VƯỜN NHO VÀ TÁ ĐIỀN
* Từ bài đọc 1, sách ngôn sứ Isaia đến Tin Mừng Mattheu, đoạn 21 mà chúng ta vừa nghe, có một sự chuyển đổi ý nghĩa quan trọng. * Dân Israen, từ trước đến nay, vẫn tin tưởng mình là vườn nho của Chúa. Nhưng Dân Israen chỉ là hình ảnh của vườn nho đích thực là Nước Trời. Với đức Giêsu, Nước Trời đã có mặt, thay thế cho hình bóng, và Dân Israen trở lại với vị thế đích thực của mình : là tá điền làm vườn nho cho Chúa. Tá điền thì phải nộp huê lợi cho chủ.
Lm. Giuse Nguyễn Trọng Viễn, OP
__________________
* Từ bài đọc 1, sách ngôn sứ Isaia đến Tin Mừng Mattheu, đoạn 21 mà chúng ta vừa nghe, có một sự chuyển đổi ý nghĩa quan trọng.
* Dân Israen, từ trước đến nay, vẫn tin tưởng mình là vườn nho của Chúa. Nhưng Dân Israen chỉ là hình ảnh của vườn nho đích thực là Nước Trời. Với đức Giêsu, Nước Trời đã có mặt, thay thế cho hình bóng, và Dân Israen trở lại với vị thế đích thực của mình : là tá điền làm vườn nho cho Chúa. Tá điền thì phải nộp huê lợi cho chủ.
Xin chia sẻ một chút suy niệm triết học trong hình ảnh quản gia, tá điền của Tin Mừng :
* Hình ảnh tá điền hoặc người quản lý chẳng những đúng trong những lãnh vực luân lý: luân lý về của cải, luân lý về phái tính, luân lý về sự sống, luân lý về sự thật, nghĩa là không một điều gì con người có được, cả chính bản thân của mình, cũng đều là những đồng bạc làm vốn để sinh lời cho Chúa, là vườn nho để trao nộp huê lợi cho Chủ.
* Nhưng hình ảnh tá điền, hoặc quản lý, còn đúng cả trong lãnh vực siêu hình, theo đó, vị thế của con người luôn luôn ở trong tư thế vừa chủ động vừa thụ động :
Con người không phải là chủ nhân, bởi vì từ bản chất con người là tương đối, nghĩa là luôn phải được đặt trong một hệ qui chiếu và luôn phải có một điểm quy chiếu vững chắc và chân thật. Vị thế của con người giống như là trái đất, là trung tâm cho quỹ đạo xoay vần của mặt trăng, tức muôn loài thụ tạo ở trần gian; nhưng trái đất lại luôn phải có mặt trời để có thể giữ vững được quỹ đạo của mình. Mặt trời đây là Chúa, chủ thể đích thực của vũ trụ. Con người không thể hoàn toàn làm chủ được điều gì cả, vì khi đó con người sẽ đánh mất điểm quy chiếu chân thực. Một khi con người muốn giành lại từ Thiên Chúa vị thế làm chủ, thì ta họa sẽ xẩy ra : Khi Adong Eva ăn trái cấm, đó là nguyên tổ muốn giành lại quyền làm chủ vận mạng của mình; khi người con thứ muốn lấy phần gia sản của mình để được hoàn toàn là mình, để sống cuộc đời theo ý mình, khi người quản gia không còn tỉnh thức chờ đợi chủ về…thì tai họa sẽ xẩy ra.
Thế giới hiện đại bị chi phối do thái độ lệch lạc trong chính vị thế căn bản của bản chất người; đó là khi các triết gia thời ánh sáng thờ nữ thần lý trí, Kant đòi con người chỉ cần sống đạo đức đúng lý trí của mình, khi Hégel loại bỏ điểm quy chiếu bên ngoài lịch sử, chỉ giữ lại tính biện chứng trong chính vận hành của tinh thần….
Thế giới hiện đại đánh mất thái độ chiêm niệm đích thực, được diễn tả trong thể déponent, thể chủ động có ý nghĩa thụ động.
Dòng Đa minh hướng tới việc trao tặng điều mình đã chiêm niệm : allis tradere; nhưng điểm quan trọng là điều mình đã chiêm niệm ấy là điều contemplari, điều mình tích cực để lãnh nhận, trao chính thái độ chiêm niệm chân chính của đời người, thái độ, và vị thế của một người quản gia, một người tá điền của Chúa.