NHỮNG VỤ TỰ SÁT Ở VẠN HẠNH MALL VÀ HIỆN TRẠNG GIÁO DỤC HIỆN NAY: MỘT NỖ LỰC GIẢI CẤU TRÚC HỌC (DOXA DAY…
Xin chào mọi người. Hôm qua em có tham dự buổi Doxa ngày 14/05/2025. Em phải thú thật buổi Doxa đó thực sự là một buổi Doxa đầy ý nghĩa và sâu sắc, dù em không hiểu hết được những ý mà diễn giả trình bày do em không chuyên lắm về môn toán. Sau đây, em xin trình bày những gì em rút ra được từ buổi Doxa hôm đó. Có gì sai mong mọi người sửa cho em ạ. Em xin cảm ơn.
1. Những vụ tự sát ở Vạn Hạnh Mall và phản ứng của xã hội: hồi chuông cảnh tỉnh
- Trong buổi Doxa hôm đó, diễn giả trình bày về những vụ tự sát, bao gồm những vụ ở Vạn Hạnh Mall làm rúng động dư luận và những vụ mà bản thân diễn giả đã trải nghiệm.
- Khi mà người đầu tiên chết đi, cộng đồng mạng còn xót thương cho những người đó. Nhưng khi đến người thứ hai, thứ ba, xã hội bắt đầu giận dữ. Xã hội bắt đầu coi những người tự sát như những kẻ đã gây ra thiệt hại kinh tế to lớn.
--> Dường như có một thế lực nào đó đã và đang phi nhân tính hóa con người, coi con người chỉ như những đơn vị kinh tế, hơn là một hữu thể có lý trí và tự do.
2. Phương pháp định lượng: phương pháp nghiên cứu thống trị trong giới học thuật
- Em thực sự không hiểu những phép toán mà diễn giả nói hôm đó, nhưng em xin tạm tóm gọn lại rằng giới học thuật đang bị thống trị bởi phương pháp định lượng, phương pháp quy giản con người thành những đơn vị có thể đo lường, có thể tính toán. Nếu không đưa ra những con số đó, bài nghiên cứu đa phần sẽ bị từ chối, bị cho là vô giá trị.
--> Ngay cả giới tri thức, giai cấp đáng lẽ ra phải dẫn dắt xã hội, cũng phi nhân tính hóa con người.
3. Một phương pháp tiếp cận mới thay cho phương pháp định lượng: Freud, Lacan và Foucault
- Chính vì sự phi nhân tính hóa đó, diễn giả đề xuất một phương pháp mới để tiếp cận vấn đề liên quan đến con người. Đó là một phương pháp kết hợp giữa giải cấu trúc học của Foucault và phân tâm học của Freud và Lacan.
- Em thì không rành lắm về phân tâm học và triết học hậu hiện đại, nhưng em hiểu đại khái rằng diễn giả đang muốn sử dụng những dữ liệu mà ta quan sát được, ví dụ như những vụ tự sát và hiện trạng giáo dục, bóc tách nó ra thành từng lớp để có thể tìm hiểu được nguyên do cốt lõi, nguyên do bản thể học đằng sau. Có thể nguyên do đó là những diễn ngôn, những hệ hình đang thống trị (cái này là em rút ra thôi, do dường như diễn giả không muốn đi tìm nguyên nhân).
4. Áp dụng phương pháp diễn giả đề xuất vào hai trường hợp được đặt ra ở tiêu đề:
- Hành động tự sát ở Vạn Hạnh Mall dường như là một hành động mang tính biểu tượng và phản kháng của những người bị phi nhân tính hóa chống lại cái cỗ máy phi nhân tính hóa chính là chủ nghĩa tư bản được biểu tượng hóa qua một trung tâm thương mại như Vạn Hạnh Mall.
- Giáo dục Việt Nam từ trước đến nay dường như không coi học sinh như những con người, mà chỉ như những cỗ máy để ghi nhớ những công thức. Những nỗ lực cải cách chỉ thay đổi cái bề mặt, không thể thay đổi cái bản chất.
Cr: Victor Dostoevsky