LƯU ĐÀY VÀ VƯƠNG QUỐC Tác giả: Albert Camus Xin chào mọi người. Hôm nay trời hơi âm u và dù không biết có mưa…
Tác giả: Albert Camus
Xin chào mọi người.
Hôm nay trời hơi âm u và dù không biết có mưa hay không thì nó vẫn làm mình khoan khoái lạ thường. Cái thời tiết đẹp thế này mà không viết gì đó chia sẻ cùng quý bạn thì uổng quá. Nên hôm nay mình xin gửi tiếp bài đánh giá về một cuốn sách đã đọc. Mình đã có bài đánh giá về 3 tác phẩm của Camus rồi nên tính chuyển sang một tác giả khác, nhưng chao ôi… lại rất muốn chia sẻ tác phẩm gần đây nhất mới được xuất bản của tại Việt Nam của ông. Vậy nên… lại một tác phẩm khác của Camus nhé - Lưu đày và Vương quốc.
Lưu đày và Vương quốc là một tập hợp gồm sáu truyện ngắn. Mỗi truyện không liên quan gì đến nhau, chúng có nhân vật riêng, câu chuyện riêng, và khai thác những khía cạnh khác nhau của cuộc sống. Nếu như chưa quen với những tác phẩm của Camus thì có thể sau khi đã đọc hết toàn bộ cuốn sách, người đọc vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong việc nắm bắt tư tưởng trọng tâm của tác giả. Thậm chí đến cả cái tựa đề cũng khơi gợi nhiều thắc mắc. Dịch giả ở cuối tác phẩm đã có một phần ghi chú nhằm giúp người đọc dễ nắm bắt hơn. Dù vậy, theo mình phần ghi chú này chưa rõ ràng, chưa thể hiện được toàn bộ ý nghĩa của Lưu đày và Vương quốc trong tư tưởng của Camus và mang tính *spoiler* nhiều quá. ^^
Mình sẽ thử viết phần ghi chú theo cảm nghĩ của riêng mình. Trước hết và quan trọng nhất là ý nghĩa của Lưu đày và Vương quốc. Lưu đày và Vương quốc ở đây dù mang ý nghĩa tư tưởng khá nặng nhưng vẫn hàm chứa một nghĩa đen nào đó, thấp thoáng một nơi chốn nào đó, tùy theo bối cảnh của những nhân vật. Đây chính là điểm mình khá thích trong tác phẩm của Camus bởi nó mang những hàm ý tựa như làn sương, bao trùm, hiện hữu, và khó nắm bắt. Khi đọc Lưu đày và Vương quốc, trong nỗ lực nắm bắt tư tưởng của cuốn sách mình đã thử áp dụng một số tư tưởng trong hai tác khác của Camus là Người xa lạ và Cái chết hạnh phúc. Liệu ta có thể xem cảm giác xa lạ với cuộc đời, với những mối quan hệ, và với cả số phận áp đặt lên bản là những yếu tố của sự Lưu đày - một sự xa cách (về không gian địa lý hay về tình cảm) đối với những điều ta cảm thấy thân thương? Liệu ta có thể xem niềm hạnh phúc khi ta được trở về với chính mình hay với những điều thân là chính là Vương quốc?
Rất khó để nói làm sao nắm bắt được ý nghĩa thật sự của Lưu đày và Vương quốc, nhưng có thể chắc rằng trong tác phẩm này chúng mang tính đối lập nhau. Và như ta có thể cảm nhận được trong từng mẩu truyện, luôn có những sự đối lập, giằng xé, và lựa chọn khó khăn cho những nhân vật trong đó. Nó có thể nhẹ nhàng và đời thường như trong Những người hóa câm; mãnh liệt và dữ dội như trong Kẻ bỏ đạo; hay mang một màu sắc tinh thần huyền bí nào đó như trong Hòn đá mọc lên.
Theo mình, việc nhận ra những yếu tố đối lập trong từng mẩu truyện là không khó, cái khó là làm sao nhận biết được, đối với nhân vật trải qua những điều đó, thì đâu là Lưu đày, đâu mới là Vương quốc. Bản thân Camus khi viết cũng có những cảm nhận của riêng ông về nỗi niềm của Lưu đày và Vương quốc. Và cái hay đó là chính bản thân người đọc khi đọc tác phẩm cũng tự có cho mình những đánh giá riêng về Lưu đày và Vương quốc (thông diễn tác phẩm trên cả ba không gian diễn giải).
Cuối cùng, hình như Lưu đày và Vương quốc là tác phẩm cuối cùng được xuất bản của Camus (1957) - 3 năm sau thì ông mất trong vụ tai nạn xe. Bản thân mình cảm thấy thật đáng tiếc, bởi qua Lưu đày và Vương quốc, giá trị nghệ thuật văn chương và lồng ghép triết lý của ông đã được nâng lên thêm một tầm cao mới, phong phú hơn, sâu sắc hơn, và nó kéo cái phi lý đến gần hơn với cảm nhận của người đọc. Nếu Camus không ra đi quá sớm thì có lẽ ta sẽ còn được xem xét kỹ lưỡng hơn những khía cạnh cuộc đời hỗn loạn này.
Cr: Sodom