa hỗn hợp DNA mà họ được thừa hưởng từ cha và mẹ của mình - và đó là một loại DNA khác nhau cho mỗi lần được tạo ra. (Sự xáo trộn hoặc tái tổ hợp các gen đó là lý do dẫn đến các báo cáo về việc anh chị em có kết quả tổ tiên khác nhau từ bộ dụng cụ xét nghiệm DNA.). Vì vậy, anh chị em có thể thừa hưởng những mã di truyền ít giống nhau hơn những gì cha mẹ thường nghĩ. Và cách thức mã di truyền của anh chị em biểu hiện thành những đặc điểm phức tạp hơn những gì chúng ta nghĩ trước đây. “Phần lớn các đặc điểm của chúng ta là đa gen”, nghĩa là chúng liên quan đến nhiều gen. Ví dụ, nhiều người trong chúng ta được dạy trong lớp sinh học rằng một gen ảnh hưởng đến một đặc điểm, nhưng màu mắt chẳng hạn, liên quan đến ít nhất 16 gen và nhiều vùng gen quy định khác nhau. Và khả năng xảy ra sự khác biệt giữa DNA của anh chị em ruột không dừng lại ở đó, có một cái gì đó gọi là ‘biểu sinh - epigenetics’ đang hoạt động và nó liên quan chặt chẽ đến các yếu tố như chế độ ăn uống, ô nhiễm môi trường và ngay cả căng thẳng cũng có thể thay đổi các biểu sinh của gen (ví dụ những trường hợp như tiếp xúc với rượu trước khi sinh hoặc sinh non có thể “làm giảm tính di truyền khá nhiều”…) Do biểu sinh, ngay cả những gen được chia sẻ giữa anh chị em cũng có thể tạo ra các kết quả khác nhau.
Một trong những cách chúng ta biết được điều đó là thông qua nghiên cứu các cặp song sinh giống hệt nhau. Nghiên cứu mang tính bước ngoặt về song sinh năm 1990 tại Mỹ đã tìm thấy những điểm tương đồng về trí thông minh, tôn giáo, sở thích và hành vi ở các cặp song sinh giống hệt nhau cho thấy có thành phần di truyền mạnh mẽ. Nhưng bằng cách quan sát các cặp song sinh giống hệt nhau được nuôi dưỡng cùng nhau, các nhà nghiên cứu cũng tìm thấy những khác biệt mà chúng cho là do trải nghiệm môi trường chẳng hạn như sự khác biệt trong cảm xúc của người mẹ đối với cặp song sinh giống hệt nhau 5 tuổi đã ảnh hưởng đến hành vi của chúng và người ta tin rằng nếu một người mẹ mô tả một trong hai cô con gái sinh đôi giống hệt nhau là “một con bò nhỏ… nó chỉ huyên náo, nghịch ngợm..” và mô tả đứa trẻ kia: “ngoan ngoãn, điềm đạm, đáng yêu hơn và nói rằng cô nhớ cô bé hơn cả em gái khi cô không còn nữa..” điều này thực sự gây ảnh hưởng và làm chúng trở nên khác biệt đáng kể khi trưởng thành. Các nghiên cứu đã tìm ra một số lý do có thể khiến các bà mẹ phản ứng khác nhau với cặp song sinh giống hệt nhau của họ, bao gồm cả việc một đứa trẻ gặp nhiều vấn đề về sức khỏe hơn đứa kia, một đứa trẻ ở lại bệnh viện sau khi sinh lâu hơn hoặc một đứa trẻ khiến họ nhớ về bản thân hoặc người yêu cũ nhiều hơn. .
Trong các trường hợp của những cặp song sinh giống hệt nhau, bạn có thể thấy sở thích, thành tích và tính cách của những anh chị em khác nhau về mặt di truyền có thể được cha mẹ củng cố và định hình bởi môi trường của chúng cho đến khi chúng hầu như không giống nhau, như các nhà tâm lý học thường nói “Không có hai đứa trẻ có cùng cha mẹ” vì cha mẹ chúng đã ở những giai đoạn khác nhau trong cuộc đời khi họ được sinh ra (trừ cặp song sinh) và có những phản ứng khác nhau với mỗi đứa trẻ. .
Trong khi đó, sự khác biệt giữa anh chị em có thể không chỉ là điều mà cha mẹ nên thắc mắc mà còn là điều họ nên khuyến khích, mặc dù bạn muốn nuôi dạy con một cách bình đẳng nhất có thể trong việc mang lại sự ấm áp, kỷ luật và nhiều cơ hội khác nhau để kích thích nhận thức, nhưng bạn cũng muốn tạo không gian cho chúng thể hiện cá tính của mình, tring khi, cũng theo các nhà tâm lý học, nhiệm vụ lớn lao mà chúng ta phải làm với tư cách là cha mẹ là làm quen với con mình. Ngoài việc chấp nhận và tìm hiểu xem chúng khác với anh chị em chúng như thế nào - và rằng chiến lược nuôi dạy con cái mà chúng ta phát triển cho một người có thể không hiệu quả với người khác. Đôi khi chúng ta thích những điều tương tự ở con cái chúng ta với chúng ta để chúng ta có thể đồng cảm với con cái nhiều hơn và sẽ dễ dàng hơn nhiều để nuôi dạy chúng khi chúng làm những việc mà chúng ta cũng nhớ mình đã làm khi còn nhỏ hoặc những gì chúng ta làm khi trưởng thành..
Điểm mấu chốt là “trải nghiệm cuộc sống của mỗi người là khác nhau và việc cho con cái không gian để trở nên khác biệt là điều cực kỳ quan trọng.”
Cr: Petrus Ký