Sống Mầu nhiệm hiệp thông trong Giáo Hội

Nguyễn Trọng Viễn, OP. · 8 tháng 4 năm 2025 · Trọng Viễn

Để hiểu mầu nhiệm hiệp thông trong Giáo Hội, có lẽ phải khởi đầu tự gốc gác của tội lỗi. Tội tổ tông để lại hậu quả cho mọi người, điều đó có lẽ là cách thức Thiên Chúa muốn mời gọi con người đi vào mầu nhiệm hiệp thông cao quý trong mầu nhiệm các thánh cùng thông công. Một người con không thể nào có thể đòi thông chia những lợi lộc của gia đình, của cha mẹ, nếu như trong những lúc gian khổ, anh ta không chấp nhập cùng đồng lao cộng khổ với gia đình. Cùng thế, mầu nhiệm các thánh cùng thông công được khởi đi từ việc cùng liên lụy với nhau trong tội. Trong đời sống của con người tội lỗi, có một sự dính dáng sâu xa, rắc rối, tinh vi giữa người này với người kia. Sự dính dáng ấy không phải chỉ là với những người đang sống chung quanh mình một cách trực tiếp, nhưng ăn rễ sâu trong bề dầy của thời gian và trong bề rộng của không gian.

Lm. Giuse Nguyễn Trọng Viễn, OP

__________________

1. Liên đới trong tội lụy và Hiệp thông trong ơn phúc

Một người con không thể nào có thể đòi thông chia những lợi lộc của gia đình, của cha mẹ, nếu như trong những lúc gian khổ, anh ta không chấp nhập cùng đồng lao cộng khổ với gia đình. Cùng thế, mầu nhiệm các thánh cùng thông công được khởi đi từ việc cùng liên lụy với nhau trong tội.

Trong đời sống của con người tội lỗi, có một sự dính dáng sâu xa, rắc rối, tinh vi giữa người này với người kia. Sự dính dáng ấy không phải chỉ là với những người đang sống chung quanh mình một cách trực tiếp, nhưng ăn rễ sâu trong bề dầy của thời gian và trong bề rộng của không gian.

Quả thực đời sống con người là một biển bất công, mà những nỗ lực đấu tranh cho công bằng theo kiểu luật pháp chỉ là một chút bọt bèo mỏng mảnh trên đầu ngọn sóng. Những bất công của người này với người kia, của gia đình này với gia đình kia, của làng xóm này với làng kia, và của quốc gia này với quốc gia kia… đã chẳng bao giờ được giải quyết hoàn toàn công bằng. Sự bất công ấy truyền lại cho con cái, cháu chắt mãi mãi mà chẳng bao giờ người ta có thể giải quyết một cách rốt ráo được….

Như thế, sinh ra làm người, ai cũng mang lấy bất công trong bản thân mình, mỗi người đều là nạn nhân vừa là bị cáo; mỗi người đều đã hưởng thụ cuộc đời trong sự bất công, và rồi cũng lại gây thêm bao nhiêu bất công khác trong cuộc đời.

Như thế, thái độ chân chính của một con người là nhìn nhận sự bất công và phải sống thế nào để trả nợ đời. Không ai có quyền chọn cho một một nếp sống an ổn trong một đời sống quen gọi là “lành mạnh”, không trộm cắp của ai.

Tội tổ tông không phải chỉ là một chân lý thuần túy thiêng liêng nhưng là một thực tế hết sức gay gắt của cuộc sống thường ngày.

Thế nhưng, từ sự liên lụy với nhau trong tội, con người được mời gọi để đi vào mầu nhiệm cao cả của ơn cứu độ, mầu nhiệm Các Thánh Cùng Thông Công. Trong mầu nhiệm này, tất cả những hồng ân Chúa ban bao giờ cũng hàm ý nghĩa Chúa ban ơn cho người khác, qua sự sự trung gian của một ai đó. Đức Mẹ Maria, các thánh, các chức vụ trong Giáo Hội đều là những hồng ân của Thiên Chúa dành cho Giáo Hội, dành cho cộng đoàn.

Con người được mời gọi đón nhận sự liên luỵ với nhau trong tội lỗi, để có thể hướng tới một sự hiệp thông cao quý trong mầu nhiệm Hiệp Thông Các Thánh.

2. Lãnh trách nhiệm với nhau

Con người có một tật xấu là hay ghen tỵ với nhau : những đứa con gần bằng tuổi nhau, những lớp học kế cận nhau… vẫn thường có những cuộc cãi vã tranh giành hơn thua. Nhưng nếu có một người đàn anh/chị lớn, giúp cha mẹ đảm nhận trách nhiệm về đời sống gia đình, thì người anh/chị đó sẽ trở nên hình ảnh của cha mẹ một cách nào đó, họ sẽ nhận ra trách nhiệm chăm sóc và biết hy sinh cho các em.

Đường lối của Thiên Chúa thường không phải là một sự ăn đồng chia đều, cào bằng, nhưng là tạo nên một ý thức trách nhiệm lẫn nhau. Trong ý nghĩa đó, Chúa thường gọi, thường chọn những người cần thiết cho chương trình của Ngài, sống thân thiết với những người ấy; nhưng Chúa chọn là để trao trách nhiệm để đến với những người khác. Nếu người được chọn không chịu mở rộng, không đón nhận trách nhiệm, thì họ lại có nguy cơ tự loại mình ra khỏi chương trình cứu độ của Thiên Chúa.

Chúa chọn Dân riêng là như vậy, Chúa chọn các tông đồ, Chúa chọn Đức Maria, Chúa chọn các giám mục hay linh mục….tất cả đều hướng tới một sự hiệp thông, để người này có trách nhiệm với người kia…

3. Sống chiều kích Cánh Chung

Đối với Vatican II, cánh chung là một nét căn bản của mọi suy tư thần học, mọi sinh hoạt trong đời sống Giáo Hội. Tất cả mọi khía cạnh của đời sống Giáo Hội đều chỉ được sáng ra trong chiều hướng cánh chung, nghĩa là đặt vào trong dòng thời gian, trong niềm tin vững chắc vào mầu nhiệm Nước Trời nhe men, như hạt, đồng thời luôn trông chờ ngày quang lâm của Chúa.

Sống chiều kích cánh chung nghĩa là luôn nhận ra những dấu chỉ của Nước Trời, và luôn tha thiết mong chờ ngày Chúa hoàn tất trong ngày Quang Lâm. Sống cánh chung trong nghĩa cạnh hiệp thông, nghĩa là xác tín tất cả những giới hạn sai sót sẽ được trở nên đẹp, sẽ được hoàn tất trong nhiệm cục Nước Trời. Trong ý nghĩa đó, tất cả những đóng góp, những chia sẻ, những nỗ lực của ta không bị tan biến vào hư vô; nét đẹp ta đưa vào thế giới không trở thành vô nghĩa. Tất cả đều là những nét phác họa mầu nhiệm Nước Trời đang trên hành trình đi đến hoàn tất tốt đẹp.

Điều chính yếu trong ý thức cánh chung, đó là mọi sự đều được dính vào, kết nối vào, ướm vào mầu nhiệm Đức Giêsu Kito.

* Tạm Kết

Cuộc đời con người ta cần có mơ ước. Mơ ước khác với mơ mộng. Mơ mộng là mơ rồi để đó. Mơ ước là lao mình vào, hết lòng, thiết tha để thực hiện mơ ước. Trong đời sống đức Tin Kitô giáo, dám tin vào Thánh Thần Chúa, tức là dám buông mình theo sự thôi thúc của Thánh Thần. Đó là dám mơ ước những điểu mà tự sức con người không thể làm được, nhưng vân cứ lao vào cuộc trong niềm tin vào quyền năng và tình yêu của Thiên Chúa. Thánh Thần mở ra cho ta một chân trời bao la trong khát vọng của con người, ta có dám tin và dám dấn thân không ?