“Trí tuệ” của Silenus Ở phần đầu tác phẩm The Birth of Tragedy (Nguồn gốc của bi kịch) của Nietzsche có kể…

Catholic Net · · Đối luận Triết học
“Trí tuệ” của Silenus

Ở phần đầu tác phẩm The Birth of Tragedy (Nguồn gốc của bi kịch) của Nietzsche có kể câu chuyện vua Midas trong một cuộc săn bắn đã bắt thần Silenus, tùy tùng của thần Dionysus. Sau khi bắt được Silenus, vua Midas đã hỏi Silenus rằng đối với con người thì thứ gì là đáng mong đợi nhất. Silenus vẫn giữ im lặng cho đến khi bị vua Midas lăng mạ, lúc này Silenus mới phá lên cười khinh bỉ và nói:
“ÔI giống loài phù du tạm bợ khốn khổ, tại sao ngươi lại muốn ta nói ra điều mà con người các ngươi không muốn nghe nhất? Bởi điều tốt nhất với con người các ngươi là điều hoàn toàn nằm ngoài tầm với của các ngươi: đó là không được sinh ra, không tồn tại, không là gì cả. Và điều tốt nhất thứ hai, tiếp theo sau đó chính là - hãy sớm chết đi.”
Nghe khá là “truyền động lực” đúng theo kiểu của Nietzsche luôn. Theo đó, Nietzsche cho rằng người Hy Lạp đã nắm bắt và cảm nhận được sự kinh hoàng của cuộc tồn tại và từ đó họ sáng tạo nên loại hình nghệ thuật đẹp đẽ cho riêng mình cùng các vị thần trên đỉnh Olympus như một cách mơ mộng nhằm né tránh sự thật đó.
Nếu ta chưa từng tồn tại thì cũng sẽ không thể bị tước đoạt đi sự tồn tại đó. Nhưng bởi vì ta tồn tại nên ta phải hứng chịu khá nhiều thứ nguy hại có thể né tránh được nếu ngay từ đầu ta đã chẳng tồn tại.
Ở trường hợp của vua Midas, sau khi bỏ ngoài tai mọi lời nói của Silenus thì ông ta đưa ao ước có đôi bàn tay biến mọi thứ thành vàng. Kết cục như thế nào chắc mọi người cũng đã rõ. Một vua Midas xung quanh toàn là vàng như đói khát và đau khổ, khóc thương đứa con gái cũng đã bị chính tay ông “hóa vàng”.
Nếu cái đáng mong đợi nhất của con người là không tồn tại và cái đáng giá tiếp theo đó nếu lỡ đã tồn tại là chết đi sớm nhất có thể, thì liệu rằng sau khi chết ta có thật sự tiến đến sự không tồn tại hay không. Bởi theo nhiều triết gia, thần học, và nhiều tôn giáo thì ta vẫn còn linh hồn đây. Một minh chứng hay một vết tích mờ nhạt cho sự tồn tại của ta. Hay bởi do con người không hiểu, không hình dung ra được, và sợ hãi trí tuệ của Silenus, nên phải sáng tạo ra những cách khác nhau để minh chứng rằng con người vẫn sẽ tiếp tục tồn tại sau khi thể xác biến mất - dưới danh nghĩa linh hồn.

Cr: Sodom